Mobiele menu

Daklozen en Corona, lessen voor de toekomst van medische zorg en opvang

Dakloze mensen vormen een hoog-risicogroep voor een COVID-19 infectie vanwege hogere kans op blootstelling aan het virus en een grotere kans op complicaties. De preventieve gedragsmaatregelen zijn lastig voor hen en de gevolgen ervan voor hun dagelijks leven groot. De aard en omvang van de door de straatdokters in negen steden geregistreerde COVID-19-gerelateerde contacten laten zien dat de dakloze populatie niet zwaarder is getroffen dan andere delen van de bevolking, ondanks het feit dat zij relatief vaak lijden aan onderliggende ziekten die de kwetsbaarheid voor ernstig verlopende infecties vergroot. Er was een hoger percentage positief geteste patiënten onder daklozen met een migratieachtergrond. De Corona maatregelen hadden een grote negatieve impact op dakloze mensen. De mentale gezondheid ging achteruit met name veel somberheid en angst. Er was meer bestaansonzekerheid zoals minder inkomen en werk en minder vertrouwen in overheid en instanties, vooral door gebrek aan begrijpelijk informatie. Dit gold ook voor vaccinaties, hoewel de opkomst daarbij redelijk was dankzij het vaccineren op locatie door vertrouwde artsen en verpleegkundigen in samenwerking met de GGD. Geïnterviewde straatdokters, ambtenaren en dakloze mensen ervoeren de kleinschalige, 24-uurs opvang zeer positief vanwege de grotere mate van rust voor de dakloze mensen. Samen met alle betrokkenen zijn aanbevelingen geformuleerd voor pandemiebestendige en duurzame opvang en sociaal-medische zorg voor dakloze mensen. Deze zijn aangeboden aan VWS.

Resultaten

De resultaten zijn gepubliceerd in een aantal factsheets. Bekijk de resultaten op coronatijden.nl.

Uitvoerende partijen

Radboud UMC en Pharos

Meer informatie

Projectleidersbijeenkomst 10 februari 2021: COVID-19 en Kwetsbare groepen

Er is een grote groep burgers in het publieke domein die door hun kwetsbare positie hard wordt geraakt door de gevolgen van COVID-19. Wat zijn de behoeften van deze kwetsbare burgers? Tijdens de bijeenkomst op 10 februari 2021 lieten onderzoekers zien wat er speelt en wat we kunnen doen om knelpunten aan te pakken en in behoeften te voorzien. Bekijk het verslag van de bijeenkomst: Kwetsbare burgers tijdens de coronapandemie.

Context

Waar in de eerste fases van de COVID19-epidemie vooral nadruk lag op de fysieke gezondheid, is er later steeds meer ruimte gekomen voor de mentale gezondheid. Onder mentale gezondheid verstaan we goed in je vel zitten. ZonMw financiert verschillende projecten over mentale gezondheid en mentale weerbaarheid. Die projecten kunnen gaan over de hele samenleving, maar ook vaak over een speciale doelgroep, zoals bijvoorbeeld mensen met een verstandelijke beperking of daklozen.

Producten

Titel: Daklozen en Corona. Factsheet 5: COVID-19 Monitor onder dakloze mensen.
Auteur: Van Loenen, T., Mennis, E., Hobus, M. en van den Muijsenbergh, M.
Titel: Daklozen en Corona. Factsheet 3: Impact Corona; Ervaringen van Dakloze mensen
Auteur: Van Loenen, T., Hunik, L., de Wijk, E., Kloosterman, M., van den Muijsenbergh, M,.
Titel: Daklozen en Corona. Factsheet 9: Vaccinatiestrategie voor dakloze mensen.
Auteur: Van Eijs, D., Van Loenen, T., van den Muijsenbergh, M,.
Titel: Daklozen en Corona. Factsheet 8: Nieuwe initiatieven voor dak- en thuislozen tijdens corona; inspiratie en goede voorbeelden.
Auteur: Sow, J., Van Loenen, T., & Van den Muijsenbergh, M.
Titel: Dakloosheid en Corona. Factsheet 7: Voortschrijdende Impact Corona: Ervaringen van zorg en opvangmedewerkers.
Auteur: Kloosterman, M., de Wijk, E., van den Muijsenbergh, M,. Van Loenen, T.
Titel: Dakloosheid en Corona. Factsheet 2: Implementatie Gemeentelijk Corona Beleid.
Auteur: Van den Muijsenbergh, M,. Kloosterman, M., Biersteker Leeuwis, F. en Van Loenen, T.
Titel: Dakloosheid en Corona: Lessen voor de pandemiebestendige toekomst van medische zorg en opvang
Auteur: Tessa van Loenen, Maria van den Muijsenbergh
Link: https://www.coronatijden.nl/resultaten-dakloosheid-en-corona/
Titel: Daklozen en Corona. Factsheet 4: Impact Corona; Ervaringen van Zorg en Opvangmedewerkers.
Auteur: Van Loenen, T., Hunik, L., de Wijk, E., Kloosterman, M., van den Muijsenbergh, M,.
Titel: Dakloosheid en Corona. Factsheet 6: Voortschrijdende Impact Corona: Ervaringen van dakloze mensen.
Auteur: Sow, J., Guldemeester L., van den Muijsenbergh, M,. Van Loenen, T.,
Titel: Daklozen en Corona
Auteur: Tessa van Loenen, Maria van den Muijsenbergh
Link: https://www.coronatijden.nl/resultaten-dakloosheid-en-corona/
Titel: COVID-19 related morbidity and mortality in people experiencing homelessness in the Netherlands | PLOS ONE
Link: https://journals.plos.org/plosone/article?id=10.1371/journal.pone.0296754
Titel: Dakloosheid en Corona. Lessen voor de toekomst van medische zorg en opvang
Auteur: van Loenen, T., Van den Muijsenbergh, M., Sow, J., Kloosterman, M., De Wijk, E., van Eijs, D.
Titel: Homeless and COVID19 in the Netherlands
Auteur: Maria van den Muijsenbergh
Link: https://www.streetmedicine.org/symposium-2021

Verslagen


Eindverslag

Dakloze mensen vormen een hoog-risicogroep voor een COVID-19 infectie vanwege hogere kans op blootstelling aan het virus en een grotere kans op complicaties. De preventieve gedragsmaatregelen zijn lastig voor hen en de gevolgen ervan voor hun dagelijks leven groot. De aard en omvang van de door de straatdokters in negen steden geregistreerde COVID-19-gerelateerde contacten laten zien dat de dakloze populatie niet zwaarder is getroffen dan andere delen van de bevolking, ondanks het feit dat zij relatief vaak lijden aan onderliggende ziekten die de kwetsbaarheid voor ernstig verlopende infecties vergroot. Er was een hoger percentage positief geteste patiënten onder daklozen met een migratieachtergrond. De Corona maatregelen hadden een grote negatieve impact op dakloze mensen. De mentale gezondheid ging achteruit met name veel somberheid en angst. Er was meer bestaansonzekerheid zoals minder inkomen en werk en minder vertrouwen in overheid en instanties, vooral door gebrek aan begrijpelijk informatie. Dit gold ook voor vaccinaties, hoewel de opkomst daarbij redelijk was dankzij het vaccineren op locatie door vertrouwde artsen en verpleegkundigen in samenwerking met de GGD. Geïnterviewde straatdokters, ambtenaren en dakloze mensen ervoeren de kleinschalige, 24-uurs opvang zeer positief vanwege de grotere mate van rust voor de dakloze mensen.Samen met alle betrokkenen zijn aanbevelingen geformuleerd voor pandemiebestendige en duurzame opvang en sociaal-medische zorg voor dakloze mensen. Deze zijn aangeboden aan VWS.
Dakloze mensen vormen een hoog-risicogroep voor een COVID-19 infectie vanwege hogere kans op blootstelling aan het virus en een grotere kans op complicaties. De preventieve gedragsmaatregelen zijn lastig voor hen en de gevolgen ervan voor hun dagelijks leven groot. Inzicht in omvang en gevolgen van COVID-19 infectie en maatregelen onder deze kwetsbare groep ontbreekt. Daklozen komen zelden in gewone huisartsenpraktijken, maar wel bij straatdokters. Dit onderzoek wil inzicht krijgen in hoe COVID-19 infecties verlopen onder dakloze mensen en wat mogelijke veranderingen in zorgvragen voor andere klachten en huisartsenzorg voor dakloze mensen. We kijken ook naar de gevolgen van de pandemie voor dakloze mensen en voor de keten van zorg en ondersteuning en hoe gemeentelijk “Corona beleid” m.b.t. dakloze mensen is geïmplementeerd en heeft uitgepakt. Tot slot kijken we naar de invloed van de pandemie op het aantal dakloze mensen, de samenstelling van de populatie en de redenen van nieuwe dakloosheid. Met al deze inzichten ontwikkelen we in co-creatie met alle betrokkenen, adviezen voor zorg en opvang voor daklozen, voor scholing en voor de preventie van (toename van) dakloosheid.

Onderwerpen

Kenmerken

Projectnummer:
10430022010005
Looptijd: 100%
Looptijd: 100 %
2020
2022
Onderdeel van programma:
Gerelateerde subsidieronde:
Projectleider en penvoerder:
Prof. dr. M.E.T.C. van den Muijsenbergh
Verantwoordelijke organisatie:
Radboudumc