De validiteit van de SDQ voor signalering van psychosociale problemen onder 12-17 jarigen in de JGZ
De Strengths and Difficulties Questionnaire (SDQ) is een korte vragenlijst waarmee psychosociale problemen bij jeugdigen snel gemeten kunnen worden, bijvoorbeeld in de JGZ.
Bevindingen
Uit dit onderzoek blijkt dat de validiteit en betrouwbaarheid van de SDQ (Totaalscore) goed is bij 12-17 jarigen. Ook voor jongeren met een laag opleidingsniveau (Praktijkschool en het Voorbereidend Middelbaar Beroepsonderwijs (VMBO) Basis/Kader) is de SDQ voldoende valide en betrouwbaar.
Wel blijkt uit interviews met JGZ-professionals en laagopgeleide adolescenten dat de SDQ soms moeilijke woorden en zinnen bevat die lastig te begrijpen zijn. Daarom is vervolgonderzoek nodig om het taalgebruik van de SDQ aan te passen.
Resultaat
Het project heeft geresulteerd in de nieuwe SDQ Handleiding voor 12-17 jarigen, waarin geactualiseerde afkappunten gegeven worden. Ook worden instructies gegeven voor het afnemen van de SDQ, het berekenen van de score en de vervolgstappen die wenselijk zijn, en de Handleiding bevat een stroomschema.
Naast de Handleiding is er een factsheet en een Powerpoint beschikbaar gesteld op de website van het NCJ. De onderbouwing van de informatie in de publicaties voor professionals is te vinden in wetenschappelijke artikelen (3 gepubliceerd, 2 in voorbereiding).
Producten
Auteur: Leeuwen van M & Vulpen van C.
Magazine: Tijdschrift voor Jeugdgezondheidszorg
Auteur: Vugteveen, J., Timmerman, M.E. & de Bildt, A.
Magazine: Kind en Adolescent Praktijk
Auteur: Vugteveen, J., Timmerman, M., de Bildt, A. & de Wolff
Magazine: Kind en Adolescent Praktijk
Link: https://link.springer.com/article/10.1007%2Fs12454-017-0033-7
Auteur: Vugteveen, J., de Bildt, A., Hartman, C. A. & Timmerman, M. E.
Magazine: european child & adolescent psychiatry
Auteur: Vugteveen, J., de Bildt, A. & Timmerman, M.E.
Magazine: Child and adolescent psychiatry and mental health
Auteur: Vugteveen, Jorien, de Bildt, Annelies, Theunissen, Meinou, Reijneveld, Menno, Timmerman, Marieke
Magazine: Assessment
Auteur: Vugteveen, Jorien, de Bildt, Annelies, Serra, Marike, de Wolff, Marianne S., Timmerman, Marieke E.
Magazine: Assessment
Auteur: Vugteveen, J., Timmerman, M.E., de Bildt, A., de Wolff, M. & Theunissen, M.
Magazine: Kind en Adolescent Praktijk
Auteur: J. Vugteveen
Auteur: Vugteveen, J., de Bildt, A., Hartman, C. A., & Timmerman, M.
Verslagen
Eindverslag
De Strengths and Difficulties Questionnaire (SDQ) is een korte vragenlijst waarmee psychosociale problemen bij jeugdigen snel gemeten kunnen worden, bijvoorbeeld in de JGZ. Uit dit onderzoek blijkt dat de validiteit en betrouwbaarheid van de SDQ (Totaalscore) goed is bij 12-17 jarigen. Ook voor jongeren met een laag opleidingsniveau (Praktijkschool en het Voorbereidend Middelbaar Beroepsonderwijs (VMBO) Basis/Kader) is de SDQ voldoende valide en betrouwbaar. Wel blijkt uit interviews met JGZ-professionals en laagopgeleide adolescenten dat de SDQ soms moeilijke woorden en zinnen bevat die lastig te begrijpen zijn. Daarom is vervolgonderzoek nodig om het taalgebruik van de SDQ aan te passen. Het project heeft geresulteerd in de nieuwe SDQ Handleiding voor 12-17 jarigen, waarin geactualiseerde afkappunten gegeven worden. Ook worden instructies gegeven voor het afnemen van de SDQ, het berekenen van de score en de vervolgstappen die wenselijk zijn, en de Handleiding bevat een stroomschema. Naast de Handleiding is er een factsheet en een Powerpoint beschikbaar gesteld op de website van het NCJ. De onderbouwing van de informatie in de publicaties voor professionals is te vinden in wetenschappelijke artikelen (3 gepubliceerd, 2 in voorbereiding).
In de Jeugdgezondheidszorg (JGZ) wordt algemeen gebruik gemaakt van de Strengths and Difficulties Questionnaire (SDQ) om psychosociale problemen te signaleren. Het is de vraag hoe goed de signalering is voor jongeren ouder dan 14, want voor deze groep is de SDQ nog niet gevalideerd. Daarbij is er zorg over het gebruik in het speciaal onderwijs.
Het doel van dit project is om kwaliteit van de signalering van psychosociale problemen door de JGZ te optimaliseren. We onderzoeken de validiteit van de SDQ onder alle jongeren in de leeftijdsgroep van 12-17 jaar, en in hoeverre dit verschilt over informanten (zelf, ouder, leerkracht) en subgroepen (naar type onderwijs). Ook evalueren we het huidige SDQ-gebruik in de JGZ, en formuleren aanbevelingen voor de JGZ praktijk.
Het onderzoek is een samenwerking tussen Rijksuniversiteit Groningen (Prof. M.E. Timmerman, Drs. J. Vugteveen), Accare (Dr. A. De Bildt), De Kinderacademie Groningen (Dr. S. Ruiter) en TNO-Leiden (Dr. M. De Wolff, Dr. M.H.C. Theunissen).