The Education in Fundamentals of Palliative Care (EFPC) program for student and novice nurses: effective and sustainable implementation of an evidence-based palliative care intervention.

Onderwijs

Integreer palliatieve zorg in het curriculum: Startende verpleegkundigen geven aan dat er in de initiële opleiding nauwelijks aandacht was voor palliatieve zorg. Aanbeveling is om de inhoud van het EFPC-programma structureel op te nemen in het verpleegkundeonderwijs (mbo en hbo), zodat alle studenten vroegtijdig kennis en vaardigheden ontwikkelen. 

• Focus op communicatievaardigheden: Interviews bevestigen dat communicatie met palliatieve patiënten en naasten een grote uitdaging is. Onderwijs moet expliciet aandacht besteden aan gespreksvoering over het levenseinde en omgaan met emoties. 
• Creëer een veilige leeromgeving: Zorg dat studenten leren omgaan met eigen emoties en opvattingen over leven en dood. Dit voorkomt verwarring en stress en draagt bij aan een positieve eerste ervaring. 
• Praktijkgericht leren: Combineer theoretische kennis met stages en praktijkopdrachten waarin palliatieve zorg centraal staat. 

Praktijk

Integratie van simulatietrainingen en intervisie: Voeg deze elementen samen in het EFPC-programma om verpleegkundigen beter voor te bereiden op complexe situaties en reflectie op emoties mogelijk te maken. In eerste instantie waren simulatietrainingen en intervisie (praktijkervaringen) gescheiden onderdelen van het EFPC-programma. Uit interviews blijkt echter dat deelnemers een sterke behoefte hebben om situaties die zij tijdens de praktijk tegenkomen voorafgaand aan de simulatietrainingen te bespreken. Dit geeft hun de mogelijkheid om actuele vragen en dilemma's in te brengen, waardoor de simulaties relevanter en realistischer worden. Trainers kunnen hierdoor beter maatwerk bieden en inspelen op concrete leerbehoeften van de groep. 

• Continuering en uitbreiding voor artsen: Zet het programma structureel voort in de praktijk en overweeg uitbreiding naar artsen voor betere interprofessionele samenwerking. 
• Bewustwording nascholing: Creëer meer aandacht voor het belang van nascholing na diplomering, vooral voor jong gediplomeerden. 
• Actieve betrokkenheid van studenten: Zorg dat studenten in de praktijk bewust worden betrokken bij palliatieve zorg, inclusief gesprekken met patiënten en naasten. 

Borging 

Ontwikkel een actieplan voor duurzame implementatie: Stel al tijdens de implementatie van het EFPC-programma een borgingsplan op. Zonder dit plan bestaat het risico dat het programma slechts tijdelijk effect heeft.

Het implementatieadvies moet aanbevelingen bevatten, zoals:

• Zorg voor een diverse deelnemersgroep (studenten en beginnende verpleegkundigen, mbo en hbo, uit verschillende teams)
• Garandeer dat deelnemers ongestoord aanwezig kunnen zijn bij bijeenkomsten.
• Zorg voor expliciete steun van management en organisatie, zodat deelname ook bij werkdruk mogelijk blijft. 
• Zorg dat trainers beschikken over actuele kennis van de palliatieve zorgpraktijk en pedagogische vaardigheden. Dit is cruciaal om enerzijds inhoudelijke correcte en praktijkgerichte begeleiding te bieden en anderzijds een veilige leeromgeving te creëren waarin deelnemers hun emoties en onzekerheden kunnen bespreken. Deze combinatie vergroot het leereffecten draagt bij aan meer zelfvertrouwen en regie in de palliatieve zorg.