Mobiele menu

Financiële zelfredzaam van mensen met een licht verstandelijke beperking na het volgen van een budgettraining. Onderzoek naar de budgettraining Grip op je Knip.

Projectomschrijving

Hoe financieel zelfredzaam zijn mensen met een licht verstandelijke beperking na het volgen van de budgettraining?

Dit project richt zich op mensen met een licht verstandelijke beperking (LVB) en schulden. Speciaal voor mensen met een LVB zijn verschillende budgettrainingen ontwikkeld. Doel van de training is de deelnemers vaardigheden aan te leren die zij kunnen inzetten om hun eigen financiële administratie duurzaam en zelfstandig - naar vermogen - op orde te krijgen en te houden. Daarnaast leren de deelnemers waar zij in hun directe omgeving naar toe kunnen gaan als zij ondersteuning nodig hebben. De effecten van deelname aan deze budgettrainingen worden echter nog niet gemeten. Het is onduidelijk of er daadwerkelijk sprake is van een toename van kennis en vaardigheden na deelname en/of zo ja, hoe lang er na het volgen van de training nog een positief effect is.

Doel van het onderzoek

Doel van het onderzoek is tweeledig. Allereerst om inzicht te krijgen in de effectiviteit van de budgettraining op de financiële zelfredzaamheid van mensen met een LVB, in het bijzonder jongeren en jongvolwassenen. Ten tweede wordt op basis van deze inzichten de budgettraining waar nodig aangepast. Daarmee worden handvatten geboden voor de gemeentelijke en uitvoeringspraktijk om interventies op het terrein van financiële educatie aan mensen met een LVB te verbeteren.

Werkwijze

Om de doelstelling van dit project te realiseren worden verschillende onderzoeksactiviteiten uitgevoerd. Er wordt gekeken naar het perspectief van de deelnemers, een effectmeting uitgevoerd en een methodiekbeschrijving gemaakt. Uit alle verkregen informatie wordt tevens een beschrijving gemaakt van de algemene en specifieke werkzame bestanddelen van de budgetcursus voor andere terreinen. Het onderzoek toont aan in welke mate de budgettraining effectief is voor mensen met een LVB en welke veranderingen mogelijk aangebracht dienen te worden in de budgettraining om de effectiviteit ervan te bevorderen.

Kortdurend praktijkgericht onderzoek bij gemeenten

Dit project is onderdeel van een serie kortdurende onderzoeken voor gemeenten, binnen het programma Gewoon Bijzonder. Hier vindt u een overzicht van alle projecten in deze serie.

Presentatie van de resultaten

In januari 2018 presenteerden de projectleiders de resultaten tijdens een bijeenkomst in Nijmegen. Dit deden zij samen met twee andere projecten; 'WijKringen versterken' en 'Begeleidingsbehoeften van jongeren met een LVB'.  Lees hier het verslag van de bijeenkomst: 'Jongvolwassenen met een licht verstandelijke beperking aan zet'.

Producten

Titel: Budgettraining voor mensen met een licht verstandelijke beperking
Auteur: Rosine van Dam, Marleen Kruithof & Mirre Stallen
Magazine: Sociaal Bestek
Titel: Infographic met tips voor budgettrainingen voor mensen met een licht verstandelijke beperking
Auteur: Hogeschool van Amsterdam, lectoraat Armoede Interventies
Titel: Infographic met een samenvatting van enkele onderzoeksresultaten
Auteur: Hogeschool van Amsterdam, lectoraat Armoede Interventies
Titel: Met een licht verstandelijke beperking leren omgaan met schulden
Auteur: Marleen Kruithof, Rosine van Dam & Mirre Stallen
Link: http://www.socialevraagstukken.nl
Titel: Onderzoeksverslag 'Evaluatie van de budgettraining Grip op je Knip'
Auteur: Aeron Vos, Sibel Telli, Marleen Kruithof, Danielle Lako, Rosine van Dam, Roeland van Geuns & Mirre Stallen

Verslagen


Eindverslag

Dit project onderzocht in welke mate de budgettraining Grip op je Knip effectief is voor mensen met een licht verstandelijke beperking. Ook werd onderzocht hoe deze budgettraining eventueel verbeterd kan worden.

De budgettraining lijkt op sommige punten effectief te zijn. Deelnemers rapporteren na afloop dat zij beter om kunnen gaan met geld. Of zij daadwerkelijk beter met geld kunnen omgaan, is uiteraard een open vraag. Veelbelovend is dat zij na afloop belangrijke post (zoals rekeningen) beter konden onderscheiden van minder belangrijke post (zoals reclame).

De budgettraining kan verbeterd worden door meer tijd te besteden aan het presenteren van nieuwe informatie. Belangrijke onderwerpen dienen meer op hoofdlijnen te worden besproken en dienen vaak te worden herhaald. Ook dient de stof zo veel mogelijk in kleine stapjes te worden aangeboden en kan er meer ondersteuning worden geboden door middel van visuele informatie, zoals filmpjes.

Samenvatting van de aanvraag

Aanleiding Wanneer aan LVB’ers wordt gevraagd wanneer zij vinden dat zij zelfstandig zijn, dan is het antwoord vaak: “zeggenschap over mijn geld”. In gesprekken die zij met hulpverleners voeren komt de wens om de eigen financiën te beheren steeds terug. Pas als aan deze voorwaarde wordt voldaan, draaien ze voor hun gevoel volwaardig mee in de maatschappij. Het kennisniveau en de vaardigheden om zelfstandig de eigen financiën te beheren zijn echter veelal niet op afdoende niveau. Het hebben van schulden komt dan ook veel voor onder deze groep, wat een (langdurig) negatief effect heeft op de zelfredzaamheid en de participatie. Speciaal voor de LVB doelgroep zijn er verschillende budgettrainingen ontwikkeld. Doel van deze trainingen is de deelnemers vaardigheden en kennis aan te leren die zij kunnen inzetten om hun eigen financiële administratie duurzaam en zelfstandig – naar vermogen - op orde te krijgen en te houden. De gemeente Amsterdam biedt deze budgettrainingen aan haar inwoners met LVB aan. Deze training is onderdeel van een aantal interventies vanuit de gemeente gericht op jongvolwassenen met LVB rondom armoedebestrijding en participatie. De gemeente Amsterdam hecht veel waarde aan het inzetten van evidence-based interventies. Voor de budgettraining ontbreekt echter een goede effectmeting. Het is dan ook niet bekend welke effecten het volgen van de budgettraining heeft op de financiële zelfredzaamheid van de jongvolwassenen met LVB. De HvA is daarom gevraagd om onderzoek te doen naar deze budgettraining. Het onderzoek resulteert in een beoordeling van de effectiviteit van de trainingen, een advies omtrent mogelijke verbeteringen, een methodische beschrijving en een beschrijving van de algemene en specifiek werkzame bestanddelen in de training ten behoeve van de LVB-doelgroep. In dit onderzoek werkt de HvA samen met MEE-organisaties die de budgettraining “Grip op je Knip” voor de LVB-doelgroep aanbieden. Achtergrond Deelnemers aan de budgettraining geven veelvuldig aan dat zij tot dan toe zeer minimale financiële educatie hebben gekregen. Hierdoor hebben zij onvoldoende kennis en vaardigheden kunnen opbouwen om zelfstandig hun financiën te beheren. Veel jongeren uit deze doelgroep zijn kwetsbaar en kunnen de gevolgen van hun eigen handelen vaak niet overzien. Een deel van hen is opgegroeid in een gezin waarin het hebben van schulden normaal of veel voorkomend was. Onder jongvolwassenen met LVB is schuldenproblematiek dan ook een veel voorkomend probleem. Het hebben van schulden heeft vaak zijn negatieve doorwerking op levensgebieden als wonen, werk, relaties en vrije tijd/ontspanning, wat weer gevolgen heeft voor de participatie en zelfredzaamheid. De gemeente Amsterdam zet verschillende interventies in ter preventie of het oplossen/verminderen van schulden speciaal gericht op de LVB doelgroep, een van deze interventies is de budgettraining. Deelname aan de budgettraining is voor de deelnemers niet alleen ingegeven ter voorkoming/vermindering van de schulden. Een deel van de deelnemers ziet/ervaart het zelfstandig kunnen beheren van de eigen financiën ook als onderdeel om volwaardig in de samenleving te kunnen participeren. De budgettraining heeft als doel om een bijdrage te leveren aan de financiële zelfredzaamheid van de deelnemer. Jaarlijks volgt een groot aantal jongvolwassenen met LVB de budgettraining. De training wordt goed gewaardeerd door de deelnemers, de mate waarin de training bijdraagt aan de financiële zelfredzaamheid van de LVB’ers is echter niet eerder gemeten. Doelstelling Het doel van het onderzoek is om inzicht te krijgen in • de ervaren meerwaarde van deelname aan de budgettraining vanuit het perspectief van de deelnemers zelf en • de verandering in het financieel gedrag en vaardigheden van de deelnemers door deelname aan de training. Dit inzicht moet niet alleen bijdragen aan de optimalisatie van de onderzochte budgettrainingen. De resultaten van dit onderzoek kunnen ook toegepast worden in andere educatieprogramma’s gericht op de LVB doelgroep, doordat er een methodiekbeschrijving van de budgettraining wordt gemaakt. Plan van aanpak Om de effecten van de budgettrainingen te meten worden zowel kwantitatieve als kwalitatieve metingen onder de deelnemers aan de trainingen gehouden. De deelnemers vullen op drie momenten vragenlijsten in: een nulmeting voor de start van de training, een eenmeting nadat de training is afgerond en een tweemeting zes maanden na het afronding. Daarnaast worden bij de deelnemers aan de training interviews afgenomen om in kaart te brengen wat zij nu graag willen leren in de budgettraining. Na afloop van de training worden interviews gehouden en wordt gekeken wat de deelnemers aangeven geleerd te hebben en eventueel welke verbeterpunten voor de training zij hebben. Ook worden de verschillende onderdelen van de budgettrainingen geobserveerd om een gestructureerd beeld te krijgen van de inhoud en de uitvoering van de training.

Kenmerken

Projectnummer:
845006002
Looptijd: 100%
Looptijd: 100 %
2017
2017
Onderdeel van programma:
Gerelateerde subsidieronde:
Projectleider en penvoerder:
Dr. R.C. van Geuns
Verantwoordelijke organisatie:
Hogeschool van Amsterdam