Healthy Dietary Patterns

De hoofddoelstelling was om dat voedingspatroon te vinden in Nederland dat samenhangt met de minste ziektelast. In een onderzoek bij 33.000 mannen en vrouwen, die tussen 1993 en 97 zeer uitegebreide gevalideerde voedingsvragenlijsten invulden bleek het op mediterrane wijze samengestelde patroon met gemiddeld 2-3 maanden langer gezond leven samen te hangen. Dit patroon kenmerkt zich door weinig vlees, veel vis, veel groente en fruit, noten, en matiig alcohol gebruik. Als 30% van de de onderzoekspopulatie van eenpatrron verandert kan dit een winst van ongeveer 1.000 jaren opleveren. Dit onderstreept de voedingsadviezen zoals in november 2015 door de Gezondheidsraad gedaan. In aaanvulling hierorp geven ze een schatting van de te behalen gezondheidswinst.

Blootstelling aan de hongerwinter tijdens de jeugd in de oorlog was niet geassocieerd met bepaalde voedingspatronen op volwassen leeftijd. Wel vonden we aanwijzingen voor een genetische aanleg om bepaalde macronutrienten te eten.

Producten

Titel: "Combined impact of lifestyle factors on quality-adjusted life years in the EPIC-NL cohort"
Titel: “Long-term association of dietary patterns with coronary heart disease and stroke: A comparison of cluster- and factor analysis”
Titel: Determinants of an unhealthy diet by educational level in the EPIC-NL cohort: a cross-sectional analysis.
Titel: "The association between dietary patterns and Disability-Adjusted Life Years"
Titel: "DHD-index in relation to overall cancer incidence"
Titel: “Adherence to the Dutch Guidelines for a healthy diet and overall cancer risk in the EPIC-NL study
Titel: “Adherence to the WHO’s Healthy Diet Indicator and overall cancer risk in the EPIC-NL cohort”
Titel: Adherence to dietary patterns and health expectancy in the EPIC-NL cohort
Titel: Dietary patterns and quality-adjusted life years
Titel: “Mortality in the EPIC-NL cohort: the impact of the healthy volunteer effect”
Titel: “Adherence to the WHO’s Healthy Diet Indicator and overall cancer risk in the EPIC-NL cohort”
Titel: "DHD-index in relation to overall cancer incidence"
Titel: “Adherence to the Dutch Guidelines for a healthy diet and overall cancer risk in the EPIC-NL study”
Titel: Dietary patterns and lifestyle.
Auteur: Heidi P Fransen
Titel: Diet, Lifestyle and Chronic disease burden
Auteur: Struijk EA
Titel: Adherence to dietary guidelines and cardiovascular disease risk in the EPIC-NL cohort.
Auteur: Struijk EA, May AM, Wezenbeek NL, Fransen HP, Soedamah-Muthu SS, Geelen A, Boer JM, van der Schouw YT, Bueno-de-Mesquita HB, Beulens JW.
Magazine: International Journal of Cardiology
Titel: The impact of a healthy lifestyle on Disability-Adjusted Life Years: a prospective cohort study.
Auteur: May AM, Struijk EA, Fransen HP, Onland-Moret NC, de Wit GA, Boer JM, van der Schouw YT, Hoekstra J, Bueno-de-Mesquita HB, Peeters PH, Beulens JW.
Magazine: BMC Medicine
Titel: A posteriori dietary patterns: how many patterns to retain?
Auteur: Fransen HP, May AM, Stricker MD, Boer JM, Hennig C, Rosseel Y, Ocké MC, Peeters PH, Beulens JW.
Magazine: Journal of Nutrition
Titel: Dietary patterns in relation to quality-adjusted life years in the EPIC-NL cohort
Auteur: Fransen HP, Beulens JW, May AM, Struijk EA, Boer JM, de Wit GA, Onland-Moret NC, van der Schouw YT, Bueno-de-Mesquita HB, Hoekstra J, Peeters PH.
Magazine: Preventive Medicine
Titel: Mortality and cancer incidence in the EPIC-NL cohort: impact of the healthy volunteer effect.
Auteur: Struijk EA, May AM, Beulens JW, van Gils CH, Monninkhof EM, van der Schouw YT, Verschuren MW, Boer JM, Bueno-de-Mesquita BH, Peeters PH.
Magazine: European Journal of Public Health
Titel: Adherence to the Dutch Guidelines for a Healthy Diet and cancer risk in the European Prospective Investigation into Cancer and Nutrition-Netherlands (EPIC-NL) cohort.
Auteur: Struijk EA, May AM, Beulens JW, Fransen HP, de Wit GA, Boer JM, Onland-Moret NC, Hoekstra J, van der Schouw YT, Bueno-de-Mesquita HB, Peeters PH.
Magazine: Public Health Nutrition
Titel: Association between Lifestyle Factors and Quality-Adjusted Life Years in the EPIC-NL Cohort.
Auteur: Fransen HP, May AM, Beulens JW, Struijk EA, de Wit GA, Boer JM, Onland-Moret NC, Hoekstra J, van der Schouw YT, Bueno-de-Mesquita HB, Peeters PH.
Magazine: PLoS ONE
Titel: Dietary patterns in relation to disease burden expressed in Disability-Adjusted Life Years.
Auteur: Struijk EA, Beulens JW, May AM, Fransen HP, Boer JM, de Wit GA, Onland-Moret NC, van der Schouw YT, Hoekstra J, Bueno-de-Mesquita HB, Peeters PH.
Magazine: American Journal of Clinical Nutrition
Titel: Adherence to the WHO's Healthy Diet Indicator and Overall Cancer Risk in the EPIC-NL Cohort.
Auteur: Berentzen NE, Beulens JW, Hoevenaar-Blom MP, Kampman E, Bueno-de-Mesquita HB, Romaguera-Bosch D, Peeters PH, May AM.
Magazine: PLoS ONE
Titel: Association between lifestyle factors and quality-adjusted life years in the EPIC-NL cohort
Auteur: Heidi P. Fransen, Anne M. May mail, Joline W. J. Beulens, Ellen A. Struijk, G. Ardine de Wit, Jolanda M. A. Boer, N. Charlotte Onland-Moret, Jeljer Hoekstra, Yvonne T. van der Schouw, H. Bas Bueno-de-Mesquita, Petra H. M. Peeters

Verslagen


Eindverslag

Voedingsgewoonten zijn gerelateerd aan het optreden van chronische ziekten zoals obesitas, diabetes, hart- en vaatziekten en kanker. Het is onduidelijk welk voedingspatroon op populatieniveau het gezondst is en als zodanig de minste ziektelast en vroegtijdige sterfte veroorzaakt.

Voedingsonderzoek richt zich meestal op relaties tussen ziekten en/of sterfte met het eten van afzonderlijke nutriënten of voedingsmiddelen, bijvoorbeeld koolhydraten of groenten en fruit. Omdat deze benadering verschillende beperkingen heeft, hebben recente studies zich gericht op het bestuderen van voedingspatronen. Hierbij wordt gebruik gemaakt van de zogenaamde a-priori methode (voedingspatronen gedefinieerd op basis van bestaande kennis) of de a-posteriori methode (gebaseerd op data van geobserveerde voedingsinname in een populatie). Deze voedingspatronen worden dan bestudeerd in relatie tot de kans op ziekte.

Het eerste doel van dit onderzoek is het identificeren van een voedingspatroon dat de minste ziektelast veroorzaakt in de gemiddelde Nederlandse populatie. Hierbij wordt gekeken naar enkele belangrijke voedingsgerelateerde chronische ziekten. Deze ziekten worden meestal afzonderlijk bestudeerd. In dit onderzoek wordt gebruik gemaakt van een samenvattende gezondheidsmaat, zoals ‘quality-adjusted life years’ (QALYs) en ‘disability-adjusted life years’ (DALYs). Het gebruik van deze gecombineerde gezondheidsmaten geeft ons de kans om de ziektelast zowel in morbiditeit als in mortaliteit van verschillende aandoeningen te combineren in één maat.

De volgende vier voedingspatronen worden onderzocht in dit onderzoek:
(1) de Nederlandse richtlijnen goede voeding 2006 (a-priori);
(2) het (aangepast) Mediterraan dieet (a-priori);
(3) een patroon gebaseerd op portiegrootte en het gebruik van tussendoortjes (a-priori);
(4) een patroon gebaseerd op de voedingsinname in de EPIC-NL populatie (a-posteriori).

De relatie tussen elk van bovenstaande voedingspatronen en chronische ziekten wordt prospectief bestudeerd in het Nederlandse deel van het EPIC cohort (EPIC-NL). Dit cohort bevat gedetailleerde voedingsgegevens van 40.000 mannen en vrouwen die tussen 1993 en 1997 geworven zijn. Zij waren toen tussen de 29 en 70 jaar oud. Behalve informatie over voeding, werden ook gegevens over andere leefstijl factoren en antropometrie verzameld. De deelnemers worden sindsdien gevolgd om het ontstaan van chronische ziekten en sterfte te bestuderen in relatie tot verschillende leefgewoonten.

Het tweede doel van het onderzoek is het karakteriseren van de gebruikers van een gezond voedingspatroon.
Verschillende karakteristieken zullen bestudeerd worden, zoals genetische factoren, factoren uit de jonge kindertijd, demografische en leefstijlfactoren. Deze karakteristieken zullen inzicht verschaffen in de belangrijkste beïnvloedende factoren voor een gezond voedingspatroon en aanwijzingen geven voor manieren waarop deze patronen gestimuleerd kunnen worden in Nederland.

Snel naar

Kenmerken

Projectnummer:
91210040
Looptijd: 100%
2011
2017
Gerelateerde programma's:
Gerelateerde subsidieronde:
Projectleider en penvoerder:
Prof. dr. P.H.M. Peeters
Verantwoordelijke organisatie:
Universitair Medisch Centrum Utrecht