De onbereikbaren bereiken: Tussen In, brug tussen multi-problem gezinnen en de hulpverlening
Verslagen
Eindverslag
De belangrijkste conclusie van het project 'De onbereikbaren bereiken' is dat geïsoleerde multiprobleem gezinnen snel en adequaat kunnen worden geholpen, wanneer vertrouwenspersonen van Tussen In op een effectieve manier samenwerken met zorgverleners van Bureau Jeugdzorg en zorgaanbieders. De hulpverlening van Tussen In strekt zich uit over de hele stad Utrecht, de provincie Utrecht en Ede. Door de inzet van Tussen In worden deze gezinnen gemakkelijker bereikt, komt passende hulp sneller op gang en is de kans groot dat verdere escalatie binnen het gezin voorkomen kan worden. Dat de inzet van de vertrouwenspersonen door de gezinnen als zinvol wordt ervaren, blijkt onder andere ook uit het afstudeerproject van Siham Boucharka en Marieke Zandsteeg aan de hogeschool Utrecht, instituut voor Recht: 'Hoop op een betere toekomst, een onderzoek naar de ervaren opbrengsten van Tussen In', d.d. 14 juni 2011. (Dit onderzoek is op aanvraag verkrijgbaar bij Stichting Al Amal).
Op de deelonderwerpen van de aanvraag zijn de volgende conclusies te trekken:
A. Zonder de subsidie van ZonMw had Tussen In waarschijnlijk niet de tijd genomen om te werken aan een opleidingsplan. Dit plan heeft ertoe bijgedragen dat er nu meer dan voorheen met een stappenplan wordt gewerkt in de gezinnen, dat de methodiek (die ten grondslag ligt aan het opleidingsplan) verder is uitgewerkt en dat de samenwerking met de belangrijkste partners (Bureau Jeugdzorg, zorgaanbieders en maatschappelijk werk) is geprofessionaliseerd. Het neveneffect hiervan is dat het Nederlands Jeugdinstituut belangstelling heeft getoond om de methodiek (inclusief het opleidingsdocument) langs de meetladder te leggen van de criteria die gelden voor erkende jeugdinterventies. Het resultaat na de eerste beoordelingsronde is, dat de methodiek na verdere uitwerking kans van slagen maakt voor het verkrijgen van erkenning. Om deze erkenning daadwerkelijk te krijgen, zullen de komende maanden een aantal onderwerpen uit de methodiek verder worden uitgewerkt.
B. Door de opleiding en de intensieve coaching is professionaliteit van de vertrouwenspersonen van Tussen In toegenomen.
Op extern gebied uit zich dit in samenwerkingsafspraken met Bureau Jeugdzorg en zorgaanbieder Zandbergen. Deze afspraken zijn zowel op strategisch niveau (o.a. financiële afspraken) als uitvoerend niveau (duo-coaching in gezinnen, supervisie door zorgaanbieder)gemaakt. De duo-coaching, waarbij een vertrouwenspersoon van Tussen In en een hulpverlener van Bureau Jeugdzorg of een zorgaanbieder intensief samenwerken, is het afgelopen jaar goed op gang gekomen. De vertrouwenspersoon zorgt ervoor dat het gezin vertrouwen krijgt in de hulpverlening en maakt het gezin bewust van de problematiek die in het gezin speelt. De hulpverlener kan op basis van de ontstane vertrouwensrelatie aan de slag met het verder analyseren van de problematiek en het ontwikkelen van opvoedvaardigheden van de gezinsleden. Deze samenwerking tussen Tussen In en professional werkt erg goed. Instituut Forum voert op dit moment een onderzoek uit naar de opbrengsten van de samenwerking tussen Bureau Jeugdzorg en Al Amal. De uikomsten van dit onderzoek worden medio november 2011 verwacht.
Op intern gebied heeft de opleiding ertoe bijgedragen dat de sociale vaardigheden van de vertrouwenspersonen toegenomen zijn (zie thema's uit de opleiding) en is de kennis op het gebied van multiprobleem problematiek uitgebreid. Het intern personeel- en opleidingsbeleid van de organisatie is hierdoor ook verder geprofessionaliseerd.
C. De film heeft ertoe bijgedragen dat Tussen In bij veel beleidsmakers onder de aandacht is gekomen en er een helder beeld is ontstaan over het werk van de vertrouwenpersonen in het gezin. De toegevoegde waarde van de methodiek Tussen In komt in de film helder tot uitdrukking. Dit heeft ertoe geleid dat, tijdens het landelijk congres in maart 2011 waarop deze film is getoond, er nieuwe sponsoren zijn gevonden en dat de gemeente Utrecht heef
In het project 'de onbereikbaren bereiken' zijn de volgende zaken uitgevoerd:
(1)De opleiding voor 12 nieuwe vertrouwenspersonen is afgerond. De vertrouwenspersonen zijn nu allemaal bekend met de werkwijze van Tussen IN. De behandelde thema's zijn: succesvol contact maken met met het multiprobleem gezin, vertrouwen wekken, grenzen stellen, gesprekstechnieken, motiverende gespreksvoering, omgaan met taboeonderwerpen (zoals echtscheiding, abortus en huiselijk geweld) en omgaan met instanties. Van deze opleiding is ook een verslag gemaakt. Dit verslag krijgt een plek in de handleiding die op dit moment in opdracht van het Nederlands Jeugdinstituut wordt geschreven. De verwachting is dat het NJI de interventie beschrijving en de handleiding najaar 2010 erkent als methodiek en dat aan het eind van het jaar deze documenten verspreid kunnen worden. Parallel aan de opleiding hebben deskundigen uit het werkveld (zoals een jurist van de Raad van Kinderbescherming, een psycholoog en ambulant gezinsbegeleider) informatie gegeven over hun werkterrein. Dit heeft de vertrouwenspersonen inzicht gegeven in veelvoorkomende ziektebeelden en het juridisch veld (OTS etc.) waar een multiprobleem gezin mee te maken kan krijgen. In het najaar wordt de oplelding voortgezet en zullen een aantal onderwerpen (zoals huiselijk geweld) nader worden uitgediept.
(2)Het afgelopen jaar zijn 5 senior vertrouwenspersonen als coach werkzaam geweest voor nieuwe vertrouwenspersonen. Zij hebben nieuwe vertrouwenspersonen ondersteund in hun werk in de gezinnen en hen de kneepjes van het vak geleerd. Deze kneepjes zijn ook deels terug te vinden het verslag dat de masterstudent van de opleiding heeft gemaakt en geïntegreerd wordt in de handleiding. De coaches zijn ook al actief in Zeist en Driebergen.
(3) De film over een multiprobleem gezin uit Utrecht is klaar. Helder wordt gemaakt wat de werkwijze van Tussen In is. Tevens krijgt de toeschouwer een aardig kijkje achter de voordeur van een multiprobleem gezin.
(4) Via het project 'Onze Toekomst' heeft Tussen In extra steun gekregen om nauwer samen te werken met de afdeling centrale Aanmelding van Bureau Jeugdzorg. Van alle kanten (de gemeente Utrecht, medewerkers van BJZ Utrecht en de vertrouwenspersonen) is de wens uitgesproken dat Tussen In eerder in het hulpverleningstraject betrokken moet raken, om te stimuleren dat ouders vrijwillig hulp accepteren. Want dat is juist de unieke kracht van Tussen IN: ouders te motiveren voor het accepteren van hulp. De samenwerking met bureau Centrale Aanmelding van BJZ Utrecht is in augustus 2010 gestart. De samenwerking houdt in dat Tussen In als onafhankelijke partner een gezin bezoekt dat moeilijk of niet te bereiken is. Tussen In heeft als doel het gezin binnen te komen, bewust te maken en te motiveren voor het accepteren van hulp. Na duo-coaching met de juiste professional draagt Tussen In het gezin over naar de desbetreffende instantie.
(5) Door de toenemende professionalisering van Tussen In, krijgt Tussen In regelmatig het verzoek tot nauwere samenwerking. Tussen In heeft in augustus 2010 een samenwerkingsovereenkomst getekend met zorgaanbieder Zandbergen. Doel is om door middel van duo-coaching (vertrouwenspersoon en psycholoog/ambulant gezinsbegeleider Zandbergen) een vertrouwensbasis te leggen in het gezin voor het accepteren van (duurzame) hulpverlening. De bedoeling is dat de vertrouwenspersoon een aantal keer meegaat om daarna het gezin 'warm' over te dragen aan de hulpverlener. Deze samenwerking is al van start gegaan en verloopt tot nu toe goed.