COVID-CLIMATE: COVID-19: The role of CLinical and IMAging TEsts
In de beginperiode van de COVID-pandemie werden patiënten behandeld met zuurstof of beademing. Ook werden medicijnen geprobeerd met wisselend resultaat. Enkele medicijnen bleken effectief, maar het was nog onduidelijk aan wie deze medicijnen het beste gegeven kunnen worden. In deze periode zijn veel CT-scans* gemaakt om de diagnose te stellen, omdat er weinig PCR-testen waren. Omdat de scans ook informatie geven over de ernst van de ziekte en mogelijk het verloop ervan is er in dit project onderzocht of met de scans beter te voorspellen was wie bepaalde medicijnen nodig zouden hebben en wie niet.
* Een CT-scan is een soort 3D-foto van de binnenkant van je lichaam
Doel
Het doel van dit project was bepalen of het mogelijk is om met CT-scans te voorspellen welke COVID-19 patiënten medicijnen nodig zouden hebben. Daarnaast is er ook gekeken of de scans extra voorspellend zijn op het verloop van COVID-19 op de korte en lange termijn.
Aanpak/werkwijze
In het eerste deel van het project zijn CT-scans geanalyseerd van ex-patiënten op type en uitbreiding van longbetrokkenheid met een automatische software. Ernst en uitbreiding van longafwijkingen werden bepaald en de resultaten werden toegevoegd aan een voorspellend model op overlijden en opname op de Intensive Care (IC)-. In een tweede stap werden CT-gegevens toegevoegd en vergeleken met elkaar.
Omdat er geen goed gevalideerd model voor het voorspellen van IC-opname beschikbaar was, heeft dit project een nieuw model ontwikkeld met beschikbare patiënt- en laboratoriumgegevens.
In het tweede deel van het project hebben 140 post-COVID-patiënten verschillende tests en vragenlijsten ontvangen om te bepalen op welk vlak zij moeilijkheden ervoeren. Daarnaast ondergingen 18 voormalige ernstig COVID-19-patiënten een 18F-FAPI PET en HRCT*.
* 18F-FAPI PET is een scan die met behulp van een radioactieve tracer zichtbaar maakt waar in het lichaam actieve ziekte, zoals littekenvorming of tumoren, aanwezig is.
*HRCT is een extra gedetailleerde CT-scan, speciaal voor de longen.
Samenwerkingspartners
Maastricht Universitair Medisch Centrum+, Amsterdam UMC – locatie AMC, VieCuri Medisch Centrum, Erasmus MC, Zuyderland Medisch Centrum, UMC Utrecht, Radboud UMC en UMC Groningen.
Resultaten
Een CT-scan had geen meerwaarde op voorspellen van overlijden ten opzichte van een model met alleen kenmerken van de patiënt en afwijkingen in het bloed, maar voor IC-opname was de CT-scan alleen beter dan het nieuw ontwikkelde model gebaseerd op patiëntkenmerken en laboratoriumgegevens.
139 post-COVID-patiënten werden onderverdeeld in een groep met aanhoudende COVID-19 gerelateerde klachten (Long COVID) en een groep zonder aanhoudende COVID-19 gerelateerde klachten (controlegroep). Beide groepen ondergingen verschillende tests en vragenlijsten waarna de uitkomsten werden vergeleken. Hieruit bleek dat 63% van alle deelnemende patiënten aanhoudende klachten had, zoals vermoeidheid, kortademigheid en concentratieproblemen. De long- en spierfunctie en cognitie van patiënten in de Long COVID groep verschilden niet van de controlegroep, maar hun looptest was wel iets slechter.
Bij de 18 patiënten die die 18F-FAPI PET en HRCT ondergingen, werd blijvend verhoogde longopname van de toegediende radioactieve tracer gezien. Dit past bij blijvende activiteit in de longen, die minder zichtbaar was op CT-scans. Hier gaat het voornamelijk om een reactie van het lichaam op het virus en niet om de longontsteking zelf.
Overig
Dit onderzoek is 1 van de studies op het gebied van onderzoek naar optimale medisch-specialistische zorg bij COVID-19. De onderzoeken hebben als doel het beantwoorden van belangrijke kennishiaten op gebied van behandeling. ZonMw faciliteert deze onderzoeken in het COVID-19 deelprogramma Behandeling om een bijdrage te leveren aan het bevorderen van optimale zorg voor COVID-19. De kennishiaten zijn geïdentificeerd door de Multidisciplinaire Wetenschapscommissie COVID-19 van de Federatie Medisch Specialisten (FMS).
Verslagen
Voortgang
2,5 jaar na het uitbreken van de pandemie is COVID-19 veel minder ziekmakend dan in de beginperiode. Voor veel mensen leidt een besmetting tot niet veel meer dan een griepje, maar nog steeds belanden patiënten in het ziekenhuis en soms zelf op de intensive care (IC). Deze studie onderzoekt of kan worden voorspeld welke opgenomen patiënten op de IC zullen worden opgenomen en wie dus met duurdere en zwaardere medicatie zou moeten worden behandeld om IC-opname te voorkomen. Het patroon en de uitbreiding van de afwijkingen op een CT-scan gemaakt bij opname zou hierbij kunnen helpen. Daarnaast houden veel patiënten nadat ze zijn genezen van COVID-19 klachten, zoals moeheid en benauwdheid. Wij proberen te voorspellen wie dat zullen zijn en waar deze klachten vandaan komen door de gezondheidsstatus van deze mensen in kaart te brengen.
Eindverslag
In het COVID-CLIMATE project is onderzocht of informatie uit CT-scans extra voorspellend is voor het verloop van COVID-19 op korte en lange termijn. Ernst en uitbreiding van longafwijkingen werd bepaald en resultaten toegevoegd aan een voorspellend model op overlijden en IC-opname.
CT had geen meerwaarde op voorspellen van overlijden, maar voor IC-opname was de CT-scan alleen beter dan een model gebaseerd op patiëntkenmerken en laboratoriumgegevens.139 post-COVID-patiënten ondergingen verschillende tests en vragenlijsten. 87 van hen (63%) hadden aanhoudende klachten, zoals vermoeidheid (51,7%), kortademigheid (31,0%) en concentratieproblemen (17,2%). De long- en spierfunctie en cognitie waren niet verschillend, maar hun looptest was iets slechter. 18 voormalig ernstig COVID-19-patiënten ondergingen een 18F-FAPI PET en hoge resolutie CT. We zagen blijvend verhoogde longopname, passend bij longactiviteit die minder zichtbaar was op CT-scans.