Eigen Kracht Conferenties (EK-c’s) binnen de jeugdzorg: Kenmerken van het besluitvormingsmodel, uitvoering van de EK plannen en effectiviteit
Doel
Het doel van dit onderzoek was om met een randomized controlled trial de (kosten)effectiviteit van EK-c’s na te gaan in termen van verbeterde kindveiligheid, versterking van het sociaal netwerk en empowerment van ouders, en reductie van professionele begeleiding en behandeling.
Resultaten
Samenvattend blijkt dat wanneer een EK-c standaard wordt aangeboden in het begin van het jeugdbeschermingstraject, in maar een klein deel van de gezinnen (27 procent) een conferentie daadwerkelijk tot stand komt. De gezinnen waar wel een conferentie was georganiseerd waren over het algemeen positief over de manier waarop dit was georganiseerd en over de conferentie zelf. De resultaten van de effectstudie laten vervolgens zien dat één maand na het tot stand komen van een hulpverleningsplan ouders in de EK-c groep aangaven meer steunbronnen te ervaren dan ouders in de controlegroep. Dit verschil was na drie en zes maanden niet meer zichtbaar. Wel hadden ouders in de EK-c groep na zes maanden meer vertrouwen in hun opvoedersrol dan ouders in de controlegroep. Verder neemt in beide groepen de veiligheid van kinderen in het gezin toe. De toevoeging van een EK-c zorgt hierbij niet voor meer, maar ook niet voor minder veiligheid dan de reguliere aanpak. Wat betreft de duur van het Jeugdbeschermingstraject bleek dat gezinnen in de EK-c groep langer begeleid worden door Jeugdbescherming dan gezinnen in de controlegroep. Tenslotte is gekeken of de kosten van een EK-c-traject opwegen tegen de opbrengsten. De uitkomst is dat de toevoeging van EK-c niet kosteneffectief is vergeleken met de reguliere aanpak.
Producten
Auteur: Jessica J. Asscher, Sharon Dijkstra, Geert Jan J.M. Stams, Maja Deković and Hanneke E. Creemers
Magazine: BMC Public Health
Auteur: Dijkstra, Sharon, Asscher, Jessica J., Dekovic, Maja, Stams, Geert Jan J. M., Creemers, Hanneke E.
Magazine: child maltreatment
Auteur: Dijkstra, Sharon, Creemers, Hanneke E., Asscher, Jessica J., Dekovic, Maja, Stams, Geert Jan J.M.
Magazine: Child Abuse & Neglect
Auteur: Dijkstra, Sharon, Creemers, Hanneke E., Asscher, Jessica J., Dekovic, Maja, Stams, Geert Jan J.M.
Magazine: Children & Youth Services Review
Auteur: Dijkstra, Sharon, Creemers, Hanneke E., van Steensel, Francisca J. A., Dekovic, Maja, Stams, Geert Jan J. M., Asscher, Jessica J.
Magazine: BMC Public Health
Auteur: Dijkstra, S. & Dinkgreve, M.
Auteur: Dijkstra, S.
Auteur: Dijkstra, S.
Auteur: Dijkstra, S.
Auteur: Dijkstra, S.
Auteur: Dijkstra, S.
Auteur: Sharon Dijkstra
Verslagen
Eindverslag
In Nederland worden Eigen Kracht Conferenties (EK-c’s) ingezet als besluitvormingsmodel in de (preventieve) jeugdbescherming. Het doel van een EK-c is om een gezin, samen het sociale netwerk, een plan te laten maken om problemen in het gezin aan te pakken. Hierbij ligt de regie over het maken van het plan en de uitvoering ervan bij het gezin en het netwerk. Op deze manier wordt gestreefd de veiligheid van kinderen in het gezin, de rol van het sociaal netwerk, en empowerment bij ouders te vergroten en zo de inzet van professionele zorg te verminderen. Echter, ondanks de wijde implementatie van EK-c’s is er geen consensus over de effectiviteit ervan. Het doel van dit onderzoeksproject was om de (kosten)effectiviteit van EK-c’s na te gaan, en daarnaast te onderzoeken welke kenmerken van de methodiek en de uitvoering van de EK-plannen samenhangen met de effectiviteit in termen van verbeterde kindveiligheid, versterking van het sociaal netwerk en empowerment van ouders, en reductie van professionele begeleiding en behandeling. Allereerst werd een meta-analyse uitgevoerd om te onderzoeken wat bekend is uit de nationale en internationale literatuur over de effectiviteit van Family Group Conferencing. Daarna werd het proces van het tot stand komen van een conferentie en de effecten van EK-c’s onderzocht met behulp van een Randomized Controlled Trial waarbij gezinnen die werden aangemeld bij Jeugdbescherming Regio Amsterdam ‘at random’ wel of niet een EK-c aangeboden kregen. In beide groepen werd gewerkt volgens de methode Generiek Gezinsgericht Werken (de reguliere hulpverleningsmethode van Jeugdbescherming), waarbij gezinnen in de interventiegroep het aanbod kregen om middels een EK-c een hulpverleningsplan te maken. Door middel van een voormeting en nametingen 1, 3, 6 en 12 maanden na afloop van de EK-c werd vastgesteld wat de meerwaarde van EK-c’s was ten opzichte van de reguliere hulpverleningsmethode. De informatie werd verkregen door middel van vragenlijsten en dossieronderzoek bij ouders, kinderen, leden van het netwerk, hulpverleners en EK-coördinatoren.
In Nederland worden veelvuldig Eigen Kracht Conferenties (EK-c’s) uitgevoerd als besluitvormingsmodel in de jeugdzorg. Het doel van een Ek-c is om een gezin, samen het sociale netwerk, een plan te laten maken om problemen in het gezin aan te pakken. Hierbij is de voorwaarde dat de regie voor het maken van het plan en de uitvoering bij het gezin en het netwerk ligt, mits de veiligheid van de kinderen gewaarborgd is. Ondanks de wijde implementatie van EK-c’s is er nog geen consensus over de effectiviteit van Ek-c’s.
Dit effectiviteitsonderzoek richt zich op de effectiviteit van Eigen Kracht Conferenties binnen de jeugdzorg. Doelen van het huidige onderzoek zijn om de uitvoering van EK-c’s in kaart te brengen en om te onderzoeken of EK-c’s en de daar ontwikkelde plannen, zoals beoogd, leiden tot (a) voldoende veiligheid van de kinderen in het gezin; (b) een toename van betrokkenheid van het bredere sociale netwerk bij het doelgezin; (c) meer regie van het gezin over problemen en ‘versterking’ van ouders; en (d) minder inzet van professionele zorg. Daarnaast wordt onderzocht of de effectiviteit van EK-c’s beïnvloed wordt door kenmerken van de uitvoering van de methodiek, gezinskenmerken en kenmerken van hulpverleners.
Het onderzoek wordt uitgevoerd bij Jeugdbescherming Regio Amsterdam (JBRA). De effecten van Ek-c’s worden onderzocht met behulp van een Randomized Controlled Trial waarbij gezinnen die worden aangemeld ‘at random’ wel of niet een Ek-c aangeboden krijgen; beide groepen krijgen Generiek Gezinsgericht Werken (de hulpverleningsmethode van JBRA) en daarmee de aanpak die ze nodig hebben. Door middel van een voormeting en nametingen 1,3,6 en 12 maanden na afloop van de Ek-c zal worden vastgesteld wat de meerwaarde van Ek-c’s is ten opzichte van het reguliere hulpaanbod. De informatie wordt verkregen door middel van vragenlijsten en dossieronderzoek bij ouders, kinderen, leden van het netwerk, hulpverleners en EK-coördinatoren.