Bouwen aan een Gezonde Gemeenschap
Dit project werkte aan het toepassen en verspreiden van kennis over het bouwen van sociale structuren in nieuwbouwwijken. Daartoe bouwden we voort op kennis die is opgedaan tijdens het eerder afgeronde ZonMw project Wij(k) Bouwen. BaGG vormde een onderdeel van het Convenant Bouwen aan een gezonde Wijk (BaGW). Via deze publiek-private samenwerking onderzochten we samen met bewoners de effectiviteit van gezondheidsinterventies in het fysieke, sociale en zorgdomein, waarbij de Utrechtse wijk Cartesius als pilotwijk diende.
Doel
In het project stond community building centraal. We keken daarbij naar de directe en indirecte invloed van sociale cohesie op de gezondheid en op de effectiviteit van gezondheidsinterventies over de hele breedte van het gezondheidsdomein. Enerzijds werkten we aan het toepassen en verspreiden van kennis over het bouwen aan gezonde sociale structuren in nieuwbouwwijken. Anderzijds werkten we aan de verbinding tussen de opbouw van sociale structuren, en het betrekken van bewoners bij onderzoek.
Aanpak/ werkwijze
Gedurende de looptijd van BAGG (12 maanden) werd een coördinator Wij(k)bouwen aangesteld vanuit de Gemeente Utrecht. Deze coördinator was verantwoordelijk voor het gezamenlijk opstellen van een plan van aanpak voor Wij(k)Bouwen. Dit gebeurde met bewoners, maatschappelijke en ontwikkelende partijen in Cartesius. Tijdens de looptijd werd ingezet op community building door middel van sociale en ruimtelijke interventies en activiteiten. Daarnaast was het doel om aan het einde van de looptijd een toekomstbestendige structuur in de wijk te hebben opgebouwd, zodat de komende 5-10 jaar de community building kan worden voortgezet in de groeiende wijk.
Samenwerkingspartners
BaGG was één van de eerste concrete projecten onder het convenant BaGW, welke is ondertekend door Cartesius Utrecht, Ballast Nedam Development, MRP, UMC Utrecht, Universiteit Utrecht, Gemeente Utrecht, NS Stations, Hogeschool Utrecht, Achmea Real Estate Syntrus, Portaal en CBRE Investment Management Netherlands. In samenwerking met de al bestaande convenant structuur van BaGW, werkten de volgende partners aan het ZonMw gehonoreerde project BaGG:
De Universiteit Utrecht, Hogeschool Utrecht, Gemeente Utrecht, Ballast-Nedam, Universitair Medisch Centrum Utrecht, GGD regio Utrecht, maatschappelijke partners en bewoners van de wijk Cartesius zijn samenwerkingspartners binnen dit project.
Resultaten
Het project leverde het boekje Stenen maken nog geen buurt (versie 2) op. Dit bundelde praktische lessen, inzichten en voorbeelden over hoe je samen met bewoners en organisaties sterke sociale structuren in nieuwbouwwijken opbouwde. De aanpak, gestart met een pilot in Leeuwesteyn, werd verrijkt met ervaringen uit Cartesius en toegepast in nauwe samenwerking tussen inwoners, ontwikkelaars, kennisinstellingen en overheden.
Het doel: sociale aanpak een vast onderdeel maken van gebiedsontwikkeling, juist in de beginfase van nieuwe buurten om sociale cohesie te versterken, eenzaamheid terug te dringen en gezondheid te bevorderen.
Stenen maken nog geen buurt
Producten
Link: https://www.zonmw.nl
Link: https://www.zonmw.nl/sites/zonmw/files/2025-07/Stenen-maken-nog-geen-buurt-versie-2-.pdf