In de dichter bij stand, samen werken aan een menselijke relatie tussen professionals en inwoners met een bijstandsuitkering

In het contact tussen overheid en burgers staat de menselijke maat steeds vaker centraal. Tegelijkertijd laten ervaringen van inwoners zien dat contact met de overheid niet altijd als menselijk wordt ervaren. Hoewel wet- en regelgeving hierbij een rol speelt, wordt de menselijke maat ook bepaald in de dagelijkse interactie tussen consulenten en inwoners met een bijstandsuitkering. Hoe ontstaat een goede werkrelatie tussen beide partijen en wat is daarvoor nodig?

Doel

In dit project werd samen met 3 gemeenten onderzocht wat nodig is voor een goede en effectieve werkrelatie tussen consulenten en inwoners met een bijstandsuitkering. Met consulenten en inwoners werd verkend hoe deze werkrelatie eruitziet en hoe zij omgaan met de dilemma’s die daarin kunnen ontstaan. Een belangrijk doel was het ontwikkelen van praktische handvatten voor professionals, die ook bruikbaar zijn voor intervisie en reflectie binnen gemeentelijke teams.

Aanpak/werkwijze

Het project werd opgezet als een lerende praktijk, waarin onderzoek en ontwikkeling elkaar voortdurend versterkten. Centraal stond een community of practice van consulenten, inwoners met een bijstandsuitkering, ervaringsdeskundigen, leidinggevenden, beleidsmakers, onderzoekers en ontwikkelaars.

Binnen het project liepen twee sporen naast elkaar: een onderzoekslijn en een ontwikkellijn. Via interviews, observaties en leerbijeenkomsten werden inzichten verzameld, besproken en direct toegepast in de praktijk. Op deze manier ontstond een proces van gezamenlijk leren, reflecteren en verbeteren.

Samenwerkingspartners

Het project werd uitgevoerd door een samenwerking van gemeenten, SAM, Divosa, ervaringsdeskundige inwoners, beleidsmakers, kwaliteitsmedewerkers, onderzoekers en ontwikkelaars. Ook Movisie en de Universiteit voor Humanistiek waren betrokken bij het onderzoek en de ontwikkeling van de handvatten.

Resultaten

Het onderzoek liet zien dat er grote verschillen bestaan in de manier waarop consulenten omgaan met de persoonlijke omstandigheden en ervaringen van inwoners. Vaak is duidelijk wanneer een meer zakelijke of juist meer ondersteunende benadering passend is, maar niet altijd. Juist in die situaties blijken professionele afwegingen en reflectie belangrijk.

Het project leverde verschillende producten op, waaronder artikelen voor een breed publiek en een handreiking voor uitvoerende professionals. Deze handreiking biedt concrete handvatten voor het opbouwen en onderhouden van een goede werkrelatie tussen inwoner en consulent. Daarbij staan vragen centraal als: hoe geef je inwoners ruimte om hun verhaal te delen, hoe ga je passend om met hun situatie en hoe zorg je daar als team op een consistente manier voor?