De nul-sessie: een vroege interventie ter bevordering van de deelname aan CenteringZwangerschap
Projectomschrijving
CenteringZwangerschap (CZ) is een zorgmodel dat medische zorg, educatie en sociale ondersteuning combineert en aantoonbaar leidt tot betere zwangerschapsuitkomsten. Verloskundigen ervaren dat werving voor CZ soms moeizaam verloopt, vooral bij zwangeren in kwetsbare omstandigheden, de groep die meer baat heeft bij CZ. Deze zwangeren lopen een verhoogd risico op ongunstige zwangerschapsuitkomsten door factoren als stress, beperkte gezondheidsvaardigheden en taalbarrières. Desondanks nemen zij minder vaak deel aan CZ, mede door cultuurbarrières, communicatieproblemen en gebrek aan gelijkgestemden.
Doel
Het doel van dit project is om een zogenoemde nul-sessie - een vroegtijdige groepsbijeenkomst voor alle zwangeren en hun partner voor de start van de prenatale zorg - op grotere schaal door te ontwikkelen, te implementeren en te evalueren. De nul-sessie is bedoeld om deelname aan CZ te vergroten, vooral voor zwangeren in een kwetsbare positie.
Aanpak, werkwijze
De nul-sessie wordt aangeboden na aanmelding voor prenatale zorg en is bedoeld voor alle zwangeren en hun partner. Tijdens deze bijeenkomst wordt informatie gedeeld over prenatale zorg, screening, voeding, regelzaken etc. De sessie biedt laagdrempelige kennismaking met CZ en stimuleert sociale steun via peer contact. Het project wordt uitgevoerd in 4 fases over een periode van 36 maanden. In co-creatie met zwangeren, partners en zorgverleners wordt de nul-sessie aangepast met aandacht voor diversiteit en werkbelasting van zorgverleners. De effectiviteit wordt onderzocht op CZ-deelname; ervaren sociale steun, stress, informatiebehoefte, ervaringen van zorgverleners, zwangeren en hun partner via een mixed-methods benadering.
Samenwerkingspartners
De samenwerking tijdens dit project is bijzonder door de bundeling van expertise van landelijke kennisorganisaties, onderzoeksinstellingen, regionale netwerken, ervaringsdeskundigen en verloskundigen praktijken. Door co-creatie met zwangeren, partners en zorgverleners wordt de nul-sessie optimaal afgestemd op de doelgroep. Elke partner brengt unieke kennis en ervaring in: van implementatie en training tot onderzoek en het terugdringen van gezondheidsverschillen. Deze multidisciplinaire aanpak zorgt voor brede draagkracht, effectieve implementatie en duurzame impact op gelijke zorgkansen voor zwangeren in heel Nederland.
Verwachte resultaten
Een eerdere pilot in Amsterdam liet zien dat de nul-sessie leidde tot een stijging van 9% in CZ-deelname, met zelfs 15% stijging onder kwetsbare zwangeren in een praktijk. De sessie werd gewaardeerd met een rapportcijfer van 8,5. In dit project wordt verwacht dat:
- De deelname aan CZ toeneemt, vooral onder kwetsbare zwangeren.
- Zwangeren en hun partners meer sociale steun ervaren, minder stress rapporteren en beter geïnformeerd zijn.
- Zwangeren, hun partners en zorgverleners positieve ervaringen hebben met de implementatie van de nul-sessie.
De nul-sessie biedt daarmee een kansrijke interventie die CZ normaliseert, deelname vergroot en bijdraagt aan gelijke zorgkansen voor alle zwangeren.