Mobiele menu

De (verdere) professionalisering van familie-, naasten-, en cliënt ervaringsdeskundigheid bij suïcidepreventie.

Projectomschrijving

Aanleiding

Er zijn twee bewegingen zichtbaar in de ggz rond suïcidepreventie. Ten eerste wordt er mede door verdergaande ambulantisering van de ggz bij de behandeling van chronisch en/of minder acuut suïcidale cliënten steeds minder vaak gekozen voor een klinische behandeling, ten gunste van de thuis omgeving van de cliënt. Echter, familieleden geven regelmatig aan problemen te ondervinden bij het ondersteunen van hun suïcidale naasten. Een tweede beweging is de toenemende behoefte aan, en gerichtheid op cliënt ervaringsdeskundigheid binnen suïcide preventie in de ggz. De ervaringsdeskundigheidsbeweging past bij herstelbenadering van cliënten met een psychische aandoening, waarin een holistische aanpak en oog voor de maatschappelijk betekenis, en dagbesteding van de (voormalig) suïcidale persoon centraal staat. Ervaringsdeskundigen hebben een sleutelrol in deze herstel gerichte benadering.

Doel

Deze bovenstaande bewegingen hebben geleid tot de volgende doelstelling: Het (verder) professionaliseren van suïcidepreventie door:
1. De scholing en ondersteuning van naasten en het actief betrekken van familie ervaringsdeskundigen in de behandeling van suïcidaliteit.
2. Het ontwikkelen van een gericht lesaanbod voor studenten i.o. tot gecertificeerd (cliënt) ervaringsdeskundige, en hun docenten coachen (mbo en hbo scholten).
3. Coaching en kennisoverdracht bij team managers bij ggz-instellingen op het thema “suïcidepreventie vanuit ervaringsdeskundigheid”.

Meer informatie

Voorlopend project The peer specialist: possibilities for the recovery of suicidal care consumers
Voorlopend project The importance of significant others in the prevention of suicidality

Verslagen


Eindverslag

De opmars van ervaringsdeskundigen (met vroegere suïcidale ervaringen), en de toegenomen erkenning van het belang van de rol van naasten bij suïcidepreventie, alsmede de producten van de projecten, hebben geleid tot de volgende doelstelling binnen deze gezamenlijk VIMP aanvraag: Het (verder) professionaliseren van suïcidepreventie door A)de scholing en ondersteuning van naasten en het actief betrekken van familie ervaringsdeskundigen in de behandeling van suïcidaliteit B) gerichte lesaanbod voor studenten i.o. tot gecertifieerd (cliënt) ervaringsdeskundigen ontwikkelen en hun docenten coachen C) coaching, kennisoverdracht bij team managers bij GGZ instellingen op het thema “suicidepreventie vanuit ervaringsdeskundigheid”

Samenvatting van de aanvraag

Uitgangspunt voor de gezamenlijke VIMP aanvraag zijn twee bewegingen die zichtbaar zijn in de GGZ rond suïcidepreventie. Ten eerste wordt er mede door verdergaande ambulantisering van de GGZ bij de behandeling van chronisch en/of minder acuut suïcidale cliënten steeds minder vaak gekozen voor een klinische behandeling, ten gunste van de thuis omgeving van de cliënt. Onderzoek laat zien dat personen die worstelen met suïcidaliteit, vaker steun en advies bij hun naasten zoeken dan in de ggz. Echter, familieleden geven regelmatig aan problemen te ondervinden bij het ondersteunen van hun suïcidale naasten. Bij ongeveer driekwart van de suïcides werden de suïcidale gedachten of plannen vooraf aan naasten gecommuniceerd en ongeveer een derde van de suïcidepogingen vond plaats in de directe nabijheid van familie. Hiermee ontstaat er automatisch meer druk op het steunsysteem (naasten) van de cliënt. Hierdoor groeit de noodzaak om aan naasten meer psycho-educatie te bieden bij het steunen van hun suïcidale familie, vriend of partner, hetgeen door GGZ rivierduinen (GGZRD) middels hun ZonMW project in is verankerd in een training/Psycho-educatie module voor deze groep, welke een korte pilot fase heeft doorlopen. Een tweede beweging is de toenemende behoefte aan, en gerichtheid op cliënt ervaringsdeskundigheid binnen suïcide preventie in de GGZ (NB hiermee bedoelen wij in onze projectaanvraag voormalig cliënten die grotendeels hersteld zijn, en mbo/hbo opgeleid/ gecertificeerd zijn). De ervaringsdeskundigheidsbeweging past bij herstelbenadering van cliënten met een psychische aandoening, waarin een holistische aanpak en oog voor de maatschappelijk betekenis, en dagbesteding van de (voormalig) suïcidale persoon centraal staat. Ervaringsdeskundigen hebben een sleutelrol in deze herstel gerichte benadering. Omdat deze beroepsgroep nog erg jong is en hun profiel eerder nog nauwelijks was verkend, heeft de Rijksuniversiteit Groningen (RUG) vastgesteld wat stakeholders (cliënten, ervaringsdeskundigen, opleiders, GGZ managers, hulpverleners) zien als de unieke waarde van de ervaringsdeskundige in het herstelproces van suïcidale personen, en welke potentiële valkuilen afgevangen zouden moeten worden, uitmondend in een serie aanbevelingen voor GGZ instellingen die zijn neergeslagen on een rapport (Zie de eindrapportage van het project voor ZonMW). Daarnaast zijn er bouwstenen ontwikkeld voor lessen over suïcidepreventie voor ervaringsdeskundigen in opleiding. Het RUG rapport blijkt onder meer dat ondanks de groeiende inzet van, en belangstelling voor ervaringsdeskundigen op het gebied van suïcidaliteit, zeker niet bij elke GGZ-instelling deze inzet al aanwezig is of deze staat nog in de kinderschoenen. Enkele instellingen, zoals GGz Eindhoven, zijn momenteel een voorloper in Nederland, met een specifiek team van ervaringsdeskundigen dat zich met suïcidepreventie inzet. Bij andere GGZ-instellingen lijkt er echter soms nog huiver te bestaan voor de inzet van ervaringsdeskundigheid specifiek op dit thema, en zij kunnen begeleiding gebruiken. Deze bovenstaande bewegingen, en de producten van de projecten, hebben geleid tot de volgende doelstelling binnen deze gezamenlijk VIMP (die wordt uitgewerkt bij de strategie paragraaf): Het (verder) professionaliseren van suïcidepreventie door A) de scholing en ondersteuning van naasten en het actief betrekken van familie ervaringsdeskundigen in de behandeling van suïcidaliteit B) gerichte lesaanbod voor studenten i.o. tot gecertifieerd (cliënt) ervaringsdeskundigen ontwikkelen en hun docenten coachen C) coaching, kennisoverdracht bij team managers bij GGZ instellingen op het thema “suicidepreventie vanuit ervaringsdeskundigheid”

Kenmerken

Projectnummer:
5370010011
Looptijd: 100%
Looptijd: 100 %
2019
2022
Onderdeel van programma:
Gerelateerde subsidieronde:
Projectleider en penvoerder:
Dr. D.D. van Bergen
Verantwoordelijke organisatie:
Rijksuniversiteit Groningen