De Meerwaarde van Leefstijlmonitoring

*In de omschrijving van dit project wordt 'Leefpatroonmonitoring' gebruikt. Dit is de nieuwe term voor Leefstijlmonitoring. Landelijk is de term veranderd omdat het begrip leefstijl doet denken aan gezonde leefstijl maar daar gaat het niet over bij leefstijlmonitoring.

Leefpatroonmonitoring is een veelbelovende interventie voor cliënten met dementie. Het helpt cliënten langer zelfstandig thuis te wonen, met passende zorg en minder belasting voor mantelzorgers. Bij leefpatroonmonitoring worden in de woning van een cliënt bewegingssensoren geplaatst. Deze sensoren registreren activiteiten in huis. Na 2 weken ontstaat inzicht in het beweegpatroon van de cliënt. Mantelzorgers en zorgverleners die toegang hebben tot deze gegevens, kunnen bij afwijkingen vroegtijdig maatregelen nemen. Dit voorkomt zorgcomplicaties en zorgt voor passende zorg.

Veel projecten in de eerstelijnszorg tonen de meerwaarde van leefpatroonmonitoring voor cliënten met dementie. Het is echter onduidelijk of deze aanpak ook voor andere cliëntgroepen in de eerstelijnszorg effectief is.

Doel

Het onderzoek had 4 doelen:

1. Inzicht krijgen in de meerwaarde van leefpatroonmonitoring voor cliënten in de eerstelijnszorg en in de factoren die het gebruik bevorderen of belemmeren (kennisdoel).
2. Verkennen van de rol van (wijk)verpleegkundigen bij het gebruik van leefpatroonmonitoring en de toepassing van de verzamelde gegevens (professionaliseringsdoel).
3. Het maken van samenwerkingsafspraken tussen cliënt, mantelzorger en zorgverlener bij de inzet van leefpatroonmonitoring (veranderdoel).
4. Ontwikkelen van hulpmiddelen en een adviesrapport voor duurzame inzet van leefpatroonmonitoring (ontwikkeldoel).

Aanpak

In 2021 werd in samenwerking met de partners, ZZG zorggroep en Netwerk 100, deelgenomen aan de pilot Cirkelen Rond Je Onderzoek (Hogeschool Utrecht). Tijdens deze pilot werd een gezamenlijk onderzoeksvoorstel ontwikkeld om de meerwaarde van leefpatroonmonitoring voor zelfstandig wonende cliënten in de eerstelijnszorg. Het onderzoek vond plaats bij acht zorgteams van één zorgorganisatie (ZZG Zorggroep). De ervaringen van cliënten, mantelzorgers en zorgverleners werden verzameld via vragenlijsten en interviews. Vooraf kregen enkele zorgverleners per team drie trainingsbijeenkomsten. Na de start met leefpatroonmonitoring volgden vijf ervaringsbijeenkomsten. Hier leerden de zorgverleners omgaan met de gegevens en van elkaars ervaringen.

Cliënten en mantelzorgers vulden bij de start een vragenlijst in. Na 4 maanden werd een interview afgenomen en na 8 maanden volgde een 2e vragenlijst.

Samenwerkingspartners

• HAN University of Applied Sciences: Het Lectoraat Technologie voor Gezondheid ontwikkelt en implementeert zorgtechnologie om de zorg betaalbaar en toekomstbestendig te maken.
• ZZG Zorggroep: Deze zorgorganisatie biedt wijkzorg, beschermd wonen, revalidatie en herstelzorg in de regio Nijmegen.
• Netwerk 100: Een programma onder NOEL, gericht op samenwerking tussen zorg- en welzijnsorganisaties in de regio Nijmegen.

Resultaten

In totaal namen zorgverleners van 8 teams en 15 cliënten deel. Cliënten voelden zich veiliger door leefpatroonmonitoring. Mantelzorgers kregen beter inzicht in de beweegactiviteiten van hun naaste en of zelfstandig wonen nog veilig was. Zorgverleners konden op basis van het dagelijks beweegpatroon de zorg aanpassen. De samenwerking tussen mantelzorgers en zorgverleners verbeterde, waarbij mantelzorgers vaak als eerste reageerden op meldingen. De afspraken hierover werden opgenomen in het cliëntendossier.

Meer informatie is te vinden op de website van HAN.