The effects and costs of cranberry use to prevent clinical urinary tract infections in nursing home residents.

ACHTERGROND Symptomatische urineweginfecties (UWI’s) komen vaak voor bij verpleeghuisbewoners. De incidentie van UWI’s varieert van 44 – 58 per 100 bewoners at risk per jaar. UWI’s leiden niet alleen tot een paar dagen van algemeen ziek zijn, maar kunnen ook serieuzere gevolgen hebben, zoals het ontstaan of verergeren van een delirium, dehydratie, urosepsis, een ziekenhuisopname of zelfs overlijden. Symptomatische urineweginfecties zijn de meest voorkomende algemene infecties bij verpleeghuisbewoners. Vaak veroorzaakt door de Gram-negatieve bacterie E-coli en behandeld met antibiotica. Het gebruik van antibiotica als profylaxe is echter controversieel vanwege de kosten, bijwerkingen en het ontstaan van resistentie. Om de negatieve gevolgen van een UWI bij ouderen te voorkomen is er onderzoek nodig naar alternatieve preventieve maatregelen. Cranberry (Vaccinium macrocarpon) wordt al tientallen jaren gebruikt om symptomatische urineweginfecties te voorkomen. Cranberry’s bevatten proanthocyanides (PACS) die de hechting van E.coli aan de blaaswand voorkomen en er daardoor geen urineweginfectie kan ontstaan. Cranberry kan dus een goed alternatief zijn. Er is echter onvoldoende wetenschappelijk bewijs of Cranberry bij kwetsbare ouderen werkt. VRAAGSTELLING Binnen de CRANBERRY studie onderzoeken we de effecten en kosten van het gebruik van cranberry ter preventie van symptomatische urineweginfecties bij verpleeghuisbewoners. De effecten en kosten worden geanalyseerd binnen twee groepen, te weten laag en hoog risico op het krijgen van een urineweginfectie. DESIGN Dubbelblinde placebo gecontroleerde multi-center interventie studie. Gestratificeerd voor laag/hoog risico op het krijgen van een urineweginfectie en randomisatie op bewoner niveau. METHODE In verpleeghuizen van het Universitair Verpleeghuis Netwerk Zuid-Holland (UVN-ZH) worden alle bewoners die ouder zijn dan 65, een levensverwachting hebben van langer dan 1 maand, geen coumarines gebruiken en geen actuele infectie hebben uitgenodigd deel te nemen aan het onderzoek. Na getekend informed consent door bewoner of wettelijk vertegenwoordiger, wordt vastgesteld of de bewoner in de laag of hoog risico groep valt en gerandomiseerd in de interventie (cranberry) of controle (placebo) groep. Een bewoner valt in de hoog risico groep als hij/zij een urinekatheter heeft en/of diabetes mellitus en/of een behandelde UWI in de afgelopen 12 maanden heeft gehad. Vervolgens krijgt de deelnemer gedurende 12 maanden twee keer per dag een capsule (cranberry of placebo) en wordt gewacht tot het ontstaan van een UWI. Bij alle deelnemers worden op drie momenten gegevens verzameld: bij de start van het onderzoek, na 6 maanden en na 12 maanden. Bij een UWI wordt gedurende een periode van 3 weken, 3 keer per week de zorgafhankelijkheid (Care dependency scale) en kwaliteit van leven (EQ-5D) afgenomen. Bij signalering van een UWI wordt tevens een urinekweek afgenomen, de symptomatische klachten (specifiek en a-specifiek) genoteerd en gerapporteerd welke behandeling er heeft plaatsgevonden. Op basis van intention-to-treat zullen de analyses plaatsvinden. UITKOMSTMATEN De primaire uitkomstmaat is de tijd tot eerste symptomatische urineweginfectie (de incidentie UWI’s per 1000 persoonsjaren), het aantal symptomatische urineweginfecties per bewoner en mortaliteit. De economische evaluatie omvat een kosteneffectiviteitanalyse (kosten per voorkomen UWI) en kostenutiliteit analyse (kosten per quality adjusted life years (QUALYs)). Secundaire uitkomsten zijn: kwaliteit van leven, zorgafhankelijkheid, medische consumptie, compliance, bijwerkingen en resistentiepatronen.