Evaluatie Pilot Bijzondere financiering Topklinische Ziekenhuizen (Experiment Topzorg)
De evaluatie betreft een mix-methods onderzoek waarin we zowel kwantitatief onderzoek doen, bijvoorbeeld naar patiëntenstromen en kwaliteit van zorg, bedrijfseconomisch, naar de precieze effecten op de financiering van zorg, als kwalitatief, bijvoorbeeld naar de inbedding in de organisatie en opleiding en de wijze waarop andere landen dit hebben georganiseerd.
Om het onderzoek goed in te bedden maken we gebruik van zowel een wetenschappelijke als een maatschappelijke klankbordgroep.
Verslagen
Eindverslag
Een klein aantal niet-universitaire ziekenhuizen richt zich naast algemene zorg op zeer specialistische zorg en wetenschappelijk onderzoek. Dit wordt niet regulier bekostigd. Het ZonMw-programma TopZorg, waarin drie niet-universitaire ziekenhuizen budget hebben gekregen voor zeer specialistische zorg en onderzoek, laat zien dat het maatschappelijke meerwaarde heeft zeer specialistische zorg en onderzoek ook buiten universitaire ziekenhuizen te bekostigen.
De evaluatie van TopZorg constateert dat het experiment heeft gewerkt als ‘smeerolie’ voor zeer specialistische zorg en wetenschappelijk onderzoek die niet op een andere manier kunnen worden bekostigd. Daarbij blijkt dat het geld het meest effectief is besteed op de plekken die al een historie hebben in het leveren van zeer specialistische zorg en onderzoek. Ook komt uit de evaluatie naar voren dat de (inter-)nationale samenwerking in deze vormen van zorg en onderzoek kan worden versterkt.
TopZorg is een experiment waarin drie niet-UMC’s gelden hebben gekregen om in de periode 2014-2018 zeer specialistische zorg en wetenschappelijk onderzoek te bekostigen. De belangrijkste doelstelling van TopZorg is het inzichtelijk maken of het ‘maatschappelijke meerwaarde’ heeft een combinatie van zeer specialistische zorg en wetenschappelijk onderzoek ook in niet-UMC’s te bekostigen. In het verlengde daarvan dient TopZorg aanbevelingen op te leveren voor de toekomst van de beschikbaarheidsbijdrage academische zorg in het licht van deze specialistische activiteiten van niet-UMC’s.
Om de maatschappelijke meerwaarde van TopZorg gestructureerd in kaart te brengen, hebben we de eerste periode van de evaluatie gebruikt om een kader te ontwikkelen. Het evaluatie-kader bestaat uit een operationalisatie van het begrip maatschappelijke meerwaarde aan de hand van zes dimensies, die zowel de zorg, het onderzoek, het onderwijs als een combinatie daarvan beslaan.
Uit de tussenevaluatie blijkt dat TopZorg de samenhang versterkt tussen onderzoeksprojecten en tussen onderzoek en zorg, zorgt voor een professionalisering van de onderzoekscultuur en -infrastructuur, kennisdeling met andere professionals en patiënten versterkt en mogelijkheden creëert om nieuwe zorgactiviteiten te ondernemen. In ons tussenrapport benoemen we daarnaast een aantal aandachtspunten voor de komende periode en geven we alvast enkele denkrichtingen voor de beleidsmatige invulling van de problematiek van de bekostiging van topreferente zorg en onderzoek in niet-UMC’s.