De Vreedzame Wijk
Verslagen
Eindverslag
De Vreedzame Wijk komt voort uit De Vreedzame School. In De Vreedzame School wordt de school beschouwd als een oefenplaats voor actief en democratisch burgerschap. In De Vreedzame School krijgen leerlingen een stem, mogen ze meedenken over allerlei zaken, krijgen ze verantwoordelijkheden. Bovendien leren ze op een positieve en zorgzame manier met elkaar om te gaan, en hoe je conflicten constructief kunt oplossen.
Door de positieve effecten van De Vreedzame School ontstond er in veel wijken belangstelling om het succes van De Vreedzame School door te trekken naar de wijk: De Vreedzame Wijk. Met deze verbreding wordt een samenhangende pedagogische aanpak ingevoerd in alle organisaties die in de wijk met kinderen in de basisschoolleeftijd werken. Door aan te sluiten bij de werkwijze van de scholen (gebruik van dezelfde begrippen, inspelen op de geleerde vaardigheden, zelfde pedagogische aanpak, zelfde wijze van omgaan met conflicten, zichtbaarheid van De Vreedzame School-principes, e.d.) worden de pedagogische milieus ‘aan elkaar geknoopt’, en wordt het voor de kinderen duidelijk dat er overal dezelfde verwachtingen worden gehanteerd, en dezelfde regels en afspraken gelden.
Dankzij de bijdrage van ZonMw en het VSBfonds is de methodiek van De Vreedzame Wijk de afgelopen jaren in zes wijken in vier gemeenten in Nederland ingevoerd. De vier gemeenten zijn: Hoorn, Amsterdam-Noord, Amersfoort en Utrecht.
Ongeveer 400 basisscholen in Nederland werken inmiddels met het programma De Vreedzame School: een programma
waarin kinderen leren 1) om op een positieve manier met elkaar om te gaan, 2) hoe op een vreedzame wijze conflicten op te lossen, en 3)verantwoordelijkheid voor de gemeenschap te dragen. De klas en school wordt beschouwd als een oefenplaats voor actief burgerschap. De Vreedzame School streeft naar sociale verbondenheid: leerlingen (en ouders) krijgen een stem,mogen meedenken en krijgen verantwoordelijkheden. Zo worden er leerlingmediatoren opgeleid, maar krijgen kinderen ook in een bredere zin meer verantwoordelijkheid voor het sociale klimaat.
In 2008 is in de wijk Overvecht in Utrecht gestart met de verbreding van dit succes naar de wijk: De Vreedzame Wijk. In De Vreedzame Wijk worden de principes van De Vreedzame School (positief sociaal gedrag,conflictoplossing en eigenaarschap)ingezet in het kinderwerk, sportclubs, stadsboerderij, speeltuinen, kinderopvang, kortom op alle plekken waar basisschoolkinderen met opvoeders (vrijwilligers en professionals) in aanraking komen. Hiermee worden de pedagogische milieus ‘aan elkaar geknoopt’. Op veel plekken wordt de rol van vrijwilligers versterkt in het stimuleren van sociale verbondenheid: o.a. kinderen die als wijkmediator fungeren, ouders worden getraind in conflictoplossing, vrijwilligers bij sportverenigingen krijgen scholing,enz.
Met de subsidie van ZonMw ontwikkelen we deze positieve ervaringen verder door tot een aanpak die op bredere schaal in Nederland kan worden ingepast, met name in lokale situaties waar basisscholen werken met De Vreedzame School.
We voeren De Vreedzame Wijk in in acht wijken verdeeld over vier gemeenten (Utrecht, Amsterdam, Amersfoort en Hoorn). We zijn in december 2009 gestart, met verkennende gesprekken met belangstellende gemeenten. Als gevolg van onze aanpak, waarbij we committment eisen van de gemeenten, om de kans op borging en continuering van de aanpak ook na de invoeringsfase, heeft dit in sommige gemeenten lang geduurd voordat we echt konden starten. Inmiddels is duidelijk in welke wijken we De Vreedzame Wijk gaan invoeren:
- Utrecht - Kanaleneiland
- Utrecht - Noordwest (Zuilen en Ondiep)
- Utrecht - Sterrenwijk (kleine wijk; telt voor ons financieel voor een halve wijk)
- Amsterdam - Noord (Amsterdam Noord West)
- Hoorn - Risdam-Zuid
- Amersfoort - Kruiskamp-Koppel (telt voor een halve wijk)
- Amersfoort - Scala/Spectrum (telt voor een halve wijk)
- Amersfoort - De Laak in Vathorst (telt ook voor een halve wijk)
In Utrecht (Kanaleneiland en Sterrenwijk)en Amsterdam (Amsterdam Noord West)zijn we inmiddels gestart. In Utrecht-Noordwest starten we in januari. In Hoorn is net het groene licht gegeven. We starten daar met een startbijeenkomst op 12 januari 2011. In Amersfoort zijn de voorbereidende activiteiten op wijkniveau afgerond. Dat wil zeggen dat de scholen en andere organisaties hebben aangegeven te willen participeren. Het wachten is op de formele toekenning van de eigen bijdrage van de gemeente. Het begrote bedrag is wel door de gemeente gereserveerd.
In de wijken waar we zijn gestart is in de eerste fase gewerkt aan het creëren van draagvlak onder alle potentiële partners, hetgeen uitstekend is gelukt. Evenals de scholen hebben ook veel organisaties er voor gekozen om een 'vreedzame' organisatie te worden. Dit betekent dat het gedachtegoed van De Vreedzame School onderdeel van de pedagogische doelen van die organisatie is geworden. Op deze manier is een basis gelegd voor borging en verankering. Vervolgens zijn er startbijeenkomsten geweest in de drie wijken. In Kanaleneiland zijn al diverse trainingen gegeven aan professionals (zoals kinderopvang) en vrijwilligers (zelfhulporganisaties).