Mobiele menu

Evidence in Actie: Dynamisch standaardiseren van ervaringskennis en waarden in richtlijnen

Projectomschrijving

Doel

Hoe kunnen ervaringskennis en waarden van burgers en professionals geïntegreerd worden in vaccinatierichtlijnen? Hoe voorkomen we dat input vooral komt van mensen met vooringenomen standpunten rondom vaccinatie? En kan kunstmatige intelligentie een rol spelen in het beter integreren van ervaringskennis en waarden in richtlijnen? Dit is wat onderzoekers van de Landelijke coördinatie infectieziektebestrijding (LCI) van het RIVM, het Athena Instituut en de Social AI-groep van de Vrije Universiteit tussen 2020 en 2023 onderzoeken.

Werkwijze

Ervaringskennis en waarde-overwegingen worden door tekstmining gefilterd uit bestaande registraties van zorgen van patiënten bij de GGD en van huisartsen op hun discussieplatform. Deze worden ingebracht in een online platform waar professionals, burgers en richtlijnontwikkelaars deze kennis en waarden wegen. Vervolgens worden 3 richtlijnen in het programma Vaccinatie op Maat (VoM) herzien om de praktische bruikbaarheid van deze richtlijnen te vergroten.

Richtlijn COVID-19-vaccinatie

Voor COVID-19-vaccinatie kan het includeren van ervaringskennis en waarde-afwegingen bijdragen aan een betere performance van de vaccinatierichtlijn in het veld. In een deelproject wordt onderzocht hoe Artificial Intelligence-gebaseerde methoden voor tekstmining, eraan kunnen bijdragen dat feedback en behoeften van professionals, patiënten en burgers, snel en systematisch in de richtlijn worden opgenomen. Voor dit onderzoek worden ervaringen en waarde-overwegingen, zoals geuit op sociale media en op professionele platforms, geanalyseerd en ingebracht in het proces van richtlijnontwikkeling.

Interview

'Door analyse van verschillende platforms met kunstmatige intelligentie ontdekken we welke kwesties er leven', vertellen Teun Zuiderent-Jerak, Aura Timen en Lea Lösch. Daardoor biedt deze methode biedt ook mogelijkheden voor andere richtlijnen

> Lees het hele interview

 

Afbeelding
Teun Zuiderent, Aura Timen, Lea Lösch

 

Producten

Titel: Leveraging Social Media as a Source for Clinical Guidelines: A Demarcation of Experiential Knowledge
Auteur: Jia-Zhen Michelle Chan Florian Kunneman Roser Morante Lea Lösch Teun Zuiderent-Jerak
Magazine: Proceedings of the 29th International Conference on Computational Linguistic
Begin- en eindpagina:
Link: https://aclanthology.org/2022.smm4h-1.51
Titel: Kaleidoscopic integration: Advancing the integration of incommensurable knowledge in healthcare guidelines
Auteur: Lea Lösch, Willemine Willems, Marloes Bongers, Aura Timen, Teun Zuiderent-Jerak
Magazine: Social Science & Medicine
Begin- en eindpagina:
Link: https://www.sciencedirect.com/science/article/pii/S0277953623007177?via%3Dihub
Titel: Capturing Emerging Experiential Knowledge for Vaccination Guidelines Through Natural Language Processing: Proof-of-Concept Study
Auteur: Lea Lösch, Teun Zuiderent-Jerak, Florian Kunneman, Elena Syurina, Marloes Bongers, Mart L Stein, Michelle Chan, Willemine Willems, Aura Timen
Magazine: Journal of Medical Internet Research
Begin- en eindpagina:
Link: https://www.jmir.org/2023/1/e44461/PDF
Titel: Capturing Emerging Experiential Knowledge for Vaccination Guidelines Through Natural Language Processing: Proof-of-Concept Study
Auteur: Lea Lösch Teun Zuiderent-Jerak Florian Kunneman Elena Syurina Marloes Bongers Mart L Stein Michelle Chan Willemine Willems Aura Timen
Magazine: Journal of Medical Internet Research
Begin- en eindpagina:
Link: https://www.jmir.org/2023/1/e44461
Titel: The perpetual translation of developing inclusive vaccination guidelines
Auteur: Teun Zuiderent-Jerak, Lea Lösch, Elena Syurina, Florian Kunneman, Aura Timen
Titel: STS Making & Doing; Situated Intervention as Knowledge Production, Expression and Travel
Auteur: Teun Zuiderent-Jerak
Titel: Evidence in Actie: includeren van ervaringskennis en waarden in vaccinatie-richtlijnen
Auteur: Teun Zuiderent-Jerak, Lea Lösch, Elena Syurina, Florian Kunneman, Aura Timen
Titel: AI as Inventing the Social; Experiments in Integrating Experience-based Knowledge and Values in Vaccination Guidelines
Auteur: Teun Zuiderent-Jerak, Lea Lösch, Elena Syurina, Florian Kunneman, Aura Timen

Verslagen


Samenvatting van de aanvraag

Evidence-based medicine draagt van oudsher de belofte in zich dat hierin evidence, expertise en waarden samenkomen. Voor richtlijnontwikkeling is dit uitgangspunt cruciaal, omdat alleen dan tot praktisch bruikbare aanbevelingen kan worden gekomen die aansluiten bij de behoefte en beleving van patiënten en professionals. De integratie van praktijkkennis en waarde-overwegingen blijft echter achter bij de ontwikkeling van instrumenten voor de weging van traditionele evidence. Dit leidt tot beperkte praktische bruikbaarheid van richtlijnen, waardoor richtlijnontwikkelmethoden zelf mede debet zijn aan de (toenemende) ‘compliance gap’ en de beperkte bijdrage van richtlijnen aan kwaliteitsverbetering. Voor verbetering van de actualiteit, toegankelijkheid en praktische bruikbaarheid van richtlijnen is betere integratie van evidence, ervaringskennis en waarde-afwegingen cruciaal. Deze kennisintegratie is echter altijd beperkt geweest doordat ervaringskennis en waarden, voor zover beschikbaar, veelal door kwalitatief onderzoek werden ontsloten op basis van beperkte aantallen interviews of observaties. Deze aspecten konden vervolgens lastig samen worden gebracht met andere soorten kwantitatieve evidence uit (meta-reviews van) RCTs. Door recente ontwikkelingen in ICT-registratie en methoden voor text mining en data analytics, ligt het op grotere schaal, systematisch en deels zelfs geautomatiseerd oogsten en analyseren van praktijkkennis en waarden voor het eerst in de geschiedenis binnen handbereik. Dit project verkent deze nieuwe mogelijkheden voor de integratie van ervaringskennis en waarden maximaal. Het koppelt cutting edge interactieve onderzoeksmethoden aan nieuwe methoden van text mining en data analytics om te komen tot de gefaseerde ontwikkeling en invoering van innovatieve kanalen voor het geautomatiseerd ontsluiten van ervaringskennis en waarden van patiënten en professionals, en voor het integreren van deze kennis en waarden in een ICT-platform waarbinnen richtlijnontwikkelaars, professionals en patiënten samenkomen. Het project draagt hierdoor bij aan het vormgeven van levende richtlijnen en volgt een iteratieve ontwikkelstrategie. Het wetenschappelijke doel betreft het ontwikkelen van nieuwe wetenschappelijke inzichten en technologische infrastructuur voor het moderniseren van richtlijnen waardoor de praktische toepasbaarheid wordt vergroot, de compliance gap afneemt, en de effectiviteit als kwaliteitsinstrument wordt versterkt. De onderzoeksvraag luidt: Hoe kan de actualiteit, toegankelijkheid en praktische bruikbaarheid van richtlijnen in het algemeen, en voor infectieziektepreventie en vaccinatie in het bijzonder, versterkt worden door systematische text mining en data analytics van gebruikersinput in combinatie met interactie hierover op een online platform waarin richtlijnontwikkelaars, professionals en patiënten als community samenkomen? De nieuwe aanpak wordt ontwikkeld en geïmplementeerd binnen het programma Vaccinatie op Maat (VoM) van het RIVM. Beperkte kennis en waarden-integratie leidt, door verlaagde toepasbaarheid, in het geval van vaccinatierichtlijnen tot een verhoogd infectierisico en een mogelijk hoge ziektelast. Binnen het dit VoM programma komen wij tot een gefaseerde en gefocuste herziening van drie richtlijnen: – Meningokokken B-vaccinatie (kinderen en tieners); – Griepvaccinatie voor mensen jonger dan 60 jaar (volwassenen); – Gordelroosvaccinatie (ouderen). Nieuwe digitale technologie en analyse- en integratiemethoden worden maximaal ingezet om de geselecteerde richtlijnen voor het programma VoM te herzien op basis van kennis en waarden van burgers, patiënten en professionals, terwijl tevens een proof of concept wordt ontwikkeld voor de inzet van dergelijke technologie voor een veel breder scala aan richtlijnen. Deze kennis, inclusief inzicht in randvoorwaarden voor het inzetten van innovatieve online platforms, dient als input voor de nieuwe Leidraad voor Kwaliteitsstandaarden. Dit project geeft nadere invulling aan de AQUA kwaliteitscyclus van kwaliteitsstandaarden, waarbij het uitgangspunt is dat inhoudsdeskundigen, ervaringsdeskundigen en methodologische experts in alle fasen van richtlijnontwikkeling betrokken zijn. Gezien de expertise en netwerken van het onderzoeksteam en de reeds gemaakte samenwerkingsafspraken met relevante partijen, inclusief huisartsen, GGD-artsen, koppelt dit onderzoek een ambitieuze doelstelling aan een haalbare onderzoeksaanpak. Participatie van burgers, patiënten en professionals is integraal aan de participatieve onderzoeks- en ontwikkelmethode, waardoor de ontwikkelde aanpak maximaal aansluit bij hun behoeften, wensen en zorgen. Het project biedt aldus een uitgelezen kans om een forse inhaalslag te maken met de integratie van ervaringskennis en waarden, waarmee zowel de legitimiteit als de praktische bruikbaarheid van richtlijnen substantieel kan worden versterkt.

Kenmerken

Projectnummer:
516022526
Looptijd: 100%
Looptijd: 100 %
2020
2024
Gerelateerde subsidieronde:
Projectleider en penvoerder:
dr. T. Zuiderent-Jerak
Verantwoordelijke organisatie:
Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu
Afbeelding

Innovatie van richtlijnen

Richtlijnen beschrijven (een deel van) een zorgproces waarin is vastgelegd wat noodzakelijk is om goede zorg te verlenen. We financieren 9 projecten die onderzoeken hoe de actualiteit, toegankelijkheid en praktische bruikbaarheid van richtlijnen verbeterd kan worden. Dit project is daar één van. Bekijk de andere projecten.