Coalitievorming Participatiehub Friesland

De Friese zorg staat onder druk door dubbele vergrijzing en personeelstekorten. Daarom is verandering nodig. Een goede samenwerking tussen de leefwereld (inwoners) en de systeemwereld (zorg en bestuur) is hierbij belangrijk. Vanuit de ZonMW-call is gestart met het leggen van een basis: een infrastructuur en werkwijze om inwoners actief te betrekken bij deze veranderingen. Dit moet leiden tot een brede inwonerscoalitie als basis voor een participatiehub, waar inwoners meedenken over de toekomst van de zorg. Zorgbelang Fryslân, Stjoer en Divers voerden het project uit, met als doel inwoners een vaste plek te geven in de zorgtransformatie.

Doel

Het doel is het opzetten van een breed gedragen inwonerscoalitie als voorbereiding op een participatiehub waarin inwoners, cliënten, patiënten, bestuurders en zorgprofessionals samenwerken. Om dit mogelijk te maken, is eerst een gezamenlijke visie ontwikkeld: de Friese Aanpak Inwonerparticipatie (FIA). Deze visie biedt richting en houvast - zonder visie is immers onduidelijk waar je je als inwoner bij aansluit. Nu deze visie er ligt, is de volgende stap het vormgeven van een flexibele inwonerscoalitie en een passende infrastructuur. Voorwaarde blijft: gedeeld urgentiebesef en verbinding tussen leefwereld en systeemwereld.

Aanpak

Om te komen tot een breed gedragen visie is gestart met ideevorming, met bijzondere aandacht voor het betrekken van moeilijk bereikbare groepen. Inwoners zijn bevraagd via een online vragenlijst (633 reacties, waarvan 300 volledig ingevuld) en in 18 verdiepende gesprekken. Ook bestuurders uit zorg, welzijn en overheid dachten mee via een vragenlijst (29 deelnemers). Voor verdieping vond een klankbordbijeenkomst plaats waarin inwoners en bestuurders gezamenlijk in gesprek gingen. Deze brede aanpak zorgde voor waardevolle inzichten vanuit zowel de leefwereld Eindverslag als de systeemwereld, als fundament voor de gezamenlijke visie: de Friese Aanpak Inwonerparticipatie.

Samenwerkingspartners

Er is níet gekozen voor een vaste, statische samenstelling van samenwerkingspartners. In plaats daarvan werken ze met een fluïde model, waarbij samenwerking afhankelijk is van het vraagstuk. Dit voorkomt verkokering en stelt hen in staat om steeds de juiste mensen en organisaties aan te haken. De Friese Infrastructuur voor Inwonerparticipatie biedt ruimte aan wisselende inwonerscoalities en betrokken partners zoals patiëntenorganisaties, cliëntenraden en inwonersinitiatieven. Zij vormen het 'zuurstof' van het netwerk. Via een digitaal platform en fysieke loketten kunnen zij zichtbaar worden en actief bijdragen aan dialoog en samenwerking.

Resultaten

Er is een gezamenlijke visie ontwikkeld die richting geeft aan de Friese Aanpak Inwonerparticipatie. In het traject zijn inwoners en bestuurders daadwerkelijk in beweging gekomen en zich samen te zetten voor de Friese zorgtransitie. Ruim 100 mensen hebben aangegeven actief te willen meedenken en meepraten over veranderingen in de zorg. Daarnaast zijn er waardevolle verbindingen gelegd met onder andere cliëntenraden, patiëntenorganisaties, jongeren en ouderenbonden.