Een grotere Kans Op GEzondheid Voor Iedereen via goede GLI’s: KOGEVI
De Gecombineerde Leefstijlinterventie (GLI) helpt mensen met overgewicht om gezonder te leven. Toch vallen de resultaten tegen, ook in Utrecht. Binnen het project Kans Op Gezondheid Voor Iedereen (KOGEVI) onderzochten we waarom. Daaruit blijkt dat het huidige GLI-programma sterk afwijkt van het oorspronkelijke ontwerp uit 2009, dat destijds wetenschappelijk goed onderbouwd was. Door verschillende praktische aanpassingen in de uitvoering lijkt het programma nu minder effectief.
In Utrecht passen we het GLI-programma daarom aan, zodat het beter aansluit bij het oorspronkelijke idee. Dat doen we bijvoorbeeld door meer aandacht te geven aan een goede diagnose bij de huisarts, extra ondersteuning bij eetproblemen en een structureel beweegaanbod. De komende periode onderzoeken we of deze aanpassingen leiden tot betere resultaten. Zo kunnen we vaststellen of de GLI werkt zoals ooit bedoeld, of dat verdere verbeteringen nodig zijn.
Verslagen
Eindverslag
De Gecombineerde Leefstijlinterventie (GLI) wordt ingezet om overgewicht te verminderen en wordt vergoed vanuit de Zorgverzekeringswet (Zvw). Uit de landelijke RIVM-monitor blijkt dat de resultaten van de GLI achterblijven, ook in Utrecht. Dit geldt vooral voor mensen met een lage sociaaleconomische status, beperkte gezondheidsvaardigheden en een migratieachtergrond. Met het project Kans Op Gezondheid Voor Iedereen (KOGEVI) richtten we ons in eerste instantie op deze doelgroep. Analyse van (inter)nationale publicaties, RIVM-data en lokale interviews liet echter zien dat álle deelnemers minder profiteerden dan verwacht. Afwijkingen van het oorspronkelijke GLI-recept (Zorginstituut Nederland, 2009) en een onvoldoende doordachte implementatiestrategie bleken hiervan de oorzaak.
Doelstellingen
- Interventie-adaptatie: De GLI opnieuw vormgeven volgens het oorspronkelijke ontwerp (‘het originele recept’) en waar nodig versterken of aanvullen.
- Implementatiedoelen: Verbeteren van adoptie, juistheid (fidelity), acceptatie en duurzaamheid van de aangepaste GLI.
Aanpak
We begonnen met een brede analyse van (inter)nationale literatuur, RIVM-monitoringsdata en interviews met aanbieders, verwijzers en deelnemers. De belangrijkste knelpunten en kansen zijn in kaart gebracht met behulp van een CFIR-analyse. Voor elke interventie is een gericht plan van aanpak ontwikkeld, waarin adaptatie en implementatie nauw met elkaar zijn verbonden.
Deelnemers en betrokken partijen
Het project richtte zich op volwassenen in Utrecht die deelnemen aan GLI-programma’s. De focus lag aanvankelijk op mensen met een lage SES en beperkte gezondheidsvaardigheden, maar werd later verbreed naar alle deelnemers. Betrokken partijen zijn huisartsen, leefstijlcoaches, diëtisten, fysiotherapeuten, apothekers, gemeenten en sportorganisaties.
Adaptatie van interventies
De adaptatie bestaat uit:
- Diagnostiek en behandelplan vóór deelname toevoegen in de huisartsenpraktijk.
- Toevoegen van GGZ-zorgmodules gericht op eetproblematiek en beweegangst.
- Structureel beweegaanbod organiseren gedurende het hele traject.
- Verbeteren van de toegankelijkheid op het gebied van taal, cultuur en praktische drempels.
Implementatiestrategie
De implementatiestrategie richt zich op het signaleren en verminderen van weerstand, het vergroten van draagvlak en het versterken van samenwerking. Dit gebeurt onder meer door het bespreekbaar maken van stigma’s rond obesitas, het inzetten op onderstroommanagement bij stakeholders en het opbouwen van een regionale coalitie. Daarnaast is actief gelobbyd bij formele leiders, zoals huisartsen (RHO), het sociaal domein en de gemeente. Monitoring en evaluatie ondersteunen het bijsturen van zowel adaptatie als adoptie, juistheid en acceptatie.
Resultaten (tot nu toe)
- Pilotfinanciering voor beweegaanbod in achterstandswijken gestart (maart 2025).
- Pilotfinanciering en organisatie van GGZ-groepsmodules gerealiseerd.
- Structurele samenwerking met Sport Utrecht tot stand gebracht.
- Budget beschikbaar gesteld voor diagnostische ondersteuning en coaching van GLI-aanbieders.
- Wegingskader ontwikkeld en ingevoerd voor passende beweeginterventies voor mensen met een lage SES en GLI-deelnemers.
Discussie
De eerste stappen richting herstel van het oorspronkelijke GLI-recept zijn gezet. Tegelijkertijd blijven er grote uitdagingen, zoals vertraging bij de invoering van diagnostiek, onzekerheid over structurele financiering en terughoudendheid bij huisartsen door de snelle ontwikkelingen rond obesitasmedicatie.
De komende periode richten we ons op verdere aanpassing van de GLI en op versterking van de adoptie, juistheid en acceptatie. Daarmee leggen we de basis voor een duurzame verbetering van de GLI-uitkomsten.