De Gaarden: een nieuwe richting in Gezonde Stedelijke Ontwikkeling

In de Haagse buurt De Gaarden vindt grootschalige herstructurering plaats. De plannen focussen vooral op de lange en middellange termijn, maar bewoners hebben nu behoefte aan een gezonde leefomgeving. Hoe werk je samen met bewoners en lokale professionals aan een gezonde leefomgeving en hoe maak je de verbinding tussen deze plekken en de betrokken partijen? Deze vraag stond het afgelopen jaar centraal in het project in de Haagse buurt De Gaarden. In samenwerking met bewoners en partners in de wijk werd de methode placetesting toegepast: in de tijdelijkheid testen hoe een plek kan aansluiten bij de behoeften van bewoners door middel van fysieke aanpassingen en het organiseren van activiteiten.

Doel

We streefden met deze praktijkaanpak naar een model waarin stedelijke ontwikkeling en volksgezondheid meer hand-in-hand gaan. Buurtbewoners en lokale professionals zijn actief betrokken bij het hele proces; Vanaf het identificeren, het signaleren van kansen, tot aan uitvoering en evaluatie. Door samen te werken met degenen die de buitenruimte gingen gebruiken volgens de principes van positieve gezondheid, gaven we invulling aan plekken en routes die passen bij de behoeften van de gebruikers.

Aanpak/werkwijze

Placestesting is een vorm van placemaking. Het is een dynamische en interactieve manier om samen te werken aan gezonde stedelijke ontwikkeling, met de nadruk op directe betrokkenheid van de gemeenschap De aanpak draait om doen; met tijdelijke interventies plekken anders inrichten en anders gebruiken. Naast meer betrokkenheid is het resultaat directe feedback over wat wel werkt en wat niet. Placetesting stelt ons in staat om snel en flexibel te reageren op de behoeften en voorkeuren van de gemeenschap. Het verbindt denken en doen, en doorbreekt de papieren werkelijkheid. Door deze behoeften als vertrekpunt te nemen, kan het uiteindelijke ontwerp van de buitenruimte duurzamer en inclusiever worden. 

Samenwerkingspartners

In dit project werkte GGD Haaglanden intensief samen met de gemeente Den Haag en woningcorporaties Haag Wonen en Staedion. Deze partners hebben al veel contacten in de wijk en dit project sloot aan bij leefbaarheidsprojecten in zowel de openbare ruimte als in bijvoorbeeld de binnentuinen. Provincie Zuid-Holland, Haagse onderwijsinstellingen en twee Academische Werkplaatsen ondersteunde onder andere in onderzoek en kennisdeling. De belangrijkste partners in dit project waren natuurlijk de inwoners van de wijk de Gaarden. Zij stonden tenslotte centraal in het placetesting proces.

Resultaten

De beoogde resultaten waren: 

1. Buurt: Een uitbreiding van actieve betrokkenheid van inwoners en partners in de wijk en vergroot gevoel van regie.
2. Proces: Een stappenplan en beeldverhaal, een inspirerend en eerlijk verhaal over anders werken en de waarde van ervaringskennis, met aandacht voor de belangen van en samenwerking met de buurt. 

Dit project heeft geresulteerd in de volgende producten:

• Een documentaire over de praktijkaanpak;
• Animatie over de wijkvisie;
• Activiteiten die spelen en ontmoeten in De Gaarden hebben gestimuleerd, waaronder een grote speelsafari tijdens de Nationale Buitenspeeldag. Incl. aftermovie.
• Een handout: Placetesting in De Gaarden

Vanuit de praktijkervaring werd er geleerd dat de kracht van placetesting zit in dat denken en doen hand-in-hand gaat. Het proces wordt zichtbaar en mensen kunnen makkelijker meedoen. Daarnaast kan er in korte tijd écht een tastbaar verschil gemaakt worden in de wijk. Dit zorgt bij bewoners en betrokken professionals voor energie, vertrouwen en zelfs trots. Je leert met elkaar wat wel en niet werkt, en ook wat dit voor de langere termijn kan betekenen. Placetesting is een krachtige vorm van participatie en activatie.