Communiceren volgens de SBAR – Op weg naar effectieve communicatie in acute situaties in het verpleeghuis

• Betrek V&V vanaf het begin bij de implementatie en laat hen actief meedenken over de praktische toepassing van de SBAR, zodat eigenaarschap en betrokkenheid worden gestimuleerd.
• Teamleiders en medische behandelaren spelen een cruciale rol in het creëren van draagvlak, het faciliteren van de implementatie en het tonen van voorbeeldgedrag.
• Koppel de invoering van de SBAR aan organisatorische veranderingen om de relevantie zichtbaar te maken, zoals aanpassingen in het ECD, teamwisselingen of de inzet van ZZP’ers, en zorg voor voldoende tijd en middelen.
• Hanteer een flexibele implementatieaanpak door het GPS-model als leidraad te gebruiken en de SBAR aan te passen aan de lokale praktijk en doelgroep.
• Zet interne coaches en kartrekkers in en versterk tegelijkertijd de leiderschapscompetenties van V&V om het gebruik van SBAR duurzaam te ondersteunen.
• Richt je niet alleen op kennis, maar ook op attitude, professioneel zelfvertrouwen, samenwerking en reflectie, met nadruk op laagdrempelig en praktijkgericht oefenen. 
• Benadruk dat iedere vorm van gestructureerde communicatie volgens de SBAR helpt en moedig aan om uiteindelijk het volledige SBAR model te gebruiken; maak het leren laagdrempelig en aantrekkelijk met diverse, zichtbare leervormen.
• Veranker de SBAR structureel in protocollen, werkprocessen, scholing en teamoverleggen om te voorkomen dat het gebruik persoonsafhankelijk wordt.
• Maak de meerwaarde van de SBAR zichtbaar door te laten zien wat het oplevert voor bewoners, professionals en de samenwerking binnen teams.
• Bereid opschaling voor door het belang van SBAR in diverse en wisselende teams te benadrukken, toepassing in de wijkverpleging te verkennen en kennis te verspreiden via onderwijs, publicaties en mogelijke opname in de databank erkende interventies.

De implementatie van SBAR in verpleeghuizen bleek haalbaar en waardevol, mits contextgericht en met aandacht voor eigenaarschap uitgevoerd. De bekendheid en het gebruik namen duidelijk toe en in acute situaties werd de communicatie als meer gestructureerd en professioneler ervaren. De algemene communicatiekwaliteit veranderde niet, mogelijk door een plafondeffect en een generieke uitkomstmaat. Verschillen tussen functies en het minder toepassen van onderdelen zoals ‘Achtergrond’ benadrukken het belang van blijvende scholing en afstemming. Succesvolle implementatie hing vooral samen met leiderschap, betrokkenheid en structurele borging, ondersteund door flexibel en cyclisch werken volgens het GPS-model.

Het project is inmiddels in alle 4 deelnemende organisaties geïntegreerd in interne programma’s voor organisatiebrede uitrol. In elke organisatie zijn concrete plannen gemaakt en projectleiders aangesteld om de uitrol te begeleiden. De ontwikkelde producten worden breed verspreid via de kanalen van het Universitair Kennisnetwerk Ouderenzorg Nijmegen (UKON). Daarnaast kan opname van het SBAR-template in de databank van erkende interventies bijdragen aan verdere toepassing en verankering in de dagelijkse praktijk.