Early recognition and person-centered treatment of chronic stress and underlying social causes in low SES patients living in deprived neighbourhoods: a community oriented approach
Chronische stress, angst en depressie komen vaker voor bij mensen met een lage sociaaleconomische status (21%) dan bij anderen (9%). Dit hangt vaak samen met onderliggende sociale problematiek zoals armoede, schulden of werkloosheid. Chronische stress vermindert het vermogen om die problemen op te lossen. Bovendien hebben veel van deze patiënten beperkte gezondheidsvaardigheden. Bestaande behandeling van psychische problematiek houdt onvoldoende rekening met vaardigheden en onderliggende oorzaken bij lage SES patiënten.
Doel en werkwijze
Samen met wijkteams, huisartsen, praktijkondersteuners ggz en patiënten evalueren we in 3 achterstandswijken hoe bestaande ggz-interventies gerichter ingezet kunnen worden en gecombineerd kunnen worden met de aanpak van sociale oorzaken. Dit leidt tot passende interventies en kennis over de condities en kenmerken van persoonsgerichte zorg voor lage SES patiënten. Eigeneffectiviteit en vaardigheden van patiënten worden versterkt en verergering van problematiek voorkomen.
Verslagen
Eindverslag
Chronische stress heeft grote gevolgen voor de fysieke en mentale gezondheid en speelt een belangrijke rol in het ontstaan en voortbestaan van gezondheidsverschillen. Het aanpakken van chronische stress vraagt om interventies op meerdere niveaus. In dit onderzoek keken we naar hoe zorg voor mensen met chronische stress eruit zou moeten zien en wat dit proces bevordert of belemmert. In drie wijken in de regio Utrecht werkten we samen met bewoners en zorgverleners om nieuwe ideeën te ontwikkelen. Bestaande stressverminderende programma's werden aangepast met hulp van sleutelpersonen, en we ontwikkelden trainingen en materiaal voor zorgverleners. Het onderzoek laat zien dat vroeg ingrijpen, goede samenwerking tussen zorgverleners en het bespreken van chronische stress essentieel zijn. Samenwerking met sleutelpersonen blijkt effectief om mensen te bereiken. Het is aan zorgverzekeraars en gemeenten om de juiste voorwaarden zoals tijd, ruimte en financiële middelen te scheppen.
- Chronische stress heeft grote gevolgen voor de fysieke en mentale gezondheid en is een
belangrijk mechanisme in het ontstaan en in stand houden van gezondheidsverschillen - Het aanpakken van chronische stress vraagt om interventies op verschillende niveaus. Dit
onderzoek heeft zich verdiept in een aantal oplossingsrichtingen binnen de zorg en het
sociaal domein en bijgedragen aan meer bewustwording en concrete
handelingsperspectieven voor zorg- en hulpverleners. - Er moet meer maatschappelijke en politieke aandacht zijn voor de preventie van chronische
stress, waarbij vooral aandacht nodig is voor de impact van early life stress en financiële
stress - Chronische stress kan een kapstok zijn voor een gezamenlijk taal tussen de inwoners/ client/
patient en de eerstelijns en sociaal domein professionals. Deze taal kan bestaande
interventies zoals positieve gezondheid en het 4D model versterken. - Zorgverzekeraar en gemeente moeten dan wel de randvoorwaarden creëren waarin er tijd,
ruimte en geld is om persoonsgericht te werken op wijkniveau, en dus ook tijd voor overleg
vergoed wordt. - Groepsgerichte interventies door sleutelpersonen lijken een betaalbare en effectieve strategie
om kwetsbare bewoners, zeker uit bepaalde migrantenpopulaties, te bereiken. Het is dan wel
van belang dat sleutelpersonen worden ingebed in de bestaande structuren en voldoende
begeleid worden.