Mobiele menu

Cognitive deficits in brain tumor patients after neurosurgery: incidence, severity and prediction of outcome

Geheugen-, concentratie- en planningsproblemen komen bij een aanzienlijk (maar onbekend) aantal patiënten met een primaire hersentumor voor. Deze zogenaamde cognitieve problemen kunnen een negatieve invloed hebben op de kwaliteit van leven van patiënten.
Een belangrijk doel van dit project is het onderzoeken van het vóórkomen en de ernst van cognitieve problemen bij hersentumorpatiënten voor en na een hersenoperatie. Daarbij wordt gekeken wat de invloed is op het dagelijks functioneren. Ook wordt onderzocht welke factoren de cognitieve problemen, of juist het herstel, na een hersenoperatie voorspellen. Om deze vragen te beantwoorden, worden bij patiënten op onze afdeling direct voor, en 3 en 12 maanden na de operatie, neuropsychologische tests en vragenlijsten afgenomen.
Met deze kennis kunnen we patiënten beter informeren over de gevolgen van een operatie op cognitief functioneren na de operatie en mogelijk ook aanwijzingen vinden om in de toekomst de kans op cognitieve problemen te verkleinen.

Producten

Titel: PREDICT project: voorspellen van het cognitief functioneren bij patienten met een hersentumor na operatie
Auteur: Sophie Rijnen
Titel: International Neuropsychological Society. Test-retest reliability and practice effects of the computerized neuropsychological test battery CNS Vital Signs: evaluation in a Dutch healthy sample
Auteur: SD van der Linden, SJM Rijnen, MM Sitskoorn, K Gehring
Titel: Gecomputeriseerde neuropsychologische screening als onderdeel van klinische zorg voor patiënten met een laaggradig glioom
Auteur: Sophie Rijnen, Karin Gehring, Geert-Jan Rutten, Margriet Sitskoorn
Titel: Meeting Landelijke Werkgroep Neuro-Oncologie LWNO. Deel 1: meten van cognitief functioneren & demonstratie CNS Vital Signs. Deel 2: Xperiment TopZorg Neurodomein
Auteur: SJM Rijnen
Titel: Neuropsychologische screening bij neurochirurgische patiënten: CNS Vital Signs in de praktijk
Auteur: Sophie Rijnen, dr. Karin Gehring, dr. Geert-Jan Rutten, prof. dr. Margriet Sitskoorn
Titel: European Association of Neuro-Oncoloy (EANO) P05.61 Cognitive outcomes in meningioma patients undergoing surgery: individual changes over time and predictors of late cognitive functioning
Auteur: Rijnen SJM, Meskal I, Bakker M, Rutten GJM, Gehring K, Sitskoorn MM
Titel: Scientific meeting of the Dutch-Belgian Neurosurgical Societies. Group versus individual changes in neuropsychological performance in Glioblastoma Multiforme patients after surgery.
Auteur: SJM Rijnen, GJM Rutten, K Gehring, MM Sitskoorn
Titel: Gecomputeriseerde neuropsychologische screening in de klinische praktijk
Auteur: Sophie Rijnen
Titel: Bijeenkomst hersentumor contactgroep hersenletsel.nl. Onderzoek naar cognitieve problemen bij patiënten met een hersentumor
Auteur: SJM Rijnen, K Gehring
Link: https://nfk.nl/nl/organisaties/hersentumor-contactgroep-hersenletselnl
Titel: Prestaties van Nederlandse controles op CNS Vital Signs
Auteur: Sophie Rijnen
Titel: Computerized neuropsychological screening in clinical care for patients with low-grade gliomas
Auteur: Sophie JM Rijnen, Karin Gehring, Geert-Jan M Rutten, Margriet M Sitskoorn
Link: http://www.the-ins.org/2016-Mid-Year-London
Titel: International Neuropsychological Society. Evaluation of normative data for the computerized neuropsychological battery CNS Vital Signs: effects of sociodemographic variables in a Dutch healthy sample.
Auteur: SJM Rijnen
Titel: P05.61 Cognitive outcomes in meningioma patients undergoing surgery: individual changes over time and predictors of late cognitive functioning
Auteur: Rijnen S, Meskal I, Bakker M, Rutten G, Gehring K, Sitskoorn M
Titel: Neurosymposium Elisabeth-TweeSteden ziekenhuis. Update predictie studie.
Auteur: SJM Rijnen
Titel: Group changes in cognitive performance after surgery mask changes in individual patients with glioblastoma
Auteur: van Loenen IS, Rijnen SJM, Bruijn J, Rutten GM, Gehring K, Sitskoorn MM.
Magazine: World Neurosurgery
Titel: Evaluation of normative data of a widely used computerized neuropsychological battery: applicability and effects of sociodemographic variables in a Dutch sample
Auteur: SJM Rijnen, I Meskal, WHM Emons, CAM Campman, SD van der Linden, K Gehring, MM Sitskoorn
Magazine: Assessment
Titel: Test-retest reliability and practice effects of a computerized neuropsychological battery: a solution-oriented approach
Auteur: Rijnen, S.J.M., Van Der Linden, S.D., Emons, W.H.M., Sitskoorn, M.M., & Gehring, K.
Magazine: Psychological Assessment
Titel: Subjective cognitive functioning in patients with a meningioma: its course and association with objective cognitive functioning and psychological symptoms
Auteur: van Lonkhuizen PJC, Rijnen SJM, van der Linden SD, Rutten GJM, Gehring K, Sitskoorn MM
Magazine: Psychooncology
Titel: Cognitive functioning in patients with low-grade glioma: Effects of hemispheric tumor location and surgical procedure.
Auteur: Rijnen SJM, Kaya G, Gehring K, Verheul JB, Wallis O, Sitskoorn MM, Rutten GJM
Magazine: Journal of Neurosurgery
Titel: Lesion symptom mapping at the regional level in patients with a meningioma
Auteur: De Baene W, Rijnen SJM, Gehring K, Meskal I, Rutten GJM, Sitskoorn MM
Magazine: Neuropsychology
Titel: Cognitive outcomes in meningioma patients undergoing surgery: individual changes over time and predictors of late cognitive functioning
Auteur: Rijnen SJM, Meskal I, Bakker M, De Baene W, Rutten GJM, Gehring K, Sitskoorn MM
Magazine: Neuro-Oncology
Titel: Comment on: Effects of surgery on neurocognitive function in patients with glioma: a meta-analysis of immediate post-operative and long-term follow-up neurocognitive outcomes
Auteur: Rijnen SJM, Sitskoorn MM, Gehring K
Magazine: Journal of Neuro-Oncology
Titel: Tilburg University Impactprogramma, Enhancing Health & Wellbeing. Interview met Geert-Jan Rutten: "Er zijn nog zoveel ideeën. We zijn pas net begonnen."
Auteur: Geert-Jan Rutten
Link: https://www.tilburguniversity.edu/nl/onderzoek/impact
Titel: Samenwerking TopZorg ziekenhuizen en academische instellingen
Auteur: ZonMw programma TopZorg
Link: https://publicaties.zonmw.nl/index.php?id=4475
Titel: Buitenpost ETZ 2016. Topzorg neurodomein.
Auteur: ETZ
Link: https://www.etz.nl/ETZWebsite/files/a1/a1135601-ce19-4009-bf47-97b311bd8e70.pdf
Titel: Tilburg University Impactprogramma, Enhancing Health & Wellbeing. Interview met Karin Gehring: "Hoe kunnen patiënten weer verder? Elke bijdrage telt."
Auteur: Karin Gehring
Link: https://www.tilburguniversity.edu/nl/onderzoek/impact
Titel: Een kijkje in de keuken bij het ETZ. Het programma Topzorg een jaar onderweg. Verder kijken dan de lichamelijke gevolgen van neurologische aandoeningen.
Auteur: ZonMw
Link: http://publicaties.zonmw.nl/index.php?id=6478
Titel: Prediction of cognitive outcome after surgery in patients with meningiomas and gliomas: A comparison with healthy controls using normative formulae and reliable change indices
Auteur: Sophie Johanna Maria Rijnen
Titel: Zorgpad Hersentumoren Neurochirurgie TopZorg Neurodomein ETZ
Auteur: Sophie Rijnen, Debbie Janssen, Karin Gehring, Geert-Jan Rutten, Margriet Sitskoorn
Titel: Wetenschap op de poli van het NeuroCentrum
Auteur: Sophie Rijnen, Debbie Janssen
Titel: Prijs voor beste posterpresentatie Nederlandse Vereniging van Neurochirurgie najaarsmeeting 2017. Group versus individual changes in neuropsychological performance in Glioblastoma Multiforme patients after surgery

Verslagen


Eindverslag

Mensen met een primaire hersentumor (meningeoom of glioom) hebben last van geheugen-, concentratie- en planningsproblemen. Deze zogenaamde cognitieve problemen kunnen een negatieve invloed hebben op de kwaliteit van leven van patiënten. In dit project werd het cognitief functioneren van 261 patiënten met een meningeoom en 285 patiënten met een glioom onderzocht met gecomputeriseerde tests, die voor operatie en 3 en 12 maanden erna afgenomen werden binnen de standaard klinische neuro-oncologische zorg. De resultaten laten zien dat cognitieve stoornissen bij veel patiënten, van direct voor operatie tot 3 en 12 maanden daarna, voorkomen. Veranderingen in cognitieve prestaties van voor tot na operatie zijn het grootst en meest frequent voor aandacht, cognitieve flexibiliteit, en psychomotore snelheid. Daarbij werd gevonden dat ¬lagere preoperatieve cognitieve prestaties bij patiënten met een meningeoom of hooggradig glioom, en -in mindere mate- sociodemografische factoren (hogere leeftijd, vrouwelijk geslacht, en een lager opleidingsniveau bij patiënten met een meningeoom, en vrouwelijk geslacht bij patiënten met een hooggradig glioom) het risico op cognitieve stoornissen na de operatie verhogen. Deze kennis draagt bij aan de informatie¬voorziening aan patiënten, naasten, en clinici in een vroeg stadium van de behandeling. Daarnaast benadrukken de bevindingen het belang van het herkennen, onderzoeken, en actief omgaan met cognitieve stoornissen in de klinische neuro-oncologische behandeling van patiënten met primaire hersentumor.

Geheugen-, concentratie- en planningsproblemen komen bij een aanzienlijk (maar onbekend) aantal patiënten met een primaire hersentumor voor. Deze zogenaamde cognitieve problemen kunnen een negatieve invloed hebben op de kwaliteit van leven van patiënten.
Een belangrijk doel van dit project is het onderzoeken van het vóórkomen en de ernst van cognitieve problemen bij hersentumorpatiënten voor en na een hersenoperatie. Daarbij wordt gekeken wat de invloed is op het dagelijks functioneren. Ook wordt onderzocht welke factoren de cognitieve problemen, of juist het herstel, na een hersenoperatie voorspellen. Het liefst doen we dat met voorspellers die al vroeg bekend zijn. Om deze vragen te beantwoorden, worden bij patiënten op onze afdeling direct voor, en 3, 12 en 24 maanden na, de operatie neuropsychologische tests (de korte, gecomputeriseerde testbatterij CNS Vital Signs) en vragenlijsten afgenomen. Met de vragenlijsten doen we ook meer kennis op over vermoeidheid, werk status en beperkingen, sociale integratie/participate en de relatie van deze uitkomstmaten met cognitief functioneren (over tijd).
Met de kennis die we in dit project opdoen kunnen we patiënten beter informeren over de gevolgen op cognitief functioneren na de operatie en mogelijk ook aanwijzingen vinden om in de toekomst de kans op cognitieve en gerelateerde problemen te verkleinen.

Onderwerpen

Kenmerken

Projectnummer:
842003007
Looptijd: 100%
Looptijd: 100 %
2015
2019
Onderdeel van programma:
Gerelateerde subsidieronde:
Projectleider en penvoerder:
Dr. K. Gehring
Verantwoordelijke organisatie:
Elisabeth-TweeSteden Ziekenhuis