Mobiele menu

GO! Noord Nederland, Samen werken aan een gezondere leefomgeving in kleine kernen in Noord Nederland Fase 2

Plattelandsgebieden in Noord-Nederland krimpen en vergrijzen sneller dan in de Randstad. Door het decentralisatiebeleid van de overheid worden taken en verantwoordelijkheden op het vlak van een gezonde leefomgeving vanuit de omgevingswet bij gemeenten gelegd. Kleine gemeenten hebben maar beperkte kennis en capaciteit om dit te realiseren. Met de GO!-methode worden stapsgewijs op een integrale wijze, in co-creatie met bewoners handelingsperspectieven geformuleerd en geformaliseerd voor het verbeteren van de gezonde leefomgeving.

Doel

In GO! Noord-Nederland hebben verschillende gemeenten, kennisinstellingen, GGD-en, het RIVM en een veiligheidsregio de handen ineengeslagen om gezamenlijk:

  1. kansen voor een gezondere leefomgeving samen met lokale stakeholders te identificeren;
  2. deze kansen te verbinden aan effectieve maatregelen voor zowel bewoners als andere lokale belanghebbenden.

De doelstelling die in de aanvraag werd beschreven is het testen, verbeteren en valideren van de GO! methode voor rurale gemeenschappen. Dit op basis van de regionale kennisagenda die tot stand is gekomen op basis van deskresearch en bijeenkomsten tijdens fase I van GO! Noord-Nederland.

Aanpak / werkwijze

Uitgangspunt voor het project is de GO! methode van het RIVM. Deze methode brengt op integrale wijze met data en bewonersbijeenkomsten een dorp of buurt nauwgezet in kaart, waarna burgers en experts aan kunnen geven welke combinaties van maatregelen lokaal effectief zijn om een gezondere leefomgeving te realiseren. In het project GO! Noord Nederland is in vier jaar de GO! methode die ontwikkeld is voor de stedelijke omgeving doorontwikkeld voor dorpen in landelijk gebied (in Noord Nederland). Dit is niet theoretisch gedaan, maar door met een aantal pilot dorpen op deze manier aan de slag te gaan en hieruit lessen te trekken. Daarbij zijn de stappen van de GO! cyclus gevolgd; van analyse op basis van input vanuit de bewoners en een dorpsprofiel op basis van data, naar het opstellen van handelingsperspectieven, implementatie van maatregelen en evaluatie van de opbrengsten. In dit gestructureerde proces werkten bewoners uit de dorpen en de gemeenten samen met het RIVM, de GGD, verschillende hogescholen en de Veiligheidsregio in Noord Nederland.

Samenwerkingspartners

In GO! Noord Nederland waren Hanzehogeschool Groningen, Hogeschool Windesheim, RIVM, GGD Groningen en Gemeente Westerkwartier de meest actieve partners. Ook GGD Drenthe, GGD Fryslân, Veiligheidsregio Noord Nederland namen deel aan het consortium.

Resultaten

De GO! methode is in Noord-Nederland doorontwikkeld voor de plattelandsomgeving. Hiertoe hebben wij de volledige cyclus van de GO! methode (stap 1-6) doorlopen. Naast de opbrengsten van het project in de pilot-dorpen van de gemeente Westerkwartier, heeft het project ook een GO! werkboek opgeleverd, waarmee andere  gemeenten aan de slag kunnen om de gezonde leefomgeving te versterken.

Daarnaast heeft het project een aantal vernieuwde instrumenten ontwikkeld, die ondersteunend zijn aan de methode: een interactieve tool om data te verzamelen (dataroos op wijkniveau) en een eerste concept overzicht met passende maatregelen, gesorteerd naar thema, synergie, effectiviteit en voorbeelden (maatregelenmenu). Tenslotte is een rollenspel ontwikkeld om gemeenten ook als train-de-trainer van de GO! methode op te leiden. En in de pilot dorpen van GO! Noord Nederland zijn maatregelen uitgewerkt en in verschillende fasen van implementatie.

Afbeelding
Go methode

GO! methode voor dorpen in landelijk gebied

Lees meer over de methode en cyclische aanpak van GO!
Bestand
Afbeelding
Go Noord

Aandachtspunten Samenwerking tussen gemeenten en bewoners

Het is van belang om met elkaar duidelijke afspraken te maken en verwachtingen naar elkaar uit te spreken. Bekijk de aandachtspunten.
Bestand
Afbeelding
GO methode

GO! werkboek

Met dit GO! werkboek kunnen gemeenten aan de slag om de gezonde leefomgeving te versterken.
Afbeelding
go noord

Website GO! Noord Nederland

Bekijk de website van GO! Noord Nederland voor meer informatie over dit project.

Vervolg

Een verstevigd netwerk van beleid, praktijk en onderzoek in Noord Nederland blijft samenwerken. Commerciële partijen hebben interesse om het instrument de dataroos verder door te ontwikkelen. Vanuit het landelijk Programma Gezonde Leefomgeving kreeg RIVM de opdracht om het maatregelenmenu verder te ontwikkelen. Vanuit diverse gemeenten kwam de vraag binnen om met de GO! methode aan de slag te gaan – met het werkboek en de instrumenten, maar ook als train-de-trainer met het ontwikkelde rollenspel.

Producten

Titel: Gezonde Leefomgeving in Dorpsvisies Westerkwartier
Auteur: M. Sevinga (GGD Groningen)
Titel: GO! Noord Nederland (Kenniscentrum Noorderruimte Hanzehogeschool)
Auteur: Roya Shokoohi
Titel: GO! Noord Nederland en de maatregelendatabase gezonde leefomgeving op het platteland
Auteur: J. Hin (RIVM), V. Sas, E. Bulder (Hanzehogeschool)
Link: https://www.gezondeleefomgeving.nl/netwerk-MRvG/Aan-de-slag-Gezonde-Leefomgeving
Titel: De GO! methode en de praktijk van Noord Nederland
Auteur: Th. van Alpen, J. Hin, E. Bulder, M. Sevinga
Link: https://www.hanze.nl/nld/onderzoek/innovatiewerkplaatsen/sociaal-domein-noord
Titel: Ontwikkeling Evaluatie Instrument Beweegroute GO Aduard
Auteur: T. Bronsvoort, M. Strooper (studenten Verpleegkunde, Hogeschool Windesheim)
Titel: Onderzoeksrapport voorzieningenniveau Bad Nieuweschans
Auteur: B. Bosma, D. de Boer, S. van Steenbergen (Studenten Vastgoed en Makelaardij, Hanzehogeschool Groningen)
Titel: De gezonde leefomgeving op het platteland
Auteur: V. Sas (student Hanzehogeschool, Kenniscentrum Noorder Ruimte, Lectoraat Leefomgeving in Transitie)
Titel: GO! Haulerwijk
Auteur: Leon Schaaphok, Yarno Hoekstra, Martijn de Wit (Studenten Built Environment, Hanzehogeschool Groningen)
Titel: Dementievriendelijke leefomgeving
Auteur: Elisa de Jonge en David Damstra (studenten Verpleegkunde, Hogeschool Windesheim)
Titel: Definitief Onderzoeksrapport Beweegroute Aduard
Auteur: A. Dijkhuizen, Y. Kleiker, E. Meiden, van der, Y. Prins (studenten Vastgoed en Makelaardij, Hanzehogeschool Groningen)
Titel: Sociale eenzaamheid
Auteur: Danique Jansen & Annemiek Scheper (Studenten Verpleegkunde, Hogeschool Windesheim)
Titel: GO! Haulerwijk
Auteur: Jelle Bouma, Vera Sas, Thomas de Groot (Studenten Built Environment, Hanzehogeschool Groningen)
Titel: Participatie vergroot kansengelijkheid
Link: https://sway.office.com/smyJ8icyfLfDmoNa?ref=Link
Titel: Social Cohesion, Health and Built Environment: The Tale of Three Villages in the Northern Regions of the Netherlands

Kenmerken

Projectnummer:
5310013251
Looptijd: 100%
Looptijd: 100 %
2019
2022
Onderdeel van programma:
Gerelateerde subsidieronde:
Projectleider en penvoerder:
dr. F.R.J. den Hertog
Verantwoordelijke organisatie:
Hanzehogeschool Groningen
Afbeelding
Kennisbundel gezonde wijk

In de kennisbundel Gezond leven in gemeente en regio vindt u een selectie van de meest bruikbare kennis uit onderzoek naar gezondheidsaanpakken in de wijk voor gemeenten en GGD’en. In ruim 4 jaar is de kennis opgedaan in 35 projecten, met subsidie uit ons Preventieprogramma.