Cardiovascular risk prediction and culturally sensitive lifestyle support for Dutch ethnic minority populations in primary care.
Cardiovasculaire risicopredictie en cultureel sensitieve leefstijlondersteuning voor etnische minderheden in de Nederlandse eerstelijnsgezondheidszorg
Migranten in Nederland hebben vaker hart- en vaatziekten, maar bestaande risicovoorspellingen houden geen rekening met hun achtergrond. Daardoor kan het risico worden onderschat en blijft behandeling soms uit.
Doel
In dit project werd gewerkt aan risicomodellen die rekening houden met etnische achtergrond, op basis van gegevens uit de HELIUS-studie (Healthy Life in an Urban Setting).
Werkwijze
In de HELIUS-studie zijn de grootste etnische minderheidsgroepen uit Amsterdam vertegenwoordigd. Ook werden deelnemers uit deze groepen geïnterviewd om te onderzoeken hoe het huidige cardiovasculair risicomanagement (CVRM) nog beter kon aansluiten op hun wensen en verwachtingen. Tot slot onderzochten we best-practices onder huisartsen, om CVRM in de huisartspraktijk optimaal in te richten voor mensen met een migratieachtergrond.
Resultaat
In dit onderzoek is het SCORE2-model aangepast door etniciteit mee te nemen, waardoor de voorspelling – vooral voor Zuid-Aziatisch Surinaamse mensen – verbeterde. Eerste-generatie Turkse mensen gaven aan dat taal een belemmering kan zijn en verschilden in hun verwachtingen: sommigen vinden het belangrijk dat huisartsen culturele verschillen begrijpen, anderen zien de huisarts vooral als medisch expert. Huisartsen herkenden culturele factoren, maar benadrukten dat zorg moet worden afgestemd op het individu om vooroordelen te voorkomen. Persoonsgerichte adviezen kunnen bijdragen aan betere zorg. Mogelijk helpt ook het zorgvuldig vastleggen van etniciteit om gezondheidsverschillen beter te begrijpen en gerichter aan te pakken.
Conclusie
De belangrijkste conclusies van dit project waren:
- Verbetering risicoclassificatie door toevoeging migratieachtergrond en SES Het opnemen van migratieachtergrond en sociaaleconomische status in het SCORE2- risicovoorspellingsmodel verbeterde de risicoclassificatie voor meerdere migrantengroepen, met name voor de Hindoestaans-Surinaamse populatie (bijna 2-maal verhoogd risico vergeleken met de Nederlandse populatie), wat kan bijdragen aan tijdiger preventie en het verkleinen van gezondheidsverschillen.
- Percepties en behoeften bij Turkse migranten. Eerste generatie Turkse migranten waren zich bewust van hun verhoogde cardiovasculaire risico, maar ervoeren werk- en gezinsverantwoordelijkheden als belemmeringen voor een gezonde leefstijl. De behoefte aan cultuursensitieve begeleiding varieerde sterk; deelnemers vonden dat huisartsen het beste open vragen kunnen stellen over leefstijl in plaats van aannames te doen over culturele relevantie.
- Nederlandse huisartsen verschilden sterk van mening over de rol van etniciteit bij het inschatten en behandelen van cardiovasculair risico. Sommigen vonden het nauwelijks relevant, terwijl anderen het zagen als een wezenlijk onderdeel van persoonsgerichte zorg. Ondanks deze verschillen benadrukten zij het belang van een individuele en cultureel afgestemde benadering tijdens consulten. Tegelijkertijd wezen zij op belangrijke barrières, zoals taalproblemen en verschillen in ziekteopvatting en in hoe patiënten denken over oorzaken van ziekte en passende oplossingen. Huisartsen noemden hierbij ook mogelijke oplossingen, zoals structurele bekostiging van tolkvoorzieningen, het aanstellen van cultureel gematchte assistenten of praktijkondersteuners voor grote patiëntengroepen met een migratieachtergrond, en het volgen van nascholing om beter inzicht te krijgen in culturele verschillen in interpretatie, behoeften en communicatie.
Beantwoording kennishiaten onderzoeksagenda
Hiermee is gedeeltelijke invulling gegeven aan de eerdergenoemde kennishiaten binnen het thema Diversiteit (4.4.9) van de Onderzoeksagenda Huisartsgeneeskunde:
- Het ontwikkelen van risicovoorspellingsmodellen voor verschillende etnische minderheden (310).
- De rol van de huisartsenzorg bij leefstijlbegeleiding voor mensen met een migratieachtergrond of een lage sociaaleconomische status (183, 49).
Aanbevelingen voor de klinische praktijk en richtlijnen
- Neem etniciteit mee in risicovoorspelling Het toevoegen van etniciteit aan het SCORE2-model leidt tot betere risicoclassificatie, vooral bij Zuid-Aziatisch Surinaamse Nederlanders. Dit ondersteunt het heroverwegen van het huidige Nederlandse advies om etniciteit niet mee te nemen in CVRM. Voor deze groep zou men kunnen overwegen om het berekende risico te vermenigvuldigen met 1,5 of om het SCORE2- moderate-risicomodel te gebruiken in plaats van het low-risk model.
- Voorkom onderbehandeling van hoogrisicogroepen. Omdat onderbehandeling schadelijker kan zijn dan overbehandeling bij hoog risico, moeten behandeldoelen voor bloeddruk en cholesterol actiever worden nagestreefd, mits passend bij patiëntkenmerken en voorkeuren.
Aanbevelingen voor huisartsen en communicatie
- Stimuleer persoonsgerichte en cultuursensitieve zorg. Cultureel begrip is soms belangrijk, maar geen universele vereiste. Huisartsen moeten open vragen stellen over leefstijl en wensen van de patiënt, zonder culturele aannames te doen. Cultuursensitieve zorg is geen ‘one-size-fits-all’.
- Verbeter structurele ondersteuning in de spreekkamer. Goede communicatie is cruciaal. Toegankelijke en volledig vergoede tolkenvoorzieningen zouden breed beschikbaar moeten zijn, ook buiten het huidige beperkte indicatiegebied (zoals asielzoekers).
- Investeer in nascholing over diversiteit in gezondheid. Huisartsen gaven aan behoefte te hebben aan bijscholing over de rol van etniciteit en migratieachtergrond in ziektepatronen, communicatie en preventie.
Aanbevelingen voor onderzoek
- Verken structurele registratie van etniciteit. Verantwoord registreren van etniciteit kan helpen bij het monitoren van gezondheidsverschillen. Voorwaarde is duidelijke uitleg aan patiënten, vrijwilligheid, en zorgvuldige omgang met data
- Voer vervolgonderzoek uit naar acceptatie en haalbaarheid. Onderzoek is nodig naar de acceptatie van het registreren van etniciteit in de huisartsenpraktijk en de wenselijkheid ervan vanuit patiëntperspectief.
Producten
Auteur: Joshua van Apeldoorn, Alet Roozekrans, Ralf Harskamp, Edo Richard, Charles Agyemang, Eric Moll van Charante
Magazine: Huisarts en Wetenschap
Begin- en eindpagina: 1-5
Link: https://www.henw.org/artikelen/etniciteit-en-cardiovasculair-risicomanagement
Auteur: Joshua A.N. van Apeldoorn, Steven H.J. Hageman, Ralf E. Harskamp, Charles Agyemang, Bert-Jan H. van den Born, Jan Willem van Dalen, Henrike Galenkamp, Marieke P. Hoevenaar-Blom, Edo Richard, Irene G.M. van Valkengoed, Frank L.J. Visseren, Jannick A.N. Dorresteijn, Eric P. Moll van Charante
Magazine: International Journal of Cardiology
Begin- en eindpagina: 1-7
Link: https://www.sciencedirect.com/science/article/pii/S0167527324011471?via%3Dihub
Auteur: Joshua A.N. van Apeldoorn, Alet K. Roozekrans, Ralf E. Harskamp, Edo Richard, Charles Agyemang, Eric P. Moll van Charante
Magazine: Family Practice
Begin- en eindpagina: 340-348
Link: https://academic.oup.com/fampra/article/41/3/340/7095192
Auteur: van Apeldoorn JAN, Jansen JS, Liefhebber EL, Uysal-Bozkir Ö, Sert E, Harskamp RE, Agyemang C, Richard E, Moll van Charante EP.
Magazine: Journal of migration and health
Begin- en eindpagina: 1-6
Link: https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/41089471/
Auteur: Joshua A.N. van Apeldoorn, Luka Jansen, Marieke P. Hoevenaar-Blom, Ralf E. Harskamp, Henrike Galenkamp, Bert-Jan H. van den Born, Charles Agyemang, Edo Richard, Eric P. Moll van Charante
Magazine: High Blood Pressure & Cardiovascular Prevention
Begin- en eindpagina: 1-9
Link: https://link.springer.com/article/10.1007/s40292-024-00690-w
Auteur: Joshua A.N. van Apeldoorn, Charles Agyemang, Eric P. Moll van Charante
Magazine: The Lancet Regional Health - Europe
Begin- en eindpagina: 1-2
Link: https://www.sciencedirect.com/science/article/pii/S2666776222001053?via%3Dihub
Auteur: Joshua van Apeldoorn cs
Link: https://dare.uva.nl/search?identifier=74eb0b2b-4a33-42a9-811a-4c4f32333b36
Link: https://www.hadoks.nl/zorgprofessional/chronische-zorg/overzicht-van-regionaal-transmurale-afspraken-rtas/