Effects of food on the pharmacokinetics of nilotinib in chronic myeloid leukemia: assessment of a tailored dose reduction (NiFo-study)

Projectomschrijving

Samenvatting na afronding

Chronische myeloïde leukemie (CML) is een bloedziekte die onder meer behandeld wordt met
nilotinib. Door het ingewikkelde doseringsschema, twee keer per dag op een lege maag met
tussenpozen van 12 uur, is het gebruik van nilotinib weinig patiëntvriendelijk.

Inname met voedsel verhoogt de opname van nilotinib. De biobeschikbaarheid en piek- en dalspiegels van nilotinib 200 mg met voedsel werden
vergeleken met die van nilotinib 300 mg nuchter. Bloedspiegels werden bepaald met de
bloedspot methode.

Resultaten

Gezien de beperkte verschillen in de farmacokinetiek van de twee doseerregimes, is het zeer aannemelijk dat de werkzaamheid en effectiviteit van de lagere
dosering met voedsel overeenkomt met die van de aanbevolen dosering op een lege maag.
De ECG-monitoring liet bij geen van de patiënten een afwijkend QT-interval zien. Alvorens de
resultaten van dit onderzoek in de praktijk kunnen worden toegepast moeten zij worden
bevestigd in een implementatieonderzoek bij een grotere groep patiënten over een langere
tijd.

Samenvatting bij start

Chronische myeloïde leukemie is een bloedziekte die behandeld wordt met ‘tyrosinekinaseremmers’. Nilotinib is zo’n tyrosinekinaseremmer. Patiënten leven langer door deze behandeling, waardoor er steeds meer van deze middelen gebruikt worden en de kosten navenant toenemen.
Door het ingewikkelde doseringsschema, 2 keer per dag op een lege maag met tussenpozen van 12 uur, is het gebruik van nilotinib weinig patiëntvriendelijk en is er meer kans op therapieontrouw. Verwacht wordt dat inname met voedsel de opname van nilotinib verhoogt, waardoor de aanbevolen dosering met 30% kan worden verlaagd. Dit leidt tot een aanzienlijke kostenbesparing en de behandeling wordt aanmerkelijk minder belastend voor patiënten. Opzet
De bloedspiegel van nilotinib na inname van een lagere dosering met voedsel wordt vergeleken met die van de aanbevolen dosering op een lege maag. Bloedspiegels worden bepaald met de bloedspotmethode. Voor iedere patiënt wordt vervolgens een individueel gebruiksadvies opgesteld.
Verslagen

Eindverslag

Chronische myeloïde leukemie is een bloedziekte die onder meer behandeld wordt met nilotinib. Door het ingewikkelde doseringsschema, twee keer per dag (bid) op een lege maag met tussenpozen van 12 uur, is het gebruik van nilotinib weinig patiëntvriendelijk. Verwacht werd dat inname met voedsel de opname van nilotinib verhoogt waardoor de aanbevolen dosering met 30% kan worden verlaagd.

De biobeschikbaarheid en piek- en dalspiegels van nilotinib 200 mg met voedsel werden vergeleken met die van nilotinib 300 mg nuchter. De concentraties zijn bepaald met de bloedspot methode (via vingerprik). Bijwerkingen werden gemeten met een dagboek en 24-uurs ECG-monitoring. Kwaliteit van leven werd gemeten met de EORTC QLQ-C30 en EORTC QLQ-CML24. Veertien patiënten hebben deelgenomen.

Gezien de beperkte verschillen tussen de farmacokinetiek van nilotinib 200 mg met voedsel en nilotinib 300 mg nuchter, de vergelijkbare intra- en intervariabiliteit van de twee doseerregimes, de afwezigheid van enig effect op het QT-interval en het niet kunnen vaststellen van verschillen in bijwerkingen, is het zeer aannemelijk dat de werkzaamheid en effectiviteit van de lagere dosering met voedsel overeenkomen met die van de aanbevolen dosering op een lege maag.

Samenvatting van de aanvraag
Achtergrond: Chronische myeloïde leukemie (CML) is een zeldzame ziekte waarvan de prevalentie toeneemt door de succesvolle behandeling met tyrosinekinaseremmers (TKI). Door het complexe doseringsschema, twee keer per dag op een nuchtere maag met tussenpozen van 12 uur, is het gebruik van nilotinib weinig patiëntvriendelijk en is er meer kans op therapieontrouw. De inkoopprijs van een dagdosis nilotinib (600 mg) bedraagt €103 (€37.600 per jaar). Inname van voedsel verhoogt de biologische beschikbaarheid (AUC). Wanneer ingenomen tijdens de maaltijd neemt naar verwachting de biologische beschikbaarheid van nilotinib zodanig toe dat een 30% lagere dagdosis volstaat. Doel: Onderzoeken of een lagere nilotinib dosering ingenomen tijdens de maaltijd de complexiteit van het doseerregime en de kosten verlaagt. Methode: Interventieonderzoek met een 'pre-test post-test' opzet bij patiënten met CML in de chronische fase die worden behandeld met nilotinib (300 mg bid). De AUC en de piek- en dalconcentraties (Cmax/Cmin) na inname van 300 mg bid nilotinib op een lege maag worden vergeleken met de AUC en Cmax/Cmin na inname van 200 mg bid tijdens de maaltijd. De plasmaconcentraties worden bepaald met behulp van de 'dried blood spot’ methode (via vingerprik). Op basis van de resultaten wordt voor iedere patiënt een individueel gebruiksadvies opgesteld. Opbrengst: Verwacht wordt dat inname met voedsel de biologische beschikbaarheid van nilotinib verhoogt waardoor de aanbevolen dagdosering van nilotinib met 30% kan worden verlaagd. Hierdoor wordt de behandeling met nilotinib aanmerkelijk minder belastend voor patiënten met een aanzienlijke kostenbesparing. Patiënten participatie: De Stichting Hematon is nauw betrokken geweest bij het opzetten van het onderzoek en bevestigt de relevantie vanuit het patiëntenperspectief. Ook zal Hematon betrokken worden bij de uitvoering van het onderzoek en de implementatie van de onderzoeksresultaten.
Onderwerpen
Kenmerken
Projectnummer:
836031010
Looptijd:
2014
2017
Onderdeel van programma:
Gerelateerde subsidieronde:
Projectleider en penvoerder:
Dr. J.G. Hugtenburg
Verantwoordelijke organisatie:
Amsterdam UMC - locatie VUmc