Een inventarisatie van mogelijkheden voor verbetering van seksuele gezondheidsbevordering van de jeugd

In opdracht van het ZonMw-programma Seksuele gezondheid van de jeugd is een inventarisatie uitgevoerd van interventies die in Nederland beschikbaar zijn op het gebied van seksuele gezondheidsbevordering. Er zijn 4 inclusie criteria gehanteerd. Het gaat om interventies die gericht zijn op seksualiteitsbeleving en relaties van jongeren, primaire preventie hanteren, als doelgroep jongeren tussen 10 en 21 jaar hebben en die via landelijke verspreidingskanalen toegankelijk zijn. Het doel is inzicht geven in de beschikbaarheid, de bruikbaarheid en mogelijke verbeteringen van de bestaande interventies.
De interventies zijn geanalyseerd naar doelstellingen, doelgroepen, activiteiten en materialen, effectiviteit en implementatie. Voor aanvullende informatie over de interventies zijn 12 sleutelinformanten geraadpleegd. In 4 focus groepinterviews en 18 individuele interviews is aan docenten en jeugdjongerenwerkers van de interventies gevraagd naar hun opvattingen over het voorlichtingsaanbod. Concepten van de rapportage zijn voor commentaar voorgelegd aan Nederlandse experts op het gebied van seksuele gezondheidsbevordering.
Het resultaat van de inventarisatie leverde een inclusie van 18 voorlichtingspakketten, 7 algemene lesmethoden en 13 internetsites op. Uit de inventarisatie kwamen enkele tekortkomingen van het aanbod naar voren: (1) in algemene lesmethoden wordt weinig specifiek ingegaan op seksuele vorming, (2) de keuze aan voorlichtingspakketten op scholen is beperkt en (3) er zijn geen voorlichtingsmethodieken aangetroffen die specifiek bedoeld zijn voor etnische groepen. Docenten en jongerenwerkers gaven in de interviews aan dat zij niet zozeer behoefte hadden aan nieuwe pakketten, maar voornamelijk behoefte hadden aan flexibiliteit binnen de pakketten. Ook gaven zij aan dat de bestaande materialen aanvulling behoeven op een diversiteit aan onderwerpen, zoals loverboys en seksuele moraal. De geïnterviewden noemden een veelheid aan randvoorwaarden voor succesvolle implementatie van de beschikbare interventies, zoals de flexibiliteit en keuzevrijheid in het aanbod, training en opleiding, ondersteuning vanuit de eigen organisatie en duidelijke informatie over het beschikbare interventieaanbod.
Van de interventies die beschikbaar zijn, worden er maar weinig systematisch en intensief uitgevoerd door een lage implementatiegraad. Ook zijn effecten van de voorlichtingspakketten op determinanten van gedrag veelal nog niet onderzocht.
Aanbevelingen voor verbetering van het interventieaanbod worden gedaan aan het ZonMw-programma Seksuele gezondheid van de jeugd.