Doorontwikkeling en innovatie aanbod dagactiviteiten thuiswonende mensen met dementie

Begin 2024 startten de gemeenten Druten en Wijchen met de doorontwikkeling van dagactiviteiten voor thuiswonende mensen met dementie. In 2022 werd, met subsidie van ZonMw, de huidige en gewenste situatie in kaart gebracht via een regiobeeld en behoefteanalyse. Hieruit bleek een groeiende vraag naar betekenisvolle dagactiviteiten, met specifieke aandacht voor mensen met een migratieachtergrond en mantelzorgers. Op basis van deze informatie werd een plan van aanpak opgesteld, waarbij de volgende vragen centraal stonden:

• Hoe ontwikkelen en vernieuwen we activiteiten, zodat deze beter aansluiten bij de persoonlijke interesses van thuiswonende mensen met dementie, dicht bij huis? 
• Hoe kunnen wij mensen die moeite hebben om mee te doen, maar nog geen diagnose dementie hebben, vroegtijdig een aanbod doen? 
• Hoe maken we dagactiviteiten inclusiever voor mensen met een migratieachtergrond? 
• Hoe kunnen we mantelzorgers het beste ondersteunen, zodat zij de zorg langer volhouden? 

Doel

Het doel van het project was een samenhangend en toekomstbestendig aanbod van zinvolle dagactiviteiten voor thuiswonende mensen met dementie in de gemeenten Wijchen en Druten te realiseren.

Doorontwikkelen aanbod: dagactiviteiten beter laten aansluiten op de behoeften van thuiswonende mensen met dementie, met focus op kunst, cultuur, beweging en buitenactiviteiten.

Aanbod voor migrantenouderen: eerder in contact brengen met zorgtrajectbegeleiders om dementie sneller te signaleren en ondersteuning te bieden. Inzicht krijgen in hun behoeften om een passend aanbod te creëren.

Ontlasten van mantelzorgers: concrete handvatten en tools bieden, hen stimuleren meer gebruik te maken van respijtzorgvoorzieningen en lokaal met elkaar in contact brengen.

Aanpak/werkwijze

Het project focuste zich op de 3 speerpunten en werd gefaseerd uitgevoerd, waarbij een extern projectleider vanaf het begin alle stakeholders betrok. Het project voerde individuele gesprekken met betrokken partijen: mensen met dementie en hun naasten/mantelzorgers, zorgprofessionals, lokale verenigingen, informele verbanden, wijkcentra en ontmoetingsplekken. De gesprekken waren praktisch van aard: samen werd bepaald welke stappen er gezet konden worden en welke acties direct uitgevoerd konden worden. De ingestelde klankbordgroep van ervaringsdeskundigen was nauw betrokken bij zowel de totstandkoming als de evaluatie. Deze werkwijze zorgde voor duurzame implementatie en borging binnen de gemeenschappen van Druten en Wijchen.

Samenwerkingspartners

Binnen het project werd samengewerkt met: zorgaanbieders, welzijnsorganisatie, vrijwilligers, zorgtrajectbegeleiders, kerngroepen dementie Wijchen en Druten, klankbordgroep van ervaringsdeskundigen, mantelzorgers, wijkcentra en ontmoetingsplekken, buurtsportcoaches, lokale verenigingen, vertegenwoordigers van migrantengemeenschappen en een sociaal maatschappelijk ondernemer. Deze samenwerking was bijzonder omdat het een breed scala aan expertise en perspectieven samenbracht. Het “samen werken” zorgde voor een integrale aanpak, verhoogde de betrokkenheid en daarmee de inzet van partijen. Door samen te bedenken wat nodig was in kleine stappen en dit direct om te zetten naar acties, werd eigenaarschap gecreëerd. Dit zorgde voor een goede borging van het project.

Resultaten

Het project heeft geleid tot een vernieuwend en goed vindbaar aanbod van dagactiviteiten voor thuiswonende mensen met dementie en hun mantelzorgers. Er werden nieuwe activiteiten gestart, zoals prikkelarme filmvoorstellingen, beweeggroepen en ontmoetingsmomenten in de wijk. Er werd een centrale website ingericht, trainingen werden gegeven en er werd een signaleringskaart ontwikkeld. Mantelzorgers kregen ondersteuning via cursussen, inloopspreekuren en een laagdrempelig inlooppunt. De samenwerking werd versterkt en er was meer bewustwording en kennis over dementie in de gemeenschap. De resultaten werden geborgd via beleidsplannen, lokale netwerken en vervolgsubsidies.

Het vernieuwde aanbod was diverser, meer vraaggericht en sloot beter aan op persoonlijke interesses, met specifieke aandacht voor mensen met een migratieachtergrond. Door nauwe samenwerking tussen zorg, welzijn, gemeenten en vrijwilligers ontstond een inclusieve en duurzame zorgomgeving, waarin mensen met dementie langer actief konden blijven meedoen in hun eigen leefomgeving.