Droge mond bij levensbedreigende aandoeningen of kwetsbaarheid: een niet-medicamenteuze en medicamenteuze interventiestudie
Droge mond komt veel voor in het laatste levensjaar bij mensen met een levensbedreigende aandoening of kwetsbaarheid. Omdat het door zorgverleners en door mensen zelf weinig onderkend wordt, is het een onderbelicht en onderhandeld symptoom.
Doel
Het doel van dit project was om klachten van droge mond te verminderen bij patiënten in de laatste levensfase.
Aanpak/werkwijze
Er werden in dit project verschillende onderzoeken uitgevoerd. Er vond een studie plaats naar het Mond Educatie Programma en het effect van het medicijn pilocarpine. Daarnaast was er onderzoek naar wereldwijde richtlijnen over droge mond en werd gekeken of droge mond samenhangt met andere symptomen en met het levenseinde. Met een vragenlijstonderzoek onder zorgverleners werd hun kennis over het symptoom droge mond en waar zij behoefte aan hebben onderzocht. Ook was er onderzoek waarin teruggekeken werd in een database van consulten palliatieve zorg in 2 ziekenhuizen.
Samenwerkingspartners
Het project werd uitgevoerd vanuit het LUMC en Maastricht UMC+. Voor het MEP werd samengewerkt met het Universitair Netwerk voor de Care-sector Zuid-Holland (UNC-ZH), Haaglanden MC, Alrijne ziekenhuis, Reinier de Graaf Gasthuis, Langeland ziekenhuis, Zuyderland ziekenhuis, The Living Lab in Ageing & Long-Term Care, KBO-PCOB, Verzorgenden en Verpleegkundigen Nederland, Verenso, Integraal Kankercentrum Nederland en Palliatieve Zorg Nederland (PZNL). Samenwerkingspartner voor de pilocarpinestudie was het Zuyderland Medisch Centrum.
Resultaten
Er blijkt dat de behandeling van droge mond in veel landen grotendeels overeenkomt. Het medicijn pilocarpine lijkt klachten van droge mond te verminderen. Verpleegkundigen en verzorgenden geven aan dat meer kennis over droge mond wenselijk is, en dat het Mond Educatie Programma hiervoor een goed middel is. De kennis en inzichten die zijn opgedaan in dit project zijn direct beschikbaar en toepasbaar in de praktijk, onder andere via het Mond Educatie Programma dat gratis online beschikbaar komt. Dit alles kan bijdragen aan betere behandeling van droge mond bij mensen met een levensbedreigende ziekte of kwetsbaarheid ongeacht de setting waar ze verblijven.
Alle kennis die in dit project is verzameld, kan worden toegepast in de praktijk, door alle zorgverleners die te maken hebben met mensen met een levensbedreigende aandoening of kwetsbaarheid. De kennis die over droge mond is opgedaan wordt verspreid en ingebed binnen zorgorganisaties en in onderwijs voor verpleegkundigen, verzorgenden en artsen.
In deze blog vertelt PhD-onderzoeker en betrokkene bij het project Annelot van der Meulen over wat ze precies gaan doen en waarom dat belangrijk is. 'Een droge mond heeft invloed op gewone dingen in het leven, zoals praten, eten en slapen. Iedere palliatieve patiënt verdient het om daar nog zo lang mogelijk aan deel te nemen.'
ZonMw en symptoombehandeling
Vanuit ons programma Palliantie financieren we projecten die bijdragen aan goed onderbouwde interventies om symptoomlast te verminderen bij de patiënt. Zo zetten we ons in voor een goede kwaliteit van leven voor mensen die ongeneeslijk ziek zijn en hun naasten. Lees meer over symptoombehandeling in de palliatieve fase.
Producten
Auteur: A I van der Meulen 1, A Stoppelenburg 1, M Theunissen 2, E J M de Nijs 1, M H J van den Beuken-van Everdingen 2, Y M van der Linden 1
Magazine: Palliative Medicine
Begin- en eindpagina: 933-957
Link: https://journals.sagepub.com/doi/10.1177/02692163261434188
Auteur: Annelot I van der Meulen , Evelien P J G Neis , Ellen J M de Nijs , Bénédicte J E G Coenegracht , Arianne Stoppelenburg , Marieke H J van den Beuken-van Everdingen , Yvette M van der Linden
Magazine: BMC Palliative Care
Begin- en eindpagina: 120-131
Link: https://bmcpalliatcare.biomedcentral.com/articles/10.1186/s12904-023-01242-0
Auteur: Annelot I van der Meulen , Evelien P J G Neis , Ellen J M de Nijs , Bénédicte J E G Coenegracht , Arianne Stoppelenburg , Marieke H J van den Beuken-van Everdingen , Yvette M van der Linden
Magazine: BMC Palliative Care
Begin- en eindpagina: 120-131
Link: https://bmcpalliatcare.biomedcentral.com/articles/10.1186/s12904-023-01242-0
Auteur: Annelot I. van der Meulen1*, Evelien P. J. G. Neis2, Ellen J. M. de Nijs1, Bénédicte J. E. G. Coenegracht3, Arianne Stoppelenburg1,4, Marieke H. J. van den Beuken-van Everdingen2 and Yvette M. van der Linden1,4
Magazine: BMC Palliative Care
Begin- en eindpagina: 1-11
Link: https://link.springer.com/article/10.1186/s12904-023-01242-0