Achtergrond afbeelding Achtergrond afbeelding darkmode

Dexamethason ter voorkoming van een pijnflare na palliatieve radiotherapie voor pijnlijke botmetastasen

Patiënten met kanker en pijnklachten door uitzaaiingen in de botten krijgen vaak een behandeling met bestraling met als doel de pijn te verminderen. Kort na de behandeling kan echter een tijdelijke toename van de pijnklachten optreden, de zogenaamde 'pain flare'. Er zijn aanwijzingen dat een medicijn, dat dexamethason heet, de kans op het optreden van een 'pain flare' kan verminderen.

Doel

We onderzochten of dexamethason effectief is om een 'pain flare' te voorkomen bij patiënten die bestraald werden voor pijnlijke uitzaaiingen in het bot.

Aanpak/werkwijze

We onderzochten 295 patiënten met kanker die bestraald werden voor pijnlijke uitzaaiingen in het bot. Door loting vergeleken we 3 behandelingen:

  1. 4 dagen lang een placebo (nepmiddel)
  2. 1 dag dexamethason en 3 dagen een placebo
  3. 4 dagen lang dexamethason

We vroegen de patiënten om dagelijks gedurende 14 dagen een pijnscore bij te houden en de medicijnen die ze voor de pijn gebruikten.

Samenwerkingspartners

We werkten samen met Radiotherapeutisch Instituut Friesland, Universitair Medisch Centrum Groningen
Epidemiologie en radiotherapeuten. 

Resultaten

Er waren geen verschillen in het optreden van een 'pain flare'. Dexamethason vermindert de kans op het optreden hiervan dus niet. Daarom heeft het geen zin om standaard dexamethason te geven om de kans op een 'pain flare' te verlagen.

ZonMw en symptoombehandeling in de palliatieve fase

Dit onderzoek financierden we vanuit ons Onderzoeksprogramma Palliatieve Zorg. Met het programma zetten we ons in voor een goede kwaliteit van leven voor mensen die ongeneeslijk ziek zijn en hun naasten. Goed onderbouwd onderzoek om symptoomlast te verminderen tot een voor de patiënt acceptabel niveau dragen aan die kwaliteit bij. Lees meer op ons thema symptoombehandeling in de palliatieve fase.

Producten

Titel: Dexamethasone for the prevention of a pain flare after palliative radiotherapy for painful bone metastases: a multicenter double-blind placebo-controlled randomized trial
Auteur: Paulien G Westhoff, Alexander de Graeff, Jenske I Geerling, Anna K L Reyners, Yvette M van der Linden
Magazine: BMC
Link: https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/24885354/
Titel: Dexamethasone for the Prevention of a Pain Flare After Palliative Radiation Therapy for Painful Bone Metastases: The Multicenter Double-Blind Placebo-Controlled 3-Armed Randomized Dutch DEXA Study
Auteur: Yvette M van der Linden, Paulien G Westhoff, Rebecca K Stellato, Angela van Baardwijk, Kim de Vries, Francisca Ong, Ruud Wiggenraad, Bonnie Bakri, Gerda Wester, Ilse de Pree, Lieneke van Veelen, Tom Budiharto, Maaike Schippers, Anna K L Reyners, Alexander de Graeff
Magazine: Elsevier
Link: https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/32446951/

Verslagen


Eindverslag

Patiënten met kanker en pijnklachten ten gevolge van uitzaaiingen in de botten worden vaak behandeld met bestraling met als doel om de pijn te verminderen. Kort na de behandeling kan echter een tijdelijke toename van de pijnklachten optreden, de zogenaamde ‘pain flare’. Er zijn aanwijzingen dat een middel, dat dexamethason heet, de kans op het optreden van een ‘pain flare’ kan verminderen. In het onderzoek zijn 295 patiënten onderzocht, die bestraald werden voor pijnlijke uitzaaiingen in het bot. Door middel van loting werden drie behandelingen vergeleken: 1. Vier dagen lang een placebo (nepmiddel); 2. Een dag dexamethason en drie dagen een placebo; 3. Vier dagen lang dexamethason. De patiënten werd gevraagd om dagelijks gedurende 14 dagen een pijnscore bij te houden en de medicijnen die ze voor de pijn gebruikten. Er werden geen verschillen gevonden in het optreden van een ‘pain flare’. Dexamethason vermindert de kans op het optreden hiervan dus niet.
Na bestraling voor pijnlijke uitzaaiingen van kanker in de botten kan tijdelijk een toename van pijnklachten optreden. Dit wordt een 'pain flare' genoemd. Er zijn aanwijzingen dat door behandeling met dexamethason bij een deel van de patienten de toename van de pijnklachten voorkomen kan worden. In dit onderzoek wordt de de werking van dexamethason vergeleken met die van een placebo ('nepmiddel', dat er hetzelfde uitziet als dexamethason) bij patienten met kanker die bestraald worden voor pijnlijke uitzaaiingen in het bot. Gedurende vier weken vanaf de start van de bestraling worden regelmatig pijnmetingen verricht met behulp van vragenlijsten, die door de patienten worden ingevuld.

Snel naar

  • Palliatieve zorg
  • Kanker
  • Medisch onderzoek en richtlijnen
  • Medisch-specialistische zorg
  • Symptomen
  • Zorginnovaties en kwaliteit

    • Kenmerken

    • Projectnummer:
      11510009
    • Looptijd: 100%
      2009
      2017
    • Gerelateerde programma's:
      • Onderzoeksprogramma Palliatieve zorg
    • Gerelateerde subsidieronde:
      2e ronde subsidieaanvragen
    • Projectleider en penvoerder:
      Dr. A. de Graeff
    • Verantwoordelijke organisatie:
      Universitair Medisch Centrum Utrecht