Cardiovasculair risicomanagement in de eerste lijn voor vrouwen

Door hormonale veranderingen tijdens de overgang hebben vrouwen tijdens en na de overgang een hoger risico op hart- en vaatziekten. 

Aanleiding

Het risico op hart- en vaatziekten stijgt bij vrouwen rond de overgang. De daling van het oestrogeengehalte heeft een aantal ongunstige gevolgen die kunnen leiden tot het cardio metabool syndroom. Verder kunnen eerder doorgemaakte zwangerschapscomplicaties zoals hypertensie en diabetes, een vervroegde overgang of behandeling voor borstkanker het cardiovasculair risico bij vrouwen verhogen. Daarnaast kunnen vrouwen rond de overgang hinderlijke overgangsklachten hebben die de kwaliteit van leven negatief beïnvloeden. In een aantal gevallen worden deze klachten ten onrechte als “passend bij de overgang” of “spanningen” gelabeld, terwijl er (vroege stadia van) hart- of vaatziekten spelen. Meer aandacht voor vrouwen in deze fase kan helpen om het cardiovasculair risico te verminderen en hart- en vaatziekten eerder op te sporen. Bovendien kan gerichte aandacht voor en behandeling van overgangsklachten een gunstig effect hebben op de kwaliteit van leven. De huidige richtlijnen voor CVRM en de richtlijnen van de Nederlandse Vereniging voor Obstetrie en Gyneacologie bevelen aan om bij vrouwen met eerder doorgemaakte zwangerschapscomplicaties, of een vervroegde overgang, een cardiovasculair risicoprofiel op te stellen rond het 50e levensjaar. Het was echter nog niet bekend op welke wijze dit in de huisartsenpraktijk het beste kan worden uitgevoerd. Moet elke vrouw worden uitgenodigd, of kan er op basis van bepaalde factoren een voorselectie worden gemaakt?

Doel

In het ' cardiovasculair risicomanagement voor vrouwen in de eerste lijn' project onderzochten we wat de opbrengst is van het systematisch in kaart brengen van het hart- en vaatziekte risico bij vrouwen in deze leefstijdsgroep. 

Aanpak

In totaal zijn 757 vrouwen van 50-54 jaar in de Leidsche Rijn Julius Gezondheidscentra uitgenodigd om een vragenlijst in te vullen over overgangsklachten en symptomen van hart-en vaatziekten. Daarnaast werd bij vrouwen die dat wilden een bloedonderzoek gedaan op suiker en cholesterolgehalte en werd de bloeddruk gemeten tijdens een praktijkbezoek. Tijdens het
consult werden ook klachten passend bij de overgang besproken. In totaal vulden 173 de vragenlijst in en 151 vrouwen zijn op het spreekuur gekomen. Bij geen van de vrouwen die het spreekuur bezochten is een nog onbekend verhoogd risico op hart- en vaatziekten vastgesteld.

Resultaten

De conclusie is dat het systematisch uitnodigen van vrouwen in de overgang in de huisartsenpraktijk voor een risico-analyse op hart- en vaatziekten niet zinvol is.