Achtergrond afbeelding Achtergrond afbeelding darkmode

Follow up en evaluatie van casemanagement in de kinderpalliatieve zorg: de ontwikkeling van een zorgpad

In 2012 ging in het Emma Kinderziekenhuis het eerste transmurale kinderpalliatieve zorgteam van start, het Emma Thuis team (ETt). Het team bestaat uit een kern van 5 casemanagers en een multidisciplinaire schil van kinderartsen, kinderoncologen, pedagogisch medewerkers, psycholoog, maatschappelijk werker en een geestelijke verzorger.

Doel

Ouders van kinderen met een levensduur beperkende ziekte (LDB) ziekte voelen zich doorgaans zwaar belast en zien zich genoodzaakt het leven te herinrichten naar de ziekte en zorgbehoeften van hun kind. De meeste ouders vinden in deze zoektocht, in relatieve eenzaamheid, een weg. Dit project onderzocht aan de hand van interviews de betekenis van casemanagement vanuit het perspectief van ouders en zorgverleners. Daarnaast werden de zorgopgaven van ouders die zorgdragen voor een kind met een LDB onderzocht.

Aanpak/werkwijze

Voor deze evaluatie van het ETt en de exploratie van de zorgopgaven van ouders maakten we gebruik van meerdere elkaar aanvullende methoden. Onze ervaring is dat kwalitatief onderzoek kansrijker is dan kwantitatief onderzoek waarin ouders zelf vragenlijsten moeten invullen. Dit is, zo weten we nu, een internationaal gegeven. Indien sprake is van het verzamelen van ouder of kind reported outcomes met vragenlijsten, dan moet die zo minimaal mogelijk zijn en enige flexibiliteit kennen ten aanzien van het moment van invullen van de vragenlijsten. Bijzonder was dat we als UMC Utrecht onderzoekers een project binnen het Amsterdam UMC/Emma Kinderziekenhuis hebben geëvalueerd. Daardoor bleven we onafhankelijke onderzoekers.

Samenwerkingspartners

We werkten samen met het Emma Kinderziekenhuis; Amsterdam UMC en de Vereniging Kinderkanker Nederland.

Resultaten

Dit project heeft bijgedragen aan de verdere ontwikkeling van het Emma Thuis team en andere kinderpalliatieve zorgteams. De resultaten zijn door stichting Pal gebruikt voor de ontwikkeling van handvatten bij de opzet van kinderpalliatieve zorgteams. Inmiddels wordt in verschillende academische ziekenhuizen gewerkt aan de oprichting van kinder comfort teams. Daarnaast wordt gewerkt aan de opzet van enkele kinderpalliatieve netwerken. Op basis van dit project is een model ontwikkelt dat behulpzaam kan zijn bij het in beeld brengen van de zorgopgaven van ouders. Het ligt in de bedoeling dit document door te ontwikkelen tot een gespreksdocument voor ouders.

ZonMw en kinderpalliatieve zorg

Voor kinderen die ongeneeslijk ziek zijn en hun ouders is het belangrijk dat zij een goede kwaliteit van leven hebben en zorg ontvangen die aansluit op hun wensen en behoeften. We financierden vanuit ons Onderzoeksprogramma Palliatieve zorg onderzoek naar meer kennis bij zorgverleners en hulpverleners over hoe, waar en wanneer zij kinderpalliatieve zorg horen te geven. Dit project is daar 1 van.

Producten

Titel: Parental experiences and coping strategies when caring for a child receiving paediatric palliative care: a qualitative study
Auteur: Verberne, L.M., Kars, M.C., Schouten-van Meeteren, A.Y.N. et al.
Magazine: European Journal of Pediatrics
Link: https://link.springer.com/article/10.1007%2Fs00431-019-03393-w
Titel: Parental experiences with a paediatric palliative care team: A qualitative study
Auteur: Lisa M. Verberne, Antoinette Yn Schouten-van Meeteren, Diederik K. Bosman, Derk A. Colenbrander, Charissa T. Jagt, Martha A. Grootenhuis, Johannes Jm van Delden, Marijke C. Kars
Magazine: Palliative Medicine
Link: https://pure.amsterdamumc.nl/en/publications/parental-experiences-with-a-paediatric-palliative-care-team-a-qua
Titel: Aims and tasks in parental caregiving for children receiving palliative care at home: a qualitative study
Auteur: Verberne LM, Kars MC, Schouten-van Meeteren AY, Bosman DK, Colenbrander DA, Grootenhuis MA, van Delden JJ.
Magazine: European Journal of Pediatrics
Link: https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/28078429/
Titel: Barriers and facilitators to the implementation of a paediatric palliative care team
Auteur: Verberne, L.M., Kars, M.C., Schepers, S.A. et al.
Magazine: BMC Palliative Care
Link: https://bmcpalliatcare.biomedcentral.com/articles/10.1186/s12904-018-0274-8
Titel: The value of case management in paediatric palliative care
Auteur: L.M. Verberne
Link: https://researchinformation.umcutrecht.nl/en/publications/the-value-of-case-management-in-paediatric-palliative-care

Verslagen


Eindverslag

In 2012 ging in het Emma Kinderziekenhuis het eerste transmurale kinderpalliatieve zorgteam van start, het Emma Thuis team. Het team bestaat uit een kern van vijf casemanagers en een multidisciplinaire schil van kinderartsen, kinderoncologen, pedagogisch medewerkers, psycholoog, maatschappelijk werker en een geestelijke verzorger. Dit project onderzocht aan de hand van interviews de betekenis van casemanagement vanuit het perspectief van ouders en zorgverleners. Daarnaast werden de zorgopgaven van ouders die zorgdragen voor een kind met een levensduur beperkende ziekte (LDB) onderzocht. Ouders van kinderen met een LDB ziekte voelen zich doorgaans zwaar belast en zien zich genoodzaakt het leven te herinrichten naar de ziekte en zorgbehoeften van hun kind. De meeste ouders vinden in deze zoektocht, in relatieve eenzaamheid, een weg. Ouders willen graag goede ouders zijn. Dat vertaalt zich in een veelheid aan taken. Of en hoe de taken worden uitgevoerd, wordt in belangrijke mate beïnvloed door de doelen die ouders zichzelf stellen, hoe ouders de eigen situatie ervaren/percipiëren en door hun coping strategieën. Dit werd uitgewerkt tot een model dat kan dienen als hulpmiddel bij het begrijpen wat er speelt in de wereld van ouders van een kind met een LDB ziekte. Palliatieve zorg in al zijn facetten en met een vroege markering is nog lang niet doorgedrongen tot de zorgverleners in de Nederlandse zorgsetting. Dit onderzoek laat zien dat vroegtijdige en goede kind- en gezinsgerichte kinderpalliatieve zorg beter voet aan de grond kreeg doordat het ETt tegen de stroom in liet zien waar en hoe verbetering mogelijk is en wat een casemanagement team bijdraagt voor ouders en collega professionals. Zowel ouders als professionals geven daar veel voorbeelden van. Op punten is inhoudelijk en qua proces nog verbetering mogelijk. Een zorgenpunt is het inzicht in het perspectief van het kind zelf. Hoe kinderen zelf denken over hun situatie is bijv. in het medisch dossier nauwelijks terug te vinden.
Achtergrond en doel Dit ZonMw project volgt onderzoeksmatig de inzet van anticiperend casemanagement in de kinderpalliatieve zorg binnen het Emma Kinderziekenhuis (het Emma Thuis team). Er wordt gebruik gemaakt van kwalitatieve (interviews en focusgroepen) en kwantitatieve onderzoeksmethoden (vragenlijsten). Met de studie beogen we de zorgopgaven van deze populatie en de betekenis van anticiperend casemanagement als toevoeging op de bestaande zorg te kunnen beschrijven. De studie maakt het mogelijk de een model voor de inrichting van kinderpalliatieve zorg in Nederland te ontwikkelen en de eerste contouren van een zorgpad ter verbetering van kinderpalliatieve zorg te ontwikkelen Huidige stand van zaken Voor dit onderzoek wordt gebruik gemaakt van interviews en vragenlijsten. Op basis van interviews worden de ervaringen van ouders, professionals en waar mogelijk ook de kinderen met anticiperend casemanagement in kaart gebracht. De dataverzameling voor dit kwalitatieve deel loopt volgens planning. Inmiddels zijn 10 cases (5 rond kinderen met kanker en 5 rond kinderen met andersoortige ziekten) in het onderzoek opgenomen. In totaal hebben 33 interviews plaats gevonden. De vragenlijst studie richt zich op de ervaringen van ouders. Op basis van de vragenlijststudie wordt een beschrijving gemaakt van de situatie van de gezinnen op het moment dat ze in aanmerking komen voor palliatieve zorg door het Emma Thuis team. De vragenlijsten zullen in een latere fase opnieuw worden afgenomen, waardoor de studie zicht geeft op hoe de situatie van het gezin zich over de tijd ontwikkelden en hoe de zorgverlening wordt ervaren. De dataverzameling voor dit kwantitatieve deel is onlangs van start gegaan. De verwachting is dat met dit project de vraagstellingen kunnen worden beantwoord en dat daarmee de beoogde doelstellingen worden behaald. Gezien de wat vertraagde start van het kwantitatieve deel zullen de einduitkomsten daarvan iets later worden gepresenteerd

Kenmerken

  • Projectnummer:
    11510035
  • Looptijd: 100%
    Looptijd: 100 %
    2013
    2015
  • Gerelateerde programma's:
  • Gerelateerde subsidieronde:
  • Projectleider en penvoerder:
    Drs. M.C. Kars
  • Verantwoordelijke organisatie:
    Universitair Medisch Centrum Utrecht