De effectiviteit van kortdurende video-hometraining in de jeugdgezondheidszorg bij gezinnen met overmatige spanning als gevolg van een excessief huilende baby: een gerandomiseerd gecontroleerd onderzoek
Vraagstuk
Als overmatig huilen van een baby ondanks zorg van het consultatiebureau aanhoudt, kan de spanning in een gezin enorm oplopen. Uit analyses blijkt dat korte interventies met video-feedback de opvoedingsvaardigheden van ouders effectiever verbeteren dan langere programma’s. Geldt dat ook voor de kortdurende preventieve video-hometraining (K-VHT)?
Onderzoek
Bij 21 gezinnen zijn vooraf, meteen na afloop en na een jaar vragenlijsten afgenomen over dagelijkse opvoedingsbeslommeringen, perceptie van het huilen en de omgang met het huilgedrag.
Uitkomst
De steekproef was te klein om statistische verschillen te kunnen vaststellen. In de procesevaluatie zeiden moeders tevreden te zijn over de steun van K-VHT. Het bespreken van de videofragmenten vonden zij nuttig. Ook leken ze het huilen als minder negatief te percipiëren. Op lange termijn leidt K-VHT tot een positiever competentiegevoel van moeders en tot minder dagelijkse opvoedingsspanningen.
Verslagen
Eindverslag
In deze studie zijn het proces en de effectiviteit onderzocht van kortdurende video-hometraining (K-VHT) in de Nederlandse Jeugdgezondheidszorg (JGZ), toegepast bij gezinnen met spanning als gevolg van een excessief huilende baby. Gezinnen waarbij zorgen na twee weken gangbare begeleiding in de JGZ standhielden, werden aselect toegewezen aan de reguliere zorg conditie, of aan de conditie met K-VHT in aanvulling op deze reguliere zorg.
De volgende onderzoeksvragen stonden in de studie centraal:
1 Leidt K-VHT in de JGZ, toegepast in gezinnen met opvoedingsspanning als gevolg van blijvend overmatig huilende baby’s, tot een reductie van opvoedingsgerelateerde stress en een toegenomen gevoel van competentie van deelnemende ouders?
2 Leidt K-VHT in de JGZ, in deze gezinnen tot positiever sociaal en emotioneel gedrag van interventiekinderen vergeleken met controlekinderen?
3 Leidt K-VHT in deze gezinnen tot een verbeterde ouderlijke sensitiviteit?
4 Hoe beoordelen de deelnemende ouders de opvoedingsondersteuning met behulp van K-VHT in de JGZ?
5 Hoe beoordelen de VHT-ers in de JGZ hun begeleiding van gezinnen middels K-VHT?
6 Zijn er ouder-, kind- (bv. temperament), gezins-, trainer-, of programmakenmerken aanwijsbaar die de effecten van K-VHT in het onderzoek modereren?
7 Zijn effecten op opvoedingsgerelateerde stress en sociaal en emotioneel gedrag van kinderen minimaal een half jaar na toepassing van K-VHT (op 1-jarige leeftijd) nog aantoonbaar?
Wegens een kleine steekproefgrootte (n = 21) en daardoor een gebrek aan power voor het aantonen van statistische verschillen tussen de interventie- en controlegroep, werden in het door de onderzoekers opgestelde eindrapport (Klein Velderman e.a., 2011) geen statistische toetsresultaten gepresenteerd. Zij presenteerden effectgroottes als aanduiding voor de sterkte van verschillen tussen beide onderzoekscondities.
De procesevaluatie liet zien dat moeders in de interventiegroep tevreden waren over de steun die zij kregen middels K-VHT. Het bespreken van de videofrag-menten vonden zij nuttig en de samenwerking met de video-hometrainer (VHT-er) prettig. Ook de VHT-ers waardeerden de samenwerking met moeders als prettig. Zij hadden het gevoel dat moeders open en coöperatief waren en dat K-VHT hen positief kon beïnvloeden.
Vergelijkingen tussen de interventie- en de controlegroep lieten zien dat moeders als gevolg van K-VHT het huilen van hun kind als minder negatief leken te percipiëren en zich minder vervelend leken te voelen bij het huilen. Ook duidden de resultaten op een positief effect van de interventie op gevoel van ouderlijke competentie bij moeders. De sensitieve responsiviteit van moeders steeg tijdens het onderzoek in beide studiecondities. De toename leek groter in de interventiegroep. Tot slot leek de interventie ook op lange termijn te leiden tot een positiever competentiegevoel van moeders en bovendien tot minder dagelijkse opvoedingsspanningen.