Establishment and duration of protective immunity against SARS-CoV-2, in relation to severity of SARS-CoV-2 infection.

Bij de meeste mensen was na een COVID-19-infectie een specifieke afweerreactie aan te tonen. Maar hoe lang en hoe goed deze afweerreactie beschermde tegen een herinfectie was niet bekend. Bij Sanquin kon dit worden onderzocht omdat van 300.000 bloeddonoren regelmatig bloed wordt afgenomen, waarvan ook wat materiaal 2 jaar wordt bewaard.

Aanpak/werkwijze

Van donoren die COVID-19 ziekte hebben gehad - van asymptomatisch tot ernstig ziek - werd twee jaar lang het verloop van COVID-19-antistoffen in het serum, en (in een subgroep) de geheugencellen van het immuunsysteem, geanalyseerd. In hoeverre een afweerreactie beschermde tegen re-infectie werd prospectief onderzocht in 2000 antistof-positieve-donors. Daarnaast werd van alle mensen die vanaf september 2020 COVID-19-PCR positief testten nagegaan of zij bloeddonor waren. Van deze mensen werd vervolgens het plasma dat rond juli 2020 is ingevroren getest.

De onderzoekers verwachtten dat als een doorgemaakte infectie beschermde tegen volgende infecties, er veel minder anti-COVID-19-antistoffen te vinden zouden zijn in de COVID-19-PCR-positieve groep dan in de controlegroep.

Resultaten

Mensen die een infectie hadden doorgemaakt in de eerste golf van de pandemie, bleken een 4x lagere kans te hebben om in de tweede golf opnieuw een COVID-19 infectie te krijgen. De hoeveelheid antistoffen die de donoren aanmaakten verschilde onderling enorm veel, tot een factor 100, en bleek afhankelijk van leeftijd, BMI en bepaalde ziekteverschijnselen. Gemiddeld was de helft van de 1antistoffen na 62 dagen verdwenen, bij mannen sneller dan bij vrouwen. In totaal hebben de onderzoekers van 30.000 donors reeksen antistofmetingen verzameld. Door deze metingen te koppelen aan de PCR, vaccinatie en ziekenhuisopname gegevens kan worden vastgesteld of de gevonden variatie in antistof response ook bepaalt of iemand al dan niet langdurig beschermd is tegen ziekenhuisopnames.

Producten

Titel: Low SARS-CoV-2 seroprevalence in blood donors in the early COVID-19 epidemic in the Netherlands
Auteur: Ed Slot, Boris M. Hogema, Chantal B. E. M. Reusken, Johan H. Reimerink, Michel Molier, Jan H. M. Karregat, Johan IJlst, Vera M. J. Novotný, René A. W. van Lier & Hans L. Zaaijer
Magazine: Nature Communications
Titel: Low awareness of past SARS-CoV-2 infection in healthy plasma donors
Auteur: Katja van den Hurk,1,10,* Eva-Maria Merz,1,2 Femmeke J. Prinsze,1 Marloes L.C. Spekman,1,2 Franke A. Quee,1 Steven Ramondt,1,3 Ed Slot,1,4 Hans Vrielink,5 Elisabeth M.J. Huis in ’t Veld,1,6 Hans L. Zaaijer,1,7,9 and Boris M. Hogema1,8,
Magazine: Cell Reports
Titel: Divergent SARS-CoV-2-specific T- and B-cell responses in severe but not mild COVID-19 patients
Auteur: Anna E. Oja, Anno Saris, Cherien A. Ghandour, Natasja A.M. Kragten, Boris M. Hogema, Esther J. Nossent, Leo M.A. Heunks, Susan Cuvalay, Ed Slot, Federica Linty, Francis H. Swaneveld, Hans Vrielink, Gestur Vidarsson, Theo Rispens, Ellen van der Schoot, René A.W. van Lier, Anja Ten Brinke, Pleun Hombrink
Magazine: European Journal of Immunology
Titel: Dynamics of antibodies to SARS-CoV-2 in convalescent plasma donors
Auteur: Maurice Steenhuis, Gerard van Mierlo, Ninotska IL Derksen, Pleuni Ooijevaar-de Heer, Simone Kruithof, Floris L Loeff, Lea C Berkhout, Federica Linty, Chantal Reusken, Johan Reimerink, Boris Hogema, Hans Zaaijer, Leo van de Watering, Francis Swaneveld, Marit J van Gils, Berend Jan Bosch, S Marieke van Ham, Anja ten Brinke, Gestur Vidarsson, Ellen C van der Schoot, Theo Rispens
Magazine: Clinical & Translational Immunology
Titel: Parallel detection of SARS-CoV-2 epitopes reveals dynamic immunodominance profiles of CD8+ T memory cells in convalescent COVID-19 donors
Auteur: Jet van den Dijssel, Ruth R Hagen, Rivka de Jongh, Maurice Steenhuis, Theo Rispens, Dionne M Geerdes, Juk Yee Mok, Angela HM Kragten, Mariël C Duurland, Niels JM Verstegen, S Marieke van Ham, Wim JE van Esch, Klaas PJM van Gisbergen, Pleun Hombrink, Anja ten Brinke, Carolien E van de Sandt
Magazine: Clinical & Translational Immunology
Titel: Associations Between Symptoms, Donor Characteristics and IgG Antibody Response in 2082 COVID-19 Convalescent Plasma Donors
Auteur: Marieke Vinkenoog, Maurice Steenhuis, Anja ten Brinke, J. G. Coen van Hasselt, Mart P. Janssen, Matthijs van Leeuwen, Francis H. Swaneveld, Hans Vrielink, Leo van de Watering, Franke Quee, Katja van den Hurk, Theo Rispens, Boris Hogema and C. Ellen van der Schoot*
Magazine: Frontiers in Immunology
Titel: Development of a SARS-CoV-2 Total Antibody Assay and the Dynamics of Antibody Response over Time in Hospitalized and Nonhospitalized Patients with COVID-19
Auteur: Erik H Vogelzang 1 2, Floris C Loeff 3 4, Ninotska I L Derksen 3, Simone Kruithof 3, Pleuni Ooijevaar-de Heer 3, Gerard van Mierlo 3, Federica Linty 5, Juk Yee Mok 6, Wim van Esch 6, Sanne de Bruin 7, Alexander P J Vlaar 7; Amsterdam University Medical Center COVID-19 Biobank Study Group,; Bart Seppen 1, Maureen Leeuw 1, Anne J G van Oudheusden 8, Anton G M Buiting 8, Kin Ki Jim 2 9, Hans Vrielink 10, Francis Swaneveld 10, Gestur Vidarsson 5, C Ellen van der Schoot 5, Peter C Wever 9, Wentao Li
Magazine: Journal of Immunology

Verslagen


Eindverslag

Vrijwel alle gezonde mensen maken na een COVID-19 infectie of vaccinatie een specifieke immuunresponse die hen beschermt tegen een re-infectie. Echter sommige mensen blijken opnieuw besmet te kunnen worden, en een aantal ook opnieuw ziek. Ook is onbekend hoe lang de bescherming aanhoudt. In dit project hebben we van 24.000 bloeddonors die een COVID-19 infectie doorgemaakt hebben de antistofspiegels in de loop van de tijd geanalyseerd (3-18 samples /donor/year). Er blijken grote onderlinge verschillen, zowel in de hoogte van de spiegel , als in de snelheid waarmee de antistoffen weer dalen, en in de samenstelling van de antistoffen. We hebben gevonden dat dit slechts gedeeltelijk kon worden verklaard door de ernst van de ziekte, leeftijd en BMI. Ook vonden we een associatie met bepaalde ziekteverschijnselen. Zo hebben mensen die reukverlies of verkoudheid melden significant lagere spiegels als bv mensen die vooral spierpijn hadden of kortademig zijn geweest. In hoeverre deze verschillende antistofkarakteristieken ook samenhangen met de kans op een re-infectie wordt momenteel onderzocht. Hiertoe hebben we van middels een enquête die we aan actieve bloeddonors hebben toegestuurd bijna 1000 bloeddonors geïdentificeerd die een Corona-PCR hebben laten doen, met in de helft van de gevallen een positieve en in de andere helft een negatieve uitslag. De plasmamonsters die we tussen maart 2020 en de PCR test van deze donors hadden opgeslagen zijn uit ons archief opgezocht en worden nu getest. Daarnaast is het plan om de gegevens van de 24000 plasma donors met bekende antistofpatronen te koppelen aan de PCR-database van het RIVM. Deze studie zal uiteindelijk inzicht geven in welke biomarkers gebruikt kunnen worden om te voorspellen of iemand beschermt is tegen een re-infectie.

Kenmerken

Projectnummer:
10430012010012
Looptijd: 100%
2020
2023
Gerelateerde programma's:
Gerelateerde subsidieronde:
Projectleider en penvoerder:
Prof. dr. C.E. van der Schoot
Verantwoordelijke organisatie:
Sanquin Bloedbank