CommunicAble: Development of a dynamic assessment instrument as a basis for communication and language support of young blind and partially sighted children
Om ervoor te zorgen dat jonge kinderen met een visuele beperking (VI) de ondersteuning krijgen die ze nodig hebben, is het noodzakelijk om een gedetailleerd beeld te krijgen van hun communicatie- en taalvaardigheden. Er waren echter nog geen specifieke instrumenten ontwikkeld om de communicatie- en taalontwikkeling van jonge kinderen met een visuele beperking in kaart te brengen. Het project CommunicAble had tot doel om, op basis van bestaande instrumenten, een nieuw instrument te ontwikkelen om gedetailleerd de communicatie- en taalontwikkeling van jonge kinderen met een visuele beperking in kaart te brengen en tevens inzicht te krijgen in de ondersteuning die hun opvoeders hen daarbij bieden.
Om dit doel te bereiken heeft het projectteam eerst inzicht proberen te krijgen in de toepasbaarheid van bestaande instrumenten die communicatie- en taalvaardigheden bij jonge kinderen meten en van bestaande instrumenten die de ondersteuning die opvoeders hierbij bieden in kaart brengen, voor de diagnostiek van kinderen met een visuele beperking. Hiervoor voerden de onderzoekers een literatuurstudie uit, deden zij een analyse van de handleidingen en testmaterialen van bestaande instrumenten en hielden zij focusgroep sessies met professionals.
Uit de literatuurstudie kwam naar voren dat er veel bestaande instrumenten zijn, maar dat een deel daarvan visueel testmateriaal gebruikt. Dit materiaal werd relatief vaak bij taaltesten ingezet. De analyse van de handleidingen en testmaterialen maakte duidelijk dat er echter ook andere tekortkomingen te zijn als het gaat om de toepasbaarheid bij kinderen met een visuele beperking. Uit de focusgroep sessies kwam naar voren dat de diagnostiek van communicatie- en taalontwikkeling bij kinderen met een visuele beperking zich vooral moet richten op de domeinen 'pre-verbale communicatie', 'pragmatiek' en 'semantiek', omdat hierbij de meeste problemen voorkomen. Daarbij werden door de professionals de meeste problemen gezien bij kinderen met blindheid of een zeer ernstige visuele beperking. Professionals gaven aan dat een combinatie van verschillende soorten diagnostische instrumenten wenselijk is: observatie, vragenlijsten en een taaltest. Ook benadrukten ze het belang van de multidisciplinaire samenwerking in de diagnostiek tussen de vroegbehandelaar, de logopedist en de gedragsdeskundige en het belang van samenwerking met de ouders/opvoeders van het kind.
Door de projectgroep is basis van de verkregen informatie een eerste concept van het Communicatie & Taal Profiel – Visueel beperkt (CTP-V) ontwikkeld. Het CTP-V heeft twee doelen: 1) vast stellen welke vaardigheden het jonge kind met een visuele beperking beheerst op het gebied van communicatie en taal en 2) vast stellen hoe het kind met ondersteuning van ouder en/of behandelaar geholpen kan worden bij het zetten van nieuwe ontwikkelingsstappen op het gebied van communicatie en taal. Na een interventie kan het CTP-V opnieuw worden afgenomen om te beoordelen of de ondersteuningsstrategieën en interventies resultaat hebben gehad.
Het eerste concept van het CTP-V is voorgelegd voor beoordeling aan een groep van diverse experts en daarna herzien. Vervolgens is het CTP-V uitgetest bij twee kinderen met een visuele beperking en heeft een tweede herziening plaatsgevonden. Daarna is het CTP-V afgenomen in een pilot bij zeven jonge kinderen met een visuele beperking. Tijdens de pilot is gekeken naar de mate van overeenkomst tussen onafhankelijke beoordelingen van het taaltest onderdeel. Ook zijn de CTP-V afnames geëvalueerd met professionals die betrokken waren bij deze afnames. Er bleek een zeer goede overeenstemming tussen de beoordelaars. Uit de evaluatie met de professionals bleek dat zij gemiddeld genomen de afnames niet moeilijk, maar ook niet makkelijk vonden. De professionals oordeelden positief over de duidelijkheid van de opzet en de meerwaarde van het CTP-V.
Verslagen
Eindverslag
Om ervoor te zorgen dat jonge kinderen met een visuele beperking (VI) de ondersteuning krijgen die ze nodig hebben, is het noodzakelijk om een gedetailleerd beeld te krijgen van hun communicatie- en taalvaardigheden. Er waren echter nog geen specifieke instrumenten ontwikkeld om de communicatie- en taalontwikkeling van jonge kinderen met een visuele beperking in kaart te brengen. Het project CommunicAble had tot doel om, op basis van bestaande instrumenten, een nieuw instrument te ontwikkelen om gedetailleerd de communicatie- en taalontwikkeling van jonge kinderen met een visuele beperking in kaart te brengen en tevens inzicht te krijgen in de ondersteuning die hun opvoeders hen daarbij bieden.
Om dit doel te bereiken heeft het projectteam eerst inzicht proberen te krijgen in de toepasbaarheid van bestaande instrumenten die communicatie- en taalvaardigheden bij jonge kinderen meten en van bestaande instrumenten die de ondersteuning die opvoeders hierbij bieden in kaart brengen, voor de diagnostiek van kinderen met een visuele beperking. Hiervoor voerden de onderzoekers een literatuurstudie uit, deden zij een analyse van de handleidingen en testmaterialen van bestaande instrumenten en hielden zij focusgroep sessies met professionals.
Uit de literatuurstudie kwam naar voren dat er veel bestaande instrumenten zijn, maar dat een deel daarvan visueel testmateriaal gebruikt. Dit materiaal werd relatief vaak bij taaltesten ingezet. De analyse van de handleidingen en testmaterialen maakte duidelijk dat er echter ook andere tekortkomingen te zijn als het gaat om de toepasbaarheid bij kinderen met een visuele beperking. Uit de focusgroep sessies kwam naar voren dat de diagnostiek van communicatie- en taalontwikkeling bij kinderen met een visuele beperking zich vooral moet richten op de domeinen 'pre-verbale communicatie', 'pragmatiek' en 'semantiek', omdat hierbij de meeste problemen voorkomen. Daarbij werden door de professionals de meeste problemen gezien bij kinderen met blindheid of een zeer ernstige visuele beperking. Professionals gaven aan dat een combinatie van verschillende soorten diagnostische instrumenten wenselijk is: observatie, vragenlijsten en een taaltest. Ook benadrukten ze het belang van de multidisciplinaire samenwerking in de diagnostiek tussen de vroegbehandelaar, de logopedist en de gedragsdeskundige en het belang van samenwerking met de ouders/opvoeders van het kind.
Door de projectgroep is basis van de verkregen informatie een eerste concept van het Communicatie & Taal Profiel – Visueel beperkt (CTP-V) ontwikkeld. Het CTP-V heeft twee doelen: 1) vast stellen welke vaardigheden het jonge kind met een visuele beperking beheerst op het gebied van communicatie en taal en 2) vast stellen hoe het kind met ondersteuning van ouder en/of behandelaar geholpen kan worden bij het zetten van nieuwe ontwikkelingsstappen op het gebied van communicatie en taal. Na een interventie kan het CTP-V opnieuw worden afgenomen om te beoordelen of de ondersteuningsstrategieën en interventies resultaat hebben gehad.
Het eerste concept van het CTP-V is voorgelegd voor beoordeling aan een groep van diverse experts en daarna herzien. Vervolgens is het CTP-V uitgetest bij twee kinderen met een visuele beperking en heeft een tweede herziening plaatsgevonden. Daarna is het CTP-V afgenomen in een pilot bij zeven jonge kinderen met een visuele beperking. Tijdens de pilot is gekeken naar de mate van overeenkomst tussen onafhankelijke beoordelingen van het taaltest onderdeel. Ook zijn de CTP-V afnames geëvalueerd met professionals die betrokken waren bij deze afnames. Er bleek een zeer goede overeenstemming tussen de beoordelaars. Uit de evaluatie met de professionals bleek dat zij gemiddeld genomen de afnames niet moeilijk, maar ook niet makkelijk vonden. De professionals oordeelden positief over de duidelijkheid van de opzet en de meerwaarde van het CTP-V.