GLI inclusief: borging van de pre-GLI om het bereik van de GLI bij mensen met lage Gezondheidsvaardigheden te verhogen
Mensen met een lage sociaaleconomische positie hebben een groter risico op type 2 diabetes, maar worden vaak niet goed bereikt met bestaande leefstijlinterventies. Het Gecombineerd Medisch Consult (GMC), waarin medische en sociale professionals samenwerken, maakt programma’s zoals de Gecombineerde Leefstijlinterventie (GLI) beter toegankelijk. Onderzoek bracht 90 factoren in kaart die invloed hebben op de uitvoering. Belangrijke belemmeringen zijn het gebrek aan betrokkenheid van inwoners, versnipperde financiering en een kloof met het vervolgaanbod. Tegelijkertijd zijn er sterke bevorderende factoren, zoals het enthousiasme voor het GMC, de urgentie bij professionals en de flexibele aanpak. Om belemmeringen aan te pakken en kansen te benutten, zetten we in op gezondheidsambassadeurs, gezamenlijke financiering, betere feedbackstructuren en lokale afstemming. Zo draagt het GMC bij aan het verkleinen van gezondheidsverschillen.
Verslagen
Eindverslag
Achtergrond
Type 2 diabetes (T2D) is een veelvoorkomende leefstijlgerelateerde aandoening in Nederland. Mensen met een lage sociaaleconomische positie (SEP) lopen hierbij een verhoogd risico. Huisartsen spelen een belangrijke rol bij leefstijlbegeleiding, maar het verwijzen naar leefstijlinterventies, zoals de Gecombineerde Leefstijlinterventie (GLI), verloopt in de praktijk vaak moeizaam. Dit geldt vooral voor patiënten met lage gezondheidsvaardigheden en complexe sociale problematiek.
Doelstellingen
- Belemmerende en bevorderende factoren in kaart brengen voor verwijzing naar leefstijlinterventies via het Gecombineerd Medisch Consult (GMC).
- Implementatiestrategieën selecteren op basis van deze factoren.
- Evalueren of de implementatie leidt tot een toename van 30% in GMC-deelnemers die minimaal zes maanden deelnemen aan een leefstijlinterventie.
Projectopzet
In dit implementatieonderzoek zijn semigestructureerde interviews en een focusgroep uitgevoerd en thematisch geanalyseerd. Het theoretisch kader bestond uit het geüpdatete Consolidated Framework for Implementation Research (CFIR) en het Rainbow Model of Integrated Care (RMIC), toegepast op meerdere niveaus van zorgintegratie.
Interventie
Het GMC is een domeinoverstijgende groepsaanpak waarin professionals uit het medische en sociale domein samenwerken. Zij bespreken samen leefstijl en sociale ondersteuning. Doel is om deelnemers vanuit het GMC door te verwijzen naar passende interventies, waaronder de GLI.
Er zijn 28 interviews en één focusgroep (n = 16) gehouden met stakeholders op micro-, meso- en macroniveau. In totaal zijn 50 belemmerende en 30 bevorderende factoren geïdentificeerd, plus 10 contextafhankelijke factoren. De belangrijkste belemmeringen zijn het gebrek aan betrokkenheid van inwoners, de kloof met het vervolgaanbod, versnipperde financiering en onvoldoende structurele inbedding. Belangrijke bevorderende factoren zijn het enthousiasme voor het GMC, het urgentiegevoel bij professionals en de mogelijkheid om het programma aan te passen aan de lokale context. Er zijn acht implementatiestrategieën geselecteerd, waaronder de inzet van gezondheidsambassadeurs, verbeterde feedbackstructuren, implementatieplannen en gezamenlijke financieringsmodellen.
Discussie
Dit project laat zien dat het GMC een veelbelovende en contextgevoelige aanpak is om leefstijlinterventies toegankelijker te maken voor mensen met een lage SEP. Door het medische en sociale domein te verbinden, gebruik te maken van groepsdynamiek en culturele afstemming, en de procesregie en structurele verankering te versterken, ontstaat een stevige basis voor duurzame implementatie. De opgedane inzichten en strategieën vormen een belangrijke stap richting gezondheidswinst voor kwetsbare groepen én een meer samenhangend en toekomstbestendig zorgsysteem.