Mobiele menu

Gewrichtspijn bij ouderen met comorbiditeit: vroege signalering van kwetsbaarheid en identificatie van knelpunten in de zorg

Gevolgen van gewrichtsklachten

De helft van alle ouderen heeft dagelijks pijn door gewrichtsaandoeningen, bijvoorbeeld in handen of heupen. Dat zorgt ervoor dat zij minder mobiel zijn en minder kunnen meedoen aan activiteiten. Ouderen denken dat het bij het ouder worden hoort, zorgverleners herkennen het vaak niet goed, zeker als de oudere andere ziekten heeft. Gewrichtspijn kan echter wel worden aangepakt.

Doel

Het doel van het project is het ontwikkelen van indicatoren voor het op tijd signaleren van slechter functioneren van ouderen met gewrichtsklachten. Daarmee kunnen patiënten vervolgens ook gerichte zorg krijgen. Ook levert het project nieuwe kennis op voor huisartsen, fysiotherapeuten en verpleeghuisartsen.

Werkwijze

De onderzoekers volgen vierhonderd ouderen gedurende achttien maanden. Zij doen metingen naar hoeveelheid pijn, mobiliteit, deelname aan sociale activiteiten, zelfredzaamheid en kwaliteit van leven. Dat doen ze onder meer via interviews en vragenlijsten.

Doelgroep

65-plussers met gewrichtspijn en minimaal twee chronische ziekten.

Producten

Titel: Functional outcome in older adults with joint pain and comorbidity: design of a prospective cohort study
Auteur: Hermsen LA, Leone SS, van der Windt DA, Smalbrugge M, Dekker J, van der Horst HE
Magazine: BMC Musculoskeletal Disorders
Titel: Exploring the aggregation of four functional measures in a population of older adults with joint pain and comorbidity
Auteur: Hermsen LA, Leone SS, Smalbrugge M, Knol DL, van der Horst HE, Dekker J . BMC Geriatr. 2013 Nov 5;13:119. doi: 10.1186/1471-2318-13-119
Magazine: BMC Geriatrics
Titel: Social participation in older adults with joint pain and comorbidity
Auteur: Hermsen LA, Terwee CB, Leone SS, van der Zwaard B, Smalbrugge M, Dekker J, van der Horst HE, Wilkie R
Magazine: BMJ Open
Titel: Social participation in older adults with joint pain and comorbidity; testing the measurement properties of the Dutch Keele Assessment of Participation
Auteur: Hermsen LAH, Terwee CB, Leone SS, van der Zwaard B, Smalbrugge M, Dekker J, van der Horst HE, Wilkie R
Titel: Functional outcome in older adults with joint pain and comorbidity: design of a prospective cohort study
Auteur: Lotte AH Hermsen, Stephanie S Leone, Daniëlle AWM van der Windt, Martin Smalbrugge, Joost Dekker and Henriëtte E van der Horst
Titel: Frequency, severity and determinants of functional limitations in older adults with joint pain and comorbidity
Auteur: Hermsen LA, Leone SS, Smalbrugge M, Dekker J, van der Horst HE
Magazine: Archives of Gerontology and Geriatrics
Titel: Trajectories of physical functioning and their prognostic indicators
Auteur: Hermsen LA, Smalbrugge M, van der Wouden JC, Leone SS, Dekker J, van der Horst HE
Magazine: Maturitas
Titel: Older adults with joint pain and comorbidity
Auteur: L.A.H. Hermsen (datum onder voorbehoud)

Verslagen


Eindverslag

Met het ouder worden van de bevolking stijgt de prevalentie van chronische ziekten. Naast een of meer chronische aandoeningen hebben veel ouderen gewrichtsklachten en daardoor dagelijks pijn in handen, heupen, knieën, schouder of rug. Ouderen zelf zien gewrichtspijn soms als een onafwendbaar onderdeel van het ouder worden.
Doelstellingen van het onderzoek waren (1) beschrijven van de gevolgen van de gewrichtspijn voor het dagelijks leven bij ouderen (65+) met diverse gezondheidsproblemen; (2) vaststellen hoeveel ouderen met minimaal twee chronische aandoeningen en gewrichtspijn kwetsbaarheid zijn en wat de zorgbehoefte is bij deze groep; (3) nagaan hoe het functioneren in de tijd verandert, en (4) identificeren van factoren die samenhangen met afname van functioneren.
De onderzoekspopulatie bestond uit mensen van 65 jaar en ouder met gewrichtspijn en ten minste twee andere chronische aandoeningen. Ouderen werden door de huisarts benaderd voor deelname aan het onderzoek.
Ruim 400 ouderen uit 22 huisartsenpraktijken deden mee. Ze werden bij aanvang thuis bezocht voor het afnemen van een vragenlijst en lichamelijk onderzoek. Vervolgmetingen vonden plaats na 6, 12 en 18 maanden. Ook hielden we diepte-interviews met acht deelnemers.

Waarom is het project gestart?
Ongeveer de helft van alle ouderen hebben dagelijks pijn door gewrichtspijn. Gewrichtspijn is een belangrijke oorzaak van verlies van mobiliteit (gemakkelijk en vrij kunnen bewegen) en zelfredzaamheid en belemmert deelname aan sociale activiteiten (‘participatie’). Ouderen zelf zien gewrichtspijn als een onafwendbaar onderdeel van het ouder worden. Zorgprofessionals herkennen gewrichtsklachten vaak onvoldoende, zeker wanneer sprake is van andere chronische ziekten. Hierdoor kan gewrichtspijn bij ouderen met comorbiditeit onvoldoende herkend of behandeld worden, hoewel er effectieve behandelingen beschikbaar zijn. Deze groep ouderen kan een verhoogd risico hebben op een afname in het functioneren.

Doelstelling van dit project:
De centrale doelstelling van dit project is om een eenvoudige set indicatoren te ontwikkelen om tijdig kwetsbaarheid te signaleren bij ouderen met gewrichtspijn en comorbiditeit. Deze set indicatoren kan hulpverleners helpen om kwetsbaarheid in een vroeg stadium te herkennen en tijdig in te grijpen.

In dit project zullen wij:
Een eenvoudige set indicatoren ontwikkelen voor het vroegtijdig signaleren van kwetsbaarheid en aangrijpingspunten voor beleid identificeren door:
• Het bestuderen van veranderingen in functioneren en kwaliteit van leven en het identificeren van voorspellers hiervan.
• Het in kaart brengen van zorggebruik en zorgbehoeften en te inventariseren welke knelpunten aanwezig zijn in de zorg vanuit het perspectief van de oudere.
• Het beschrijven van de betekenis van gewrichtspijn bij ouderen met diverse gezondheidsproblemen.

Wat is de doelgroep?
Ouderen (65+) met gewrichtspijn en minimaal 2 chronische aandoeningen. Wij zullen deelnemers identificeren en werven via deelnemende huisartspraktijken in de regio Amsterdam. Wij verwachten 450 ouderen met gewrichtspijn en comorbiditeit te laten deelnemen aan dit onderzoek.

Hoe gaan we het aanpakken?
Er wordt een cohortonderzoek uitgevoerd, waarbij 450 ouderen (65+) met gewrichtspijn en minimaal 2 chronische aandoeningen achttien maanden worden gevolgd. Metingen worden uitgevoerd bij insluiting en na 6, 12 en 18 maanden, waarbij pijn, mobiliteit, participatie in activiteiten, zelfredzaamheid en kwaliteit van leven de belangrijkste uitkomstmaten zijn. Via een interview, vragenlijsten en een kort functioneel onderzoek worden de gegevens in de eerste meting verzameld. In de vervolgmetingen worden daarvoor vragenlijsten gebruikt. Om de betekenis van gewrichtspijn en knelpunten in de zorg te ontdekken, worden kwalitatieve methoden ingezet, bijvoorbeeld focusgroepen.

Onderwerpen

Kenmerken

Projectnummer:
313080301
Looptijd: 100%
Looptijd: 100 %
2010
2014
Onderdeel van programma:
Gerelateerde subsidieronde:
Projectleider en penvoerder:
Dr. J.C. van der Wouden PhD
Verantwoordelijke organisatie:
Amsterdam UMC - locatie VUmc