Bewonersinitiatieven in de leefomgeving voor langer gezond thuis wonen door ouderen in Flevoland

In dit project hebben we geleerd van en met bewonersinitiatieven Wooncoöporatie De Binnenhaven en Voorzorgcirkels in Almere. We hebben in samenwerking met de initiatiefnemers en andere betrokkenen kennis opgedaan over de processen en sociale en fysieke context van initiatieven gericht op langer gezond thuis wonen door ouderen. Op basis van de verkregen inzichten in o.a. besluitvormingsprocessen zijn praktische handreikingen ontwikkeld. Deze handreikingen kunnen van waarde zijn voor initiatiefnemers, zorg- en welzijnsprofessionals werkzaam in de wijk, onderwijs en ambtenaren.

Doel 

De doelen van het onderzoeksproject waren:

• In kaart brengen van bewonersinitiatieven gericht op de sociale en fysieke leefomgeving voor langer gezond thuis wonen door ouderen;
• Ontwikkelen van kennis over processtappen in de besluitvorming;
• Evalueren en faciliteren van inzichten voor doorontwikkeling van de bewonersinitiatieven De Binnenhaven en Voorzorgcirkels met oog op positieve gezondheid en sociale cohesie. 

Werkwijze

Dit participatief actieonderzoek vond plaats in nauwe samenwerking met de twee betrokken bewonersinitiatieven. De behoeften van betrokkenen en het samen leren waren de eerste uitgangspunten. Met interviews en leernetwerkbijeenkomsten zijn de bewonersinitiatieven en hun opbrengsten in kaart gebracht. Vervolgens zijn we aan de slag gegaan met leervragen vanuit de bewonersinitiatieven. Deze praktijkervaringen vormden samen met wetenschappelijke kennis de basis voor het ontwikkelen van eindproducten voor beleid, onderzoek, onderwijs en praktijk.

Samenwerkingspartners

Het multidisciplinaire team van onderzoekers - van GGD Flevoland, het lectoraat Urban Innovation en het lectoraat Klantenperspectief in Ondersteuning en Zorg (beiden van het Kenniscentrum Maatschappelijke Innovaties Flevoland, Windesheim in Almere) - werkte samen met de initiatiefnemers en zijn bijgestaan door lokale, regionale en nationale experts vanuit welzijnsorganisatie De Schoor, gemeente Almere, Provincie Flevoland, Zilveren Kruis, Samen Buurten/ ZorgSaam Wonen, Vrije Universiteit Amsterdam (Gezondheidswetenschappen), Windesheim (onderwijs) en Pharos.

Resultaten

In het onderzoeksproject zijn veel verschillende inzichten opgedaan over bewonersinitiatieven in de fysieke leefomgeving gericht op langer goed thuis wonen door ouderen als kwetsbare groep in onze samenleving. Deze opbrengsten en conclusies zijn weergegeven in verschillende eindproducten.
Belangrijke conclusies zijn: 

• Een goede samenwerking vraagt om wederzijds begrip tussen beleidsmatige kaders en de realiteit van bewoners. Open gesprek over deze kloof is cruciaal om gezamenlijk verder te komen. Oog en oor hebben voor verschillende (klant)perspectieven is belangrijk.
• Door samen leren, ruimte geven aan verschillen en tijd nemen voor afstemming, ontstaat een veerkrachtig samenwerkingsverband. Hier is wel tijd voor nodig; de kosten gaan voor de baten.
• Wanneer ouderen actief betrokken zijn in bewonersinitiatieven, draagt dit bij aan hun ervaren positieve gezondheid. Samen doen, werken en leren maakt verschil.