Beter omgaan met beperkte gezondheidsvaardigheden in de curatieve zorg: kennis, methoden en tools

Beperkte gezondheidsvaardigheden zijn een veel voorkomend probleem in de curatieve zorg met een aantal negatieve gevolgen. Mensen met beperkte gezondheidsvaardigheden maken minder efficiënt gebruik van beschikbare zorg en zijn er ook minder tevreden over. Ze hebben minder kennis over gezondheid en ziekte, communicatie met zorgverleners en samen beslissen gaat hen minder goed af en ze hebben meer moeite met zelfmanagement (waaronder medicatiegebruik). Veel zorgverleners ervaren in hun dagelijkse praktijk problemen in de omgang met deze groep patiënten, maar weten niet goed welke methodieken en tools er zijn om hen daarbij te ondersteunen, welke methode het best werkt, bij welke doelgroep en op welke moment in het zorgproces. Dit onderzoek bestaat uit drie fasen: 1. In kaart brengen van (1) huidige kennis en ervaringen ten aanzien van de omgang en communicatie met mensen met beperkte gezondheidsvaardigheden in de curatieve zorg en (2) bestaande methodieken en tools voor zorgverleners om mensen met beperkte gezondheidsvaardigheden te ondersteunen in het zorgproces. Hierbij wordt uitgegaan van de praktijkkennis en –ervaring van zorgverleners en wat uit eerder onderzoek naar problemen en methodieken al bekend is. Deze fase leidt tot een kennisoverzicht voor zorgverleners dat aansluit bij de problemen en uitdagingen waar zij in de praktijk tegen aanlopen in hun contacten met mensen met beperkte gezondheidsvaardigheden; 2. Het in samenwerking met zorgverleners en mensen met beperkte gezondheidsvaardigheden ontwikkelen van een interventie of product op basis van (één of twee) bewezen effectieve en generiek in te zetten methodieken en tools. Dit product dient ter ondersteuning van zorgverleners en zal in drie zorgsettings als proef geïmplementeerd zal worden. Tevens zal meer in het algemeen gekeken worden naar randvoorwaarden en strategieën voor effectieve implementatie van methodieken en tools voor het omgaan met patiënten met beperkte gezondheidsvaardigheden in de curatieve zorg; 3. Identificeren van lacunes of ‘witte vlekken’: welke onderzoeksvragen moeten nog beantwoord worden en waar ontbreekt kennis op het gebied van de vergroting van de effectiviteit van de aanpak van beperkte gezondheidsvaardigheden en de implementatie daarvan in de curatieve zorg? Deze analyse wordt gemaakt op basis van fase 1 en 2, en in samenwerking met alle relevante stakeholders en koepelorganisaties. Het onderzoek resulteert daarmee in een overzicht van breed gedragen oplossingen, aanbevelingen en scenario’s om kansrijke vervolgstappen te kunnen zetten ter verankering van de systematische aanpak van beperkte gezondheidsvaardigheden binnen de Nederlandse curatieve zorg. Ook zal een onderzoeksagenda voor vervolgonderzoek worden opgesteld.