Erythropoietin treatment for myocardial infarction

Bloedarmoede (anemie) komt veel voor bij patiënten mat hartfalen en gaat gepaard met meer klachten en een verslechterde prognose. Hoewel de nadelige gevolgen van anemie voor hartfalenpatiënten al in 1937 zijn beschreven, is de oorzaak nog niet opgehelderd; waardoor gerichte behandeling ontbreekt. Erythropoietine (EPO) wordt gemaakt in de nier en stimuleert vervolgens de aanmaak van rode bloedcellen in het beenmerg. Tijdens dit AGIKO-traject bleek dat de nierdoorbloeding van hartfalenpatiënten met anemie aanzienlijk lager is dan bij patiënten zonder anemie. Hierdoor verminderd de EPO-productie door de nier en gaan patiënten meer vocht vasthouden. De aanmaak van rode bloedcellen wordt dus onvoldoende gestimuleerd en het bloed wordt verdund. Daarnaast bleek het beenmerg van hartfalenpatiënten aanmerkelijk minder goed te functioneren. Het beenmerg van hartfalenpatiënten had veel hogere concentraties EPO nodig om een adequate rode bloedcel-aanmaak te realiseren. Toediening van EPO en/of ophogen diuretica zouden daarom effectief kunnen zijn voor de behandeling van anemie bij patiënten met hartfalen.

Naast bekende effecten op het beenmerg, is recent ontdekt dat EPO de hartfunctie verbetert bij proefdieren met een myocardinfarct en met hartfalen. Het is echter nog onduidelijk hoe deze hartfunctieverbetering tot stand komt en of dit ook bij mensen optreed. Endotheel progenitor cellen (EPCs) zijn stamcellen die vanuit het beenmerg naar ischemische weefsels migreren om daar de vaatnieuwvorming te stimuleren en de doorbloeding te herstellen. Door beenmergcellen te labelen, ontdekten we dat EPO zowel het vrijkomen van EPCs uit het beenmerg als ook de inbouw van deze EPCs in nieuwe bloedvaten stimuleerde. Daarnaast stimuleerde EPO de productie van de vasculaire groeifactor VEGF in het hart. Wanneer VEGF werd geïnactiveerd door neutraliserende antilichamen, was het effect van EPO op zowel de vaatnieuwvorming als de hartfunctie verdwenen. De stimulerende effecten van EPO op de VEGF-productie in het hart lijken daarom cruciaal voor hartfunctieverbetering.

Tot slot werd het effect van een eenmalige hoge dosering EPO na een succesvolle dotterbehandeling voor een acuut myocardinfarct onderzocht. In tegenstelling tot bij proefdieren, leidde tot EPO toediening bij patiënten niet tot een significante verbetering van de linker ventrikel functie. We was EPO toediening veilig en traden er minder “Major Adverse Cardiac Events” op in de EPO groep. Tot slot bleek dat cardiale apoptose tijdens cardiopulmonaire bypass chirurgie vaker optreed in ventriculair dan in atriaal myocard. Een studie naar het effect van EPO op deze myocardiale apoptose tijdens bypass chirurgie moest helaas vroegtijdig worden beëindigd.