Mobiele menu

COPD: de patiënt als partner

Projectomschrijving

COPD: de patiënt als partner
Diagnostiek en behandeling bij astma en COPD zijn ingewikkeld. Het valt vaak niet mee om met de patiënt overeenstemming te bereiken over zijn behandeling. Zorggroep Almere (23 gezondheidscentra) kiest daarom voor een benadering waarin de patiënt een actieve partner in de behandeling is. Educatie, zelfmanagement en ondersteuning bij leefstijlverandering maken deel uit van een nieuw zorgprogramma.
Twee aspecten krijgen extra aandacht:
- informatieavonden over alle aspecten van COPD en het multidisciplinaire COPD-team van het gezondheidscentrum wordt voorgesteld;
- screening COPD- patiënten op psychosociale aspecten en indien krijgen nodig een cursus “Omgaan met een chronische aandoening”.

Doelstelling
Het begrip zelfmanagement heeft een centrale rol in de zorg voor mensen met COPD: ze worden behandeld en begeleid naar een door hen zelf gekozen behandeldoel en werken daar naar vermogen aan mee. Dit moet leiden tot een verbetering van de  kwaliteit van leven en participatie in de samenleving.

Producten

Titel: Onbekend

Verslagen


Eindverslag

Met het project "De patiënt als partner" heeft Zorggroep Almere ingezet op het versterken van de positie van de patiënt door het organiseren van voorlichtingsavonden over COPD. Ook is gezocht naar een methode om psychosociale problemen, met name depressie, bij COPD-patiënten eerder te diagnosticeren, waardoor de patiënten sneller hulp (cursus "Omgaan met een chronische aandoening") zouden kunnen krijgen. Als derde onderdeel is gekeken naar de mogelijkheid van het inzetten van de Health Buddy om zelfmanagement te bevorderen.

Informatieavonden:
In vier gezondheidscentra werd een reeks van drie voorlichtingsavonden georganiseerd, waar eigen hulpverleners van meerdere disciplines met de patiënten in gesprek gingen over de diagnostiek en behandeling van COPD.De derde bijeenkomst stond in het teken van zelfmanagement.De conclusie is: het organiseren van informatieavonden dicht bij huis door eigen zorgverleners en afgestemd op de wijk is een zinvolle en gewaardeerde activiteit, die zeer waarschijnlijk het zelfmanagement ten goede komt. Een reeks van drie avonden is iets te veel. Eén avond zou voor de toekomst de voorkeur hebben.

Preventie van psychosociale klachten:
Omdat uit de literatuur blijkt dat psychosociale klachten met name depressie vaker voorkomen dan dat ze worden gediagnosticeerd, is geprobeerd om aandacht voor psychosociale klachten bij chronische aandoeningen een “normaal” onderdeel van de controle te laten zijn.
POH's van twaalf gezondheidscentra hebben de aan de hand van een verhoogdescore op de RIQ MON10 psychosociale hulp aangeboden met als belangrijkste aanbod een begeleide groepsactiviteit, waarbij mensen leren van elkaar, maken deel uit van de reguliere zorgverlening.
De conclusie is: de RIQ MON10 geeft weinig steun als het gaat om het opsporen van psychosociale klachten en het bepalen van de ernst ervan. Patiënten hebben nauwelijks belangstelling voor groepsactiviteiten. Hulp bij psychosociale klachten kan waarschijnlijk het beste individueel door de POH gegeven worden. Hiervoor start na het project een speciaal scholingstraject voor POH’s.

Health Buddy:
Bij de start van dit onderdeel verliepen de aanmeldingen voor dit onderdeel uiterst moeizaam, waardoor er verwacht werd dat het aantal deelnemers bij lange na niet gehaald zou worden. Daarom is besloten om low profile wel door te gaan zonder de Health Buddy echt mee te nemen in het project.
Uiteindelijk vielen de aanmeldingen mee en was het beter geweest om deze groep toch echt te includeren.
De conclusie is: de Health Buddy is een nuttig instrument om in te zetten bij zelfmanagement. Het werven van patiënten is moeizaam maar met volhouden is er toch resultaat te krijgen.

Binnen het ZonMW-project "De patiënt als partner" van Zorggroep Almere worden nu twee deelprojecten verder uitgewerkt.

In vier gezondheidscentra wordt een reeks van drie informatieavonden voor COPD-patiënten gehouden met als doel de patiënt beter te informeren over de aandoening en behandelmogelijkheden en om zodoende zelfmanagement te bevorderen.

Depressie komt vaak voor als co-morbiditeit bij COPD. Om depressieve klachten sneller op het spoor te komen wordt gebruik gemaakt van een kwaliteit van levenlijst. Bij aanwijzingen voor depressieve klachten krijgt de patiënt de mogelijkheid om deel te nemen aan de cursus "Omgaan met een chronische aandoening".

Gezien de complexiteit van het monitoren is besloten om het onderdeel spiegelgesprekken te laten vervallen en het onderdeel Health Buddy wel door te laten gaan maar niet via iBMG te laten evalueren.

Samenvatting van de aanvraag

De toename van chronische ziekten vraagt een brede programmatische aanpak. Deze bestaat niet alleen uit goede diagnostiek, behandeling en begeleiding, maar ook – anders dan nu- uit: vroege opsporing, zelfmanagement en leefstijlprogramma’s. Zorggroep Almere implementeert diverse zorgprogramma’s: diabetes, astma/COPD, angststoornissen en dementie. Op dit moment is de implementatie van het zorgprogramma voor astma/COPD in volle gang. Bij de uitvoering van het programma blijkt, zoals ook uit onderzoek bekend is, dat diagnostiek en behandeling bij astma/COPD ingewikkeld is, en dat het niet mee valt om een goede compliance te bereiken. Daarom willen wij in het project COPD: de patiënt als partner nadrukkelijker aandacht besteden aan educatie, zelfmanagement en ondersteuning bij leefstijlverandering. Wij willen de patiënt zelf in staat stellen zodanig met de ziekte om te gaan, dat hij/zij een actieve partner in de behandeling is, en de ziekte een adequate plaats in zijn/haar leven kan geven. Dit vraagt een grote verandering in inhoud en organisatie van de zorg. Omdat veranderingen beter slagen als deze langs meerdere wegen wordt benaderd (R. Grol) willen wij gebruik maken van verschillende methoden en momenten in de behandeling: informatie over de aandoening en de behandeling van COPD op papier en op Internet; ondersteuning bij gedragsverandering op individueel en groepsniveau door motivational interviewing en een lotgenotencursus; diverse mogelijkheden en toegeleiding naar een keuze voor een gezondere leefstijl; aandacht voor psychosociale klachten door middel van een cursus omgaan met een chronische aandoening; ontwikkelen van transmuraal dossier waar de patiënt gebruik van kan maken. We willen gebruik maken van ICT voor communicatie met de patiënt, voor ondersteuning van zelfmanagement via de Health Buddy en voor een transmuraal dossier. Bij de implementatie krijgen de zorgverleners feedback via de data uit de HIS. Om in de behandeling de focus steeds weer te richten op het belang van de patiënt, willen wij gebruik maken van diverse vormen om de patiënten te horen en te betrekken bij de ontwikkeling van de zorg. Wij stemmen de diverse activiteiten binnen de chronische zorgprogramma’s op elkaar af, zodat zoveel mogelijk een geïntegreerde benadering ontstaat.

Onderwerpen

Kenmerken

Projectnummer:
300030014
Looptijd: 100%
Looptijd: 100 %
2009
2012
Onderdeel van programma:
Gerelateerde subsidieronde:
Projectleider en penvoerder:
I. Mol
Verantwoordelijke organisatie:
Zorggroep Almere