Mobiele menu

Communiceren volgens de SBAR – Op weg naar effectieve communicatie in acute situaties in het verpleeghuis

Projectomschrijving

De SBAR-methode

Als verpleeghuisbewoners plotseling verslechteren is optimale communicatie tussen verzorgenden, verpleegkundigen en artsen belangrijk. De communicatie is op deze momenten echter wisselend van kwaliteit. De SBAR-methode is een methode om gestructureerd te communiceren bij acute situaties. Ondanks de bewezen effectiviteit van de SBAR, is het implementeren niet zo maar een succes.

Doel

In dit project werken we door actieonderzoek gedurende 3 jaar aan het implementeren en borgen van de SBAR-methode.

Implementatie volgens het GPS-model

Het implementeren van de SBAR vindt plaats volgens het GPS-model. Het GPS-model is een samenvoeging van twee implementatiemodellen: Grol en Wensing en het i-PARIHS-raamwerk. Er is nog geen ervaring met het GPS-model in grootschalig implementatieonderzoek. Het project levert dus kennis op over het implementeren van de SBAR en over het GPS-model.

Verslagen


Samenvatting van de aanvraag

PROBLEEM EN RELEVANTIE Als verpleeghuisbewoners plotseling verslechteren is optimale communicatie tussen verzorgenden, verpleegkundigen (V&V) en artsen van groot belang. De communicatie is op dergelijke momenten echter vaak niet gestructureerd en wisselend van kwaliteit. In de praktijk is er behoefte aan een methode om gestructureerd te communiceren bij acute situaties. De SBAR-methode is zo’n gestructureerde methode. Ondanks de bewezen effectiviteit en de eenvoud van de SBAR, is het implementeren niet zo maar een succes. Toch is er inmiddels (inter)nationale kennis over de implementatie van de SBAR, echter een bundeling van deze kennis ontbreekt in Nederland. Het lukt V&V in verpleeghuizen niet of onvoldoende om de SBAR te implementeren. Het implementeren van de SBAR-methode vindt in dit project plaats volgens het veelbelovende GPS-model, een synthese van twee implementatiemodellen, namelijk van Grol en Wensing en het i-PARIHS-raamwerk. Hoewel beide implementatiemodellen afzonderlijk hun diensten hebben bewezen is er nog geen ervaring met het GPS-model in grootschalig implementatieonderzoek. DOELEN Het hoofddoel van dit project is het implementeren en borgen van de SBAR-methode volgens het GPS-model, hiervan te leren en de opgedane kennis te verspreiden. De volgende subdoelstellingen zijn geformuleerd: 1. De SBAR-methode is a) geïmplementeerd en b) geborgd door V&V in het geval van een bewoner in een acute situatie in 4 verpleeghuizen op 16 (4x4) afdelingen volgens het GPS-model. 2. Er is kennis over het implementatieproces van de SBAR-methode. 3. Er is kennis over het implementeren en borgen van interventies in het algemeen in de V&V. 4. Er is kennis over de toepassing van het GPS-model in een implementatieproces. 5. De kennis uit het project is verspreid door middel van implementatieproducten gerelateerd aan de SBAR-methode en adviezen over het implementeren en borgen in de V&V in het algemeen en specifiek volgens het GPS-model. PLAN VAN AANPAK Om de doelen te bereiken maken we gebruik van de methode participatief actieonderzoek. In dit participatieve actieonderzoek gaan 4 verpleeghuizen met ieder 4 afdelingen aan de slag met het implementeren van de SBAR. De organisaties en afdelingen zijn geselecteerd op basis van praktijkvariatie. Het cyclische karakter van actieonderzoek volgt de stappen van het GPS-model, oftewel het 7-stappenplan van Grol en Wensing: 1) voorstel voor implementeren, 2) situatieanalyse, 3) probleem- en doelstelling van de implementatie per afdeling, 4) ontwikkeling en selectie van implementatiestrategieën, 5) testen en uitvoeren van implementatieplan, 6) integratie in routines, 7) evaluatie. De cyclus wordt tweemaal doorlopen zodat het implementatieplan tijdens het project aangepast kan worden als de context dat vraagt en op basis van reflectie. In de situatieanalyse voert de actieonderzoeker een systematic integrative review en een voormeting uit. De metingen herhaalt de actieonderzoeker tweemaal, tijdens de evaluatie in cyclus 1 en 2. De metingen bestaan uit vragenlijsten, schriftelijke inventarisaties, observaties, interviews en logboeken. In dit participatieve actieonderzoek, staan naast de 7-stappen van Grol en Wensing de 4 cruciale elementen van het i-PARISH raamwerk centraal: 1) de innovatie, SBAR; 2) de ontvangers, V&V bestaande uit zorgteams en triageverpleegkundigen, 3) de context; afdeling, organisatie, extern), 4) facilitering. Facilitering is het actieve element van het i-PARIHS raamwerk en omvat het beoordelen en inspelen op de eerste drie elementen. In dit project faciliteren we de implementatie door de inzet van interne en externe coaches en het ontwikkelen en inzetten van implementatiestrategieën. De interne en externe coaches werken nauw samen met de actieonderzoeker en een lokale werkgroep met o.a. bewoners en naasten. De interne coaches zijn (mbo- of hbo-) verpleegkundigen uit de deelnemende organisaties. Zij worden gecoacht door externe coaches: twee docenten, een van ROC Nijmegen en een van Hogeschool van Arnhem en Nijmegen. De coaches ontwikkelen en testen samen met de V&V verschillende implementatiestrategieën om de SBAR te implementeren onder andere gericht op het klinisch redeneren en leiderschap van de V&V. KENNIS VERSPREIDEN Bij afronding van het project reflecteert een landelijke klankbordgroep op de gevonden resultaten en formuleert een advies over implementeren in de V&V in het algemeen en de bijdrage van het GPS-model in het bijzonder. Het UKON als VVT netwerk heeft veel expertise op het gebeid van bestendiging. Het UKON implementeert kennis door een infrastructuur aan te bieden en producten toegankelijk te maken en te verspreiden. De producten die we ontwikkelen zijn: een beschrijving van de SBAR, casuïstieken, e-learningmodules, een lespakket voor docenten van het ROC, een handleiding Leiderschap V&V intramuraal en een implementatiewijzer SBAR.

Kenmerken

Projectnummer:
10040032110003
Looptijd: 64%
Looptijd: 64 %
2022
2025
Onderdeel van programma:
Gerelateerde subsidieronde:
Projectleider en penvoerder:
dr. M.H. Lovink
Verantwoordelijke organisatie:
Radboud Universitair Medisch Centrum
Afbeelding

Implementatie van effectieve interventies

Om het gebruik van kennis in praktijk, beleid en onderwijs te stimuleren, financieren wij 4 projecten die met gerichte implementatieactiviteiten en implementatieonderzoek aan de slag gaan. Dit project is daar één van. Bekijk de andere projecten.