Eigen regie door behoud van activiteiten en rollen van cliënt en naasten gedurende de cliëntreis
Wanneer mensen met een chronische aandoening verhuizen van hun eigen huis naar een zorginstelling voor langdurige zorg, verandert er veel. Hun dagelijkse activiteiten en betekenisvolle rollen vallen geregeld weg. Ook voor naasten en het sociale netwerk betekent dit een breuk: hun betrokkenheid neemt af zodra de zorg grotendeels wordt overgenomen door professionals.
Dit heeft niet alleen gevolgen voor het welzijn, de eigen regie en zelfredzaamheid van de cliënt en diens naasten, maar legt ook extra druk op een zorgsysteem dat al onder spanning staat.
Vaak is er veel meer mogelijk dan wordt gedacht. Iemand kan vaak best dat wat deze gewend was om te doen, blijven doen. Ook vriendschappen en sociale contacten van buiten hoeven niet te stoppen omdat iemand naar een zorginstelling verhuist. Zowel degene die verhuist als de sociale contacten realiseren zich dat niet altijd. Het leven gaat door, en er is vaak veel meer mogelijk dan gedacht.
Doel
Het doel van het project is dat cliënten zoveel mogelijk hun activiteiten en betekenisvolle rollen behouden wanneer zij verhuizen naar een zorginstelling waarin zij langdurig zullen wonen. Dit draagt bij aan hun welzijn, eigen regie en zelfredzaamheid en helpt tegelijk de houdbaarheid en toegankelijkheid van de zorg te versterken.
In het project wordt een nieuwe werkwijze ontwikkeld waarin zorgverleners, cliënten en naasten samen in gesprek gaan over wat belangrijk is om te behouden bij de verhuizing. Daarbij wordt een praktische tool ontwikkeld die dit gesprek ondersteunt.
Het project beoogt cliënten, naasten, netwerk en medewerkers anders te laten denken en doen.
Aanpak/werkwijze
Het project is opgezet als participatief actieonderzoek: onderzoek dat direct in de praktijk plaatsvindt en samen met alle betrokkenen wordt uitgevoerd. Het project bestaat uit 5 fasen:
- Begripsverduidelijking: wat verstaan we precies onder activiteiten en betekenisvolle rollen?
- De huidige situatie in kaart brengen.
- Ontwikkeling van de nieuwe werkwijze en tool, gericht op het verlagen van drempels voor cliënt, naasten en netwerk.
- Start van implementatie en borging binnen de deelnemende organisaties.
- Evaluatie en eindrapportage, inclusief delen van de resultaten en leerervaringen.
Methoden die hierbij worden gebruikt zijn onder andere groepsgesprekken, interviews, focusgroepen, literatuuronderzoek, pilottesten en moreel beraad.
Samenwerkingspartners
De tool en werkwijze worden in co-creatie gemaakt, met actieve inbreng van cliënten(vertegenwoordigers), naasten, ervaringsdeskundigen, zorgmedewerkers, management en onderzoekers van Noorderbreedte, Thuiszorg Het Friese Land en NHL Stenden hogeschool.
Noorderbreedte is een organisatie met veel ervaring met ouderenzorg, waarbij in 14 verschillende locaties ouderen en/of mensen met een chronische ziekte wonen.
De rol van de thuiszorg is hierbij van toegevoegde waarde. Deze biedt vaak al langere tijd zorg, vóórdat iemand verhuist naar een zorginstelling en kent de cliënt, gewoontes en activiteiten.
NHL Stenden hogeschool is deskundig op het gebied van ontwerpgericht actieonderzoek. Via de hogeschool zullen ook studenten worden ingezet.
Verwachte resultaten
- Meer behoud van activiteiten en betekenisvolle rollen van cliënten, naasten en sociale netwerken.
- Een nieuwe werkwijze en ondersteunende tool die behulpzaam is voor het realiseren van dit behoud tijdens de cliëntreis.
- Verbetering van welzijn, eigen regie en zelfredzaamheid van cliënten.
- Nadrukkelijke aandacht voor diversiteit in gender, culturele achtergrond en sociaaleconomische status van cliënten.
- Versterking van de toegankelijkheid en duurzaamheid van de langdurige zorg.
Hoewel de focus ligt op de overgang van thuis naar de langdurige zorg in een zorginstelling, kunnen de werkwijze en tool later ook op andere momenten in de cliëntreis en binnen verschillende zorgsectoren en situaties worden ingezet.