De Twentse norm: "Alcoholgebruik van jong tot oud"

Algemene samenvatting

In Twente ligt het overmatig alcoholgebruik onder jongeren en ouderen hoger dan het landelijk gemiddelde. Preventie richt zich vooral op kennis en bewustwording, terwijl culturele gewoonten en sociale normen, belangrijke oorzaken, nauwelijks worden meegenomen. Het ontbreekt ook aan diepgaand inzicht in de waarden die verbonden zijn aan de culturele gewoonten en aan kennis over mogelijkheden om de sociale norm te beïnvloeden.

Doel

Dit onderzoek wil meer inzicht krijgen in (de intergenerationele overdracht van) de sociale norm en de invloed van de sociale omgeving op alcoholgebruik vanaf jonge leeftijd en overmatig drinken door zowel jong als oud. Door de sociale normen rondom alcoholgebruik te begrijpen en te beïnvloeden, draagt dit project bij aan betere gezondheidsuitkomsten voor jongeren en ouderen. De uitkomsten van dit onderzoek leveren aangrijpingspunten op voor beleid en (door)ontwikkeling van regionale en lokale preventie-activiteiten.

Aanpak/ Werkwijze

Centraal in dit onderzoek staat participatief actieonderzoek (PAO), waarbij onderzoekers samenwerken met betrokkenen zoals jongeren en ouderen, preventiewerkers en andere professionals zoals beleidsmedewerkers bij gemeenten. Er worden verschillende methoden ingezet zoals focusgroepgesprekken, triple interviews met (groot)ouders en (klein)kinderen, tijdlijnmethode en individuele waardengesprekken. PAO draagt bij aan het ontwikkelen van zowel theorieën als onderzoeksmethoden die inzicht geven in wat werkt en waarom het werkt en het helpt de betrokkenen om hun werkwijzen voortdurend te optimaliseren.

Samenwerkingspartners

Dit project wordt uitgevoerd door een consortium bestaande uit de volgende partners: GGD Twente, Universiteit Twente, Tactus Verslavingszorg, de Twentse plattelandsgemeenten, (in ieder geval Hof van Twente en Tubbergen), Hogeschool Saxion en Trimbosinstituut. Deze samenwerking is essentieel om toegang te krijgen tot de benodigde expertise en deelnemers, en om ervoor te zorgen dat het onderzoek aansluit bij de behoeften van de betrokken
partijen.

Verwachte resultaten

Het onderzoek levert kennis en diepgaand inzicht op in de sociale normen en culturele gewoonten rondom alcoholgebruik door verschillende generaties en hoe de beïnvloeding van jongeren door de oudere generatie verloopt in Twentse plattelandsgemeenten. Het biedt aanbevelingen en aangrijpingspunten voor beleid en interventies die gericht zijn op het verminderen van alcoholgebruik door jong en oud. De impact zal merkbaar zijn in de vorm van effectievere lokale preventie-activiteiten, meer bewustwording omtrent de gevolgen van overmatig alcoholgebruik bij betrokkenen en verschuivingen in de sociale norm. Op langere termijn resulteert dat in betere gezondheidsuitkomsten.

Overig

Dit project zal ook bijdragen aan het vergroten van de kennis over de toepassing en de toegevoegde waarde van participatief actieonderzoek voor het vormgeven van alcoholpreventie. Het kan dienen als model voor toekomstige onderzoeken en interventies.