FRIENDS for Life: process and effect evaluation of a selective school-based prevention programme for childhood anxiety and depression
Angst en depressie komen vaak voor bij kinderen. Deze aandoeningen hebben een negatief effect op het huidige en toekomstige functioneren van kinderen. VRIENDEN voor het Leven is een preventieprogramma tegen angst en depressie voor kinderen in de bovenbouw van het basisonderwijs met lichte angst- of somberheidklachten. In het buitenland is VRIENDEN voor het Leven uitgebreid onderzocht als preventieprogramma, maar in Nederland nog niet. Deze studie heeft als doel te onderzoeken hoe effectief het programma in Nederland is. De effectiviteit wordt zowel direct na het programma als 6 en 12 maanden later onderzocht. De resultaten worden vergeleken met de uitkomsten van kinderen die het programma niet hebben gevolgd. Daarnaast wordt onderzocht of er verschil in werking is bij verschillende groepen kinderen (onder andere geslacht, leeftijd en etniciteit). Verder wordt onderzocht hoe het programma in de praktijk wordt uitgevoerd en hoe tevreden kinderen en ouders zijn over het programma.
Producten
Auteur: Kösters MP & Koot JM
Link: http://www.jeugdinonderzoek.nl/ronde2
Auteur: Britt Taal, Milou Wierenga, Luuk Stapersma, Jeroen Legerstee, Mia Kösters & Elisabeth Utens
Link: https://www.nji.nl/nl/Databank/Databank-Effectieve-Jeugdinterventies
Auteur: Zwaanswijk, Marieke, Kösters, Mia P.
Magazine: Behaviour Change
Auteur: Kösters, Mia P., Chinapaw, Mai J.M., Zwaanswijk, Marieke, van der Wal, Marcel F., Utens, Elisabeth M.W.J., Koot, Hans M.
Magazine: Mental Health & Prevention
Auteur: Kösters, Mia P., Chinapaw, Mai J. M., Zwaanswijk, Marieke, van der Wal, Marcel F., Koot, Hans M.
Magazine: BMC Psychiatry
Auteur: Kösters, Mia P., Chinapaw, Mai J. M., Zwaanswijk, Marieke, van der Wal, Marcel F., Koot, Hans M.
Magazine: American Journal of Public Health
Auteur: Kösters MP, Chinapaw MJM, Zwaanswijk M, Wal MF van der, Koot HM
Magazine: Kind en Adolescent Praktijk
Auteur: MP Kösters, MJM Chinapaw, M Zwaanswijk, MF van der Wal, EMWJ Utens, JM Koot
Magazine: BMC Public Health
Auteur: Mia Kösters
Link: http://dare.ubvu.vu.nl/handle/1871/53389
Verslagen
Eindverslag
In deze studie werd de effectiviteit en de implementatie van VRIENDEN voor het Leven onderzocht. VRIENDEN voor het Leven is een geïndiceerde preventieve interventie tegen angst en depressie bij kinderen op de basisschool. Kinderen die angst en depressieve klachten hadden konden op interventiescholen aan het programma meedoen. Op de interventiescholen deden 339 kinderen mee aan het onderzoek. Op controlescholen was er geen interventie. Op deze scholen werden 157 kinderen (op papier) geselecteerd voor de controlegroep. Na de studie kregen controlescholen de mogelijkheid VRIENDEN voor het Leven alsnog te implementeren.
Naast het effectiviteit werd de implementatie van VRIENDEN voor het Leven onderzocht door middel van een uitgebreide procesevaluatie. Vier aspecten van programma-integriteit werden onderzocht: 1. vasthouden aan het protocol, 2. kwaliteit van uitvoer, 3. mate van deelname van kinderen, en 4. mate van blootstelling aan het programma. De eerste drie aspecten werden door live observaties onderzocht, aanwezigheid en huiswerktaken werden door de preventiewerkers geregistreerd. De mening van kinderen en ouders werd onderzocht door middel van online focusgroepen en telefonische interviews.
In deze studie wordt nagegaan of het programma VRIENDEN voor het Leven werkt als geïndiceerd preventieprogramma tegen angst en depressie bij kinderen op de basisschool. Uit buitenlands onderzoek weten we dat VRIENDEN voor het Leven werkt als preventieprogramma, in Nederland was dit nog niet onderzocht.
De afgelopen 2 jaar hebben we van ruim 3000 kinderen data verzameld over symptomen van angst of depressie. Hiervan heeft een gedeelte van de kinderen het programma VRIENDEN voor het Leven gevolgd. Uiteindelijk worden de data van kinderen die meegedaan hebben vergeleken met kinderen die niet aan het programma hebben meegedaan.
Verder zijn de afgelopen 2 jaar VRIENDEN voor het Leven groepen geobserveerd om na te gaan hoe het programma geïmplementeerd werd in de praktijk. We onderzoeken of de mate van implementatie invloed heeft op de effectiviteit van het programma. Daarnaast hebben kinderen die deelnamen aan het programma meegedaan aan online focusgroepen en zijn ouders van deelnemende kinderen telefonisch geïnterviewd om na te gaan wat zij van het programma vonden. Op enkele lange termijn metingen na is de dataverzameling afgerond. Wat al beschikbaar is wordt momenteel verwerkt.