Comparing the effectiveness and costs of bevacizumab to ranibizumab in patients with retinal vein occlusions (The BRVO study)
Patiënten met macula oedeem ten gevolge van een retinale veneuze occlusie worden veelvuldig behandeld met intravitreale injecties van het off-label middel bevacizumab (Avastin) of het duurdere ranibizumab (Lucentis).
In de BRVO studie zijn de effectiviteit, veiligheid en kosten van bevacizumab met ranibizumab met elkaar vergeleken bij 277 patiënten met een retinale veneuze occlusie.
Resultaten
Na behandeling met 6 maandelijkse injecties was de visuswinst voor patiënten met bevacizumab nagenoeg gelijk aan de visuswinst voor patiënten behandeld met ranibizumab. Ook wat betreft veiligheid deed bevacizumab niet onder voor ranibizumab.
De economische evaluatie liet echter wel grote verschillen zien; bevacizumab was aanzienlijk goedkoper dan ranibizumab. Wetende dat bevacizumab vele malen goedkoper is en in effectiviteit niet onder doet voor ranibizumab, wordt bevacizumab als eerste keus behandeling aanbevolen voor patiënten met macula oedeem ten gevolge van een retinale veneuze occlusie.
Samenvatting bij start
Dit project is een vergelijkend onderzoek naar de kosten en effectiviteit van Lucentis en Avastin bij macula oedeem bij retinale veneuze vaatafsluitingen. Retinale veneuze vaatafsluitingen zijn een belangrijke oorzaak van blindheid en slechtziendheid. Blindheid ontstaat hierbij door vaatlekkage in de gele vlek van het netvlies. Lucentis en Avastin blokkeren allebei de werking van de groeifactor VEGF en voorkomen zo de lekkage van bloedvaten bij deze aandoening. Avastin is een antilichaam geregistreerd voor de behandeling van kanker. Lucentis is speciaal ontwikkeld voor de oogheelkundige toepassing en daarvoor geregistreerd. Avastin is ongeveer dertig maal goedkoper dan Lucentis. Naar verwachting is het effect van Avastin ongeveer even groot. De resultaten worden verwacht in 2016.
Meer informatie
- Goedkoper middel vaak net zo goed bij macula-oedeem (ZonMw, jul 2020)
- Kankermedicijn tegen maculadegeneratie: Zorginstituut geeft voorkeur aan niet-geregistreerd geneesmiddel (Mediator 8, okt 2014)
Producten
Auteur: M.J.C. Vader, A.M.E. Schauwvlieghe, F.D. Verbraak, G. Dijkman,J.M.M. Hooymans, L.I. Los, A.H. Zwinderman, T. Peto, C.B. Hoyng,R. van Leeuwen, J.R. Vingerling, Y. de Jong-Hesse, J.J.C. van Lith-Verhoeven, M.G.W. Dijkgraaf, R.O. Schlingemann, for the BRVOStudy Group
Magazine: Acta Ophthalmologica
Begin- en eindpagina: 3 - 41
Auteur: R.O. Schlingemann
Auteur: M.J.C. Vader
Verslagen
Voortgang
Macula oedeem ten gevolge van een vaatafsluiting in de retina is een belangrijke oorzaak van onbehandelbare blindheid. Het is aangetoond dat ranibizumab de visus kan stabilizeren of zelfs verbeteren bij patiënten met een vaatafsluiting, maar de kosten van deze behandelingen kunnen oplopen tot meer dan 10 miljoen euro in Nederland. Het verwante maar veel goedkopere middel, bevacizumab, lijkt dezelfde effectiviteit als ranibizumab te hebben. Wij onderzoeken dit in een gerandomiseerde dubbel gemaskeerde klinische trial waarbij 294 patiënten met een vaatafsluiting in 10 onderzoekscentra in Nederland geïncludeerd worden. Hierbij vergelijken we de kosten en de effectiviteit van 1.25 mg bevacizumab met 0.5 mg ranibizumab, toegediend als 6 maandelijkse injecties in het oog. De belangrijkste uitkomstmaat is de gemiddelde verandering in de best gecorrigeerde gezichtsscherpte na 6 maanden ten opzichte van baseline. De kosten worden als secundaire uitkomstmaat onderzocht.
De inclusie van de studie is bijna volledig. Resultaten worden over circa een jaar verwacht.
Eindverslag
De standaard behandeling voor macula oedeem ten gevolge van een retinale veneuze occlusie is een intravitreale injectie met het niet geregistreerde middel bevacizumab (Avastin), een alternatieve behandeling is een injectie met het duurdere en wel geregistreerde ranibizumab (Lucentis). In de BRVO studie zijn de effectiviteit, veiligheid en kosten van bevacizumab met ranibizumab met elkaar vergeleken in 277 patiënten met een retinale veneuze occlusie. Na behandeling met 6 maandelijkse injecties was de visuswinst voor patiënten met bevacizumab nagenoeg gelijk aan de visuswinst voor patiënten behandeld met ranibizumab. Ook betreft veiligheid deed bevacizumab niet onder voor ranibizumab. De economische evaluatie liet echter wel grote verschillen zien, bevacizumab was aanzienlijk goedkoper dan ranibizumab. Wetende dat bevacizumab vele malen goedkoper is en in effectiviteit niet onder doet voor ranibizumab, bevelen we bevacizumab aan als eerste keus behandeling voor patiënten met macula oedeem ten gevolge van een retinale veneuze occlusie.
In de periode van juni 2012 tot februari 2018 zijn 277 patiënten gerandomiseerd tot het krijgen van bevacizumab of ranibizumab. In beide behandelgroepen werd een verbetering van de visus waargenomen na 6 maanden, patiënten in de bevacizumab groep wonnen gemiddeld 15.3 letters en patiënten in de ranibizumab groep wonnen gemiddeld 15.5 letters. De gemiddelde macula dikte nam in de bevacizumab groep af met 287.0 μm en in de ranibizumab groep met 300.8 μm. Als we kijken naar veiligheid was er ook geen verschil in het aantal (ernstige) bijwerkingen tussen behandelgroepen.
Uit de economische evaluatie bleek dat behandeling met ranibizumab bijna twee keer zo duur is met een significant verschil in kosten tussen bevacizumab en ranibizumab van €4329. Het verschil in kwaliteit van leven na 6 maanden behandeling verschilde nauwelijks tussen de behandelingen.