FOODPATH: FOOD system for policy and PATHway to population heath, for equal population nutrition in Europe

Het doel van dit onderzoek was om vanuit het perspectief van bewoners en professionals inzicht te krijgen in het complexe systeem van factoren die het eetgedrag beïnvloeden van mensen die moeten rondkomen met weinig geld. Daarnaast was het een doel om binnen dit systeem belangrijke knelpunten te identificeren. Op basis van deze inzichten zijn vervolgens maatschappelijke oplossingen ontwikkeld die gezond eten makkelijker en toegankelijker maken. 

In dit project is gewerkt met een systeemaanpak, een methode om samen te onderzoeken welke factoren allemaal invloed hebben op het eetgedrag van mensen die moeten rondkomen met weinig geld. In 3 bijeenkomsten gingen bewoners uit de wijk Veldhuizen (Ede) en professionals uit Ede hierover met elkaar in gesprek. Samen brachten ze deze factoren én de verbanden ertussen in kaart op zogeheten systeemkaarten. In de laatste bijeenkomst ontwikkelden ze mogelijke acties om gezond eten makkelijker en toegankelijker te maken. Het projectteam heeft alle input geanalyseerd en samengebracht in één overzicht waarin belangrijke oorzaken, wisselwerkingen en oplossingsrichtingen zichtbaar zijn.

In het project zijn professionals uit de gemeente Ede en bewoners van de wijk Veldhuizen betrokken. De samenwerking is belangrijk omdat beide groepen verschillende perspectieven, ervaringen en vormen van kennis inbrengen. Bewoners weten uit ervaring hoe het is om rond te komen met weinig geld, terwijl professionals beleidsmatige en inhoudelijke expertise hebben. Door deze samenwerking ontstaat een vollediger beeld van de oorzaken van ongezond eetgedrag. De gezamenlijke inzichten vergroten het begrip voor elkaars perspectieven, en zorgen ervoor dat de bedachte oplossingen beter aansluiten bij de praktijk en daadwerkelijk bijdragen aan verandering.

Bewoners en professionals brachten samen een systeem van 62 factoren in kaart die het eetgedrag van mensen met weinig geld beïnvloeden. Uit deze systeemkaart kwamen 3 kerndynamieken die de huidige situatie in stand houden en gezond eten bemoeilijken: 

1. Schaarste en welbevinden
2. Ongezonde voedselomgeving
3. Sociaal-maatschappelijke omgeving

De deelnemers formuleerden 30 acties die gericht zijn op het doorbreken van deze dynamieken. Dit onderzoek benadrukt dat verbetering vraagt om een integrale aanpak, lokaal en nationaal, waaraan verschillende actoren kunnen bijdragen (bijvoorbeeld inwoners, overheden, voedselindustrie, maatschappelijke organisaties). Hierbij is het essentieel om inwoners en/of ervaringsdeskundigen te betrekken bij de ontwikkeling van beleid en hulpverlening om onderling begrip te vergroten en om de acties goed te laten aansluiten bij de behoeften van inwoners. 

Dit project is onderdeel van het Europese FOODPATH-onderzoek dat loopt tot en met 2027. Het beschreven traject vindt ook plaats in 3 andere landen. In een vervolgfase kijken onderzoekers naar internationale verschillen in context en uitkomsten.