GO! Noord Nederland, Samen werken aan een gezondere leefomgeving in kleine kernen in Noord Nederland Fase 2

Plattelandsgebieden in Noord-Nederland krimpen en vergrijzen sneller dan in de Randstad. Door het decentralisatiebeleid van de overheid worden taken en verantwoordelijkheden op het vlak van een gezonde leefomgeving vanuit de omgevingswet bij gemeenten gelegd. Kleine gemeenten hebben maar beperkte kennis en capaciteit om dit te realiseren. Met de GO!-methode worden stapsgewijs op een integrale wijze, in co-creatie met bewoners handelingsperspectieven geformuleerd en geformaliseerd voor het verbeteren van de gezonde leefomgeving.

Doel

In GO! Noord-Nederland hebben verschillende gemeenten, kennisinstellingen, GGD-en, het RIVM en een veiligheidsregio de handen ineengeslagen om gezamenlijk:

1. kansen voor een gezondere leefomgeving samen met lokale stakeholders te identificeren;
2. deze kansen te verbinden aan effectieve maatregelen voor zowel bewoners als andere lokale belanghebbenden.

De doelstelling die in de aanvraag werd beschreven is het testen, verbeteren en valideren van de GO! methode voor rurale gemeenschappen. Dit op basis van de regionale kennisagenda die tot stand is gekomen op basis van deskresearch en bijeenkomsten tijdens fase I van GO! Noord-Nederland.

Aanpak / werkwijze

Uitgangspunt voor het project is de GO! methode van het RIVM. Deze methode brengt op integrale wijze met data en bewonersbijeenkomsten een dorp of buurt nauwgezet in kaart, waarna burgers en experts aan kunnen geven welke combinaties van maatregelen lokaal effectief zijn om een gezondere leefomgeving te realiseren. In het project GO! Noord Nederland is in vier jaar de GO! methode die ontwikkeld is voor de stedelijke omgeving doorontwikkeld voor dorpen in landelijk gebied (in Noord Nederland). Dit is niet theoretisch gedaan, maar door met een aantal pilot dorpen op deze manier aan de slag te gaan en hieruit lessen te trekken. Daarbij zijn de stappen van de GO! cyclus gevolgd; van analyse op basis van input vanuit de bewoners en een dorpsprofiel op basis van data, naar het opstellen van handelingsperspectieven, implementatie van maatregelen en evaluatie van de opbrengsten. In dit gestructureerde proces werkten bewoners uit de dorpen en de gemeenten samen met het RIVM, de GGD, verschillende hogescholen en de Veiligheidsregio in Noord Nederland.

Samenwerkingspartners

In GO! Noord Nederland waren Hanzehogeschool Groningen, Hogeschool Windesheim, RIVM, GGD Groningen en Gemeente Westerkwartier de meest actieve partners. Ook GGD Drenthe, GGD Fryslân, Veiligheidsregio Noord Nederland namen deel aan het consortium.

Resultaten

De GO! methode is in Noord-Nederland doorontwikkeld voor de plattelandsomgeving. Hiertoe hebben wij de volledige cyclus van de GO! methode (stap 1-6) doorlopen. Naast de opbrengsten van het project in de pilot-dorpen van de gemeente Westerkwartier, heeft het project ook een GO! werkboek opgeleverd, waarmee andere  gemeenten aan de slag kunnen om de gezonde leefomgeving te versterken.

Daarnaast heeft het project een aantal vernieuwde instrumenten ontwikkeld, die ondersteunend zijn aan de methode: een interactieve tool om data te verzamelen (dataroos op wijkniveau) en een eerste concept overzicht met passende maatregelen, gesorteerd naar thema, synergie, effectiviteit en voorbeelden (maatregelenmenu). Tenslotte is een rollenspel ontwikkeld om gemeenten ook als train-de-trainer van de GO! methode op te leiden. En in de pilot dorpen van GO! Noord Nederland zijn maatregelen uitgewerkt en in verschillende fasen van implementatie.