Effective interventions for clients with mild intellectual disabilities and behavioural problems
Interventies tegen gedragsproblemen bij verstandelijk gehandicapten
Mensen met een licht verstandelijke beperking hebben vaker gedragsproblemen dan normaal begaafden. Voor hen bestaan nauwelijks effectieve behandelprogramma’s. Daarom is Coping LVB (Consortium Onderzoek & Praktijk Interventies Gedragsproblematiek LVB) opgericht: een samenwerking tussen twee kenniscentra voor licht verstandelijk beperkten met gedragsproblemen (De Borg voor volwassenen en VOBC-LVG voor jongeren) en universitaire groepen van de Radboud Universiteit Nijmegen en de Universiteit Utrecht.
Doel
Doel van het consortium is het ontwikkelen van effectieve behandelingen tegen gedragsproblemen bij mensen met een licht verstandelijke beperking. Daarnaast is aandacht besteed aan de vaardigheden van begeleiders. Effectieve behandelingen en betere vaardigheden van de begeleiders kunnen de kwaliteit van leven van cliënten verbeteren.
Deelprojecten
- ‘Wat slik ik?’: over de kwaliteit, veiligheid en effectiviteit van psychofarmaca;
- ‘Samen Stevig Staan’: over de effectiviteit van een cognitief gedragstherapeutische behandeling voor ouders en kinderen;
- ‘Begeleiders in Beeld’: gericht op begeleidingsvaardigheden van professionals.
Producten
Auteur: Zijlmans, L. J. M., Embregts, P. J. C. M., Gerits, L., Bosman, A. M. T., & Derksen, J. J. L.
Magazine: Markant
Auteur: Zijlmans, L. J. M., Embregts, P. J. C. M., Gerits, L., Bosman, A. M. T., & Derksen, J. J. L.
Magazine: Journal of Intellectual Disability Research
Auteur: Zijlmans, L., Embregts, P., Gerits, L., Bosman, A., & Derksen, J.
Magazine: Onderzoek & Praktijk
Auteur: Scheifes A, de Jong D, Stolker JJ, Nijman HL, Egberts TC, Heerdink ER
Magazine: Research in Developmental Disabilities
Auteur: Zijlmans, L.J.M., Embregts, P.J.C.M., Bosman, A.M.T., & Willems, A.P.A.M.
Magazine: Nederlands Tijdschrift voor de Zorg aan mensen met verstandelijke beperkingen
Auteur: Zijlmans, L. J. M., Embregts, P. J. C. M.,& Bosman, A. M. T.
Magazine: Research in Developmental Disabilities
Auteur: Scheifes, A., E.R. Heerdink, J.J. Stolker, H.L.I. Nijman, A.C.G. Egberts
Magazine: Journal of Intellectual Disability Research
Auteur: Schuiringa, H., Van Nieuwenhuijzen, M., Orobio de Castro, B., & Matthys, W.
Magazine: Onderzoek & Praktijk
Auteur: Scheifes A, Stolker JJ, Egberts AC, Nijman HL, Heerdink ER
Magazine: Journal of Intellectual Disability Research
Auteur: Stolker JJ, Scheifes A, Egberts AC, Heerdink ER
Magazine: Nederlands Tijdschrift voor Geneeskunde
Auteur: Zijlmans, L.J.M., Embregts, P.J.C.M., Bosman, A.M.T., & Willems, A.P.A.M.
Magazine: Research in Developmental Disabilities
Auteur: Van Nieuwenhuijzen, M., Eikelenboom, M., Van ’t Hof, C., Orobio de Castro, B., & Matthys, W.
Auteur: Embregts, P. J. C. M., & Gerits, L.
Verslagen
Eindverslag
Gedragsproblemen zijn de hoogste prioriteit van cliënten met LVB en professionals in hun zorg en onderwijs. Toch zijn er nauwelijks bewezen effectieve behandelprogramma´s voor deze jongeren en volwassenen voorhanden. Om effectiever behandeling te realiseren is Coping LVB opgericht: een samenwerking van de twee landelijke kenniscentra voor jongeren (VOBC-LVG) en volwassenen (De Borg) met een licht verstandelijke beperking en gedragsproblemen en universitaire groepen van de Universiteit Utrecht en de Universiteit van Tilburg. Binnen Coping LVB worden behandelingen ontwikkeld, onderzocht op effectiviteit, en geïmplementeerd. Cliënten en hun vertegenwoordigers worden nauw bij de behandeling en het onderzoek betrokken.
In COPING LVB zijn drie elkaar aanvullende interventies ontwikkeld en op effectiviteit getoetst in gerandomiseerde trials:
1) Voor jeugd is een gecombineerde ouder- en kindtraining ontwikkeld op basis van bewezen-effectieve interventies voor jeugd zonder LVB. 50 trainers zijn opgeleid met deze interventie. De effectiviteit van deze interventie is getoetst in een landelijke multicenter RCT met ouders, scholen, groepsleiding en cliënten zelf. De interventie heeft positieve effecten op gedrag van cliënten, opvoeding door ouders en de relatie tussen ouders en kinderen.
2) Voor professionals is de interventie Begeleiders in Beeld ontwikkeld, die hen helpt om te gaan met gedragsproblemen van cliënten. Ruim 50 professionals zijn hierin getraind in een RCT. De interventie heeft positieve effecten op de handelingsverlegenheid en belasting van professionals in de omgang met gedragsproblemen en op het gedrag van begeleiders jegens cliënten. Er werden geen directe effecten op gedrag van cliënten gevonden.
3) Psychofarmaca lijken veelvuldig te worden ingezet bij ernstige gedragsproblemen, terwijl de effecten en bijwerkingen twijfelachtig zijn. In Wat Slik Ik? is eerst het gebruik van psychofarmaca en ongewenste polyfarmacie in kaart gebracht bij jeugdige en volwassen cliënten. Vervolgens is een systematische medicatie-review ontwikkeld en op effectiviteit onderzocht. Met deze interventie blijken ongewenste (combinaties van) psychofarmaca minder vaak en minder lang te worden voorgeschreven.
Alle drie de trials zijn uitgevoerd in de dagelijkse praktijk van samenwerkende instellingen door heel Nederland. Implementatie is daardoor relatief eenvoudig. De instellingen en universiteiten werken structureel met elkaar samen en hebben besloten te blijven investeren in implementatie en onderzoek vanwege de zichtbare effecten op de kwaliteit van zorg die zij bieden.
Kinderen en volwassenen met een licht verstandelijke beperking hebben een drie tot vier maal hogere kans op het ontwikkelen van psychopathologie en gedragsproblemen dan normaal begaafden. Er zijn nauwelijks goed onderzochte, effectieve behandelprogramma’s voor deze jongeren en volwassenen voorhanden. De behoefte aan evidence-based behandelmethoden voor kinderen en volwassenen met een licht verstandelijke beperking en gedragsproblemen is dan ook groot.
In dit consortium, bestaande uit een samenwerking met twee kenniscentra voor volwassenen (De Borg) en jongeren met een licht verstandelijke beperking en gedragsproblemen (VOBC-LVG) en universitaire groepen van de Universiteit Utrecht en de Universiteit van Tilburg wordt onderzoek gedaan naar drie behandelingen in samenhang met elkaar. Cliënten en hun vertegenwoordigers worden nauw bij de onderzoeken betrokken.
Het consortium onderzoekt:
1.de kwaliteit, veiligheid en effectiviteit van behandeling met psychofarmaca;
2.de effectiviteit van cognitief gedragstherapeutische behandeling voor boosheid en agressie voor ouders en kinderen;
3.een training aan professionals in begeleidingsvaardigheden.
Door het beschikbaar komen van effectieve behandelingen kan de kwaliteit van leven van veel cliënten worden verbeterd.