Eerst begrijpen, dan handelen: de route naar passende zorg

Kwetsbare ouderen laten soms gedrag zien dat lastig te begrijpen is, zoals afzondering, boosheid of achterdocht. Dit gedrag lijkt vaak een probleem, maar is meestal een signaal dat er iets nodig is. Naasten en hulpverleners voelen zich hierdoor soms onzeker, ook omdat tijd en ruimte ontbreken om goed te kijken wat er speelt. Dit project onderzoekt hoe betrokkenen samen tot beter begrip kunnen komen, zodat passende ondersteuning thuis mogelijk wordt.

Doel

Dit project heeft als doel om eerst rust en ruimte te creëren voordat er wordt ingegrepen bij onbegrepen gedrag van kwetsbare ouderen. Naasten en hulpverleners kijken samen naar wat er gebeurt, hoe zij het gedrag begrijpen en welke keuzes daarbij passen. Dit geeft meer inzicht in wat de oudere nodig heeft. Daardoor wordt het makkelijker om passende ondersteuning in de thuissituatie te bieden.

Aanpak/werkwijze

Door gesprekken met ouderen, naasten en hulpverleners wordt onderzocht welke ervaringen, vragen en dilemma’s spelen rond onbegrepen gedrag thuis. Daarbij is aandacht voor hoe betrokkenen het gedrag begrijpen en welke invloed hun eigen verwachtingen hebben. In groepsbijeenkomsten kijken hulpverleners samen hoe dit gedrag beter kan worden uitgelegd en welke keuzes daarbij belangrijk zijn. De inzichten uit deze gesprekken vormen de basis voor een gezamenlijke werkwijze die helpt om met elkaar te bespreken wat er gebeurt en welke ondersteuning in de thuissituatie passend is.

Samenwerkingspartners

Het project wordt uitgevoerd door onderzoekers van het UKON (Radboudumc), samen met Amsterdam UMC, HAN, Hogeschool Windesheim en ggz Eindhoven. Netwerk 100 brengt het perspectief van ouderen en mantelzorgers in. Vanuit de praktijk zijn verschillende professionals betrokken, zoals een huisarts, een psychiater, specialisten ouderengeneeskunde en begeleiders van de opleiding tot specialist ouderengeneeskunde. Ook experts op het gebied van ethiek, GGD‑netwerken en praktijkonderzoek leveren kennis. Deze combinatie van ervaring, praktijk en onderzoek is belangrijk om onbegrepen gedrag goed te begrijpen en een aanpak te ontwikkelen die past bij de thuissituatie.

Verwachte resultaten

Het project levert 2 concrete resultaten op. Het eerste is een set vragen die betrokkenen helpt bewust stil te staan bij wat er gebeurt en hoe zij het gedrag begrijpen. Het tweede is een gezamenlijke werkwijze om vanuit deze inzichten tot passende zorg te komen. Beide onderdelen worden in de praktijk getest en verder verbeterd. De verwachting is dat deze resultaten ervoor zorgen dat betrokkenen minder snel oordelen, elkaars perspectieven beter begrijpen en samen zorg kunnen bieden die beter aansluit bij de behoeften en situatie van de oudere en diens naasten.