HELICARE: H. pylori screen-and-treat bij mensen met migratieachtergrond in NL
De bacterie Helicobacter pylori leeft bij veel mensen in de maag en is de belangrijkste oorzaak van maagkanker. In Nederland komt maagkanker relatief weinig voor, maar mensen met een migratieachtergrond hebben een aanzienlijk hoger risico. Dit komt doordat zij vaker H. pylori met zich meedragen, vaak opgelopen in de kindertijd. Ook bij de tweede generatie, geboren in Nederland, blijft dit risico verhoogd. De Nederlandse huisartsrichtlijn adviseert om bij mensen met een migratieachtergrond laagdrempelig te testen wanneer zij met maagklachten komen. Maar de meeste mensen met H. pylori hebben helemaal geen klachten, terwijl de bacterie wel hun risico op kanker verhoogt. Internationale richtlijnen pleiten daarom voor het actief opsporen van H. pylori bij risicogroepen, maar of dit in Nederland aanvaardbaar en haalbaar is, is niet bekend.
Doel
Deze pilot onderzoekt of, en zo ja in welke vorm, een gerichte opsporing en behandeling van H. pylori bij mensen met een migratieachtergrond aanvaardbaar en uitvoerbaar zou zijn in de Nederlandse gezondheidszorg. Onderzoekers bekijken dit vanuit verschillende perspectieven: de doelgroep zelf, mensen met een Nederlandse achtergrond als vergelijking, huisartsen, en beleidsmakers. De uitkomsten geven inzicht welke vorm van opsporing en behandeling aanvaardbaar wordt gevonden, welke zorgen er leven en welke randvoorwaarden essentieel zijn. Dit vormt de basis voor verdere stappen in onderzoek en evaluatie van doelmatigheid van een landelijke aanpak hiervan.
Werkwijze
De onderzoekers voeren 1-op-1 gesprekken (interviews) en groepsgesprekken met:
- Mensen met een migratieachtergrond
- Mensen met een Nederlandse achtergrond
- Huisartsen
- Deskundigen op het gebied van screeningsbeleid en publieke gezondheid
Tijdens deze gesprekken leggen ze 5 hypothetische scenario's voor, variërend van de huidige praktijk en een actievere herinnering tijdens een bezoek aan de huisarts tot een actief uitnodigingssysteem voor een H. pylori-test (zoals bijvoorbeeld bij de dikkedarmkanker-screening). Deelnemers reflecteren op wat zij wel of niet aanvaardbaar vinden, en waarom. In een afsluitende co-creatiesessie werken de onderzoekers samen met betrokkenen aan een raamwerk voor een Nederlandse aanpak.
Samenwerkingspartners
Het project wordt uitgevoerd door GGD Amsterdam in nauwe samenwerking met Amsterdam UMC. Vanuit Amsterdam UMC zijn onder andere de HELIUS-studie betrokken, alsmede onderzoekers met expertise in huisartsenzorg, gezondheidsverschillen en kwalitatief onderzoek bij migrantenpopulaties. Voor het brede screeningsbeleid worden experts in screening en bevolkingsonderzoek benaderd. Deze combinatie van praktijkkennis (GGD, huisartsen), wetenschappelijke expertise (Amsterdam UMC) en kennis over gezondheidsverschillen (Pharos) zorgt ervoor dat de pilot aansluit bij de Nederlandse zorgcontext.
Verwachte resultaten
Het belangrijkste resultaat is een eerste, samen met betrokkenen ontwikkeld raamwerk voor gerichte H. pylori-opsporing in Nederland, inclusief de zorgen, randvoorwaarden en aandachtspunten die in het onderzoek naar voren komen. Daarnaast leveren de onderzoekers een Nederlandstalige policy brief voor zorg- en beleidsorganisaties, een draft wetenschappelijk artikel en toegankelijke informatie voor de doelgroep zelf. De uitkomsten vormen het uitgangspunt voor vervolgonderzoek naar onder meer nadere epidemiologische vraagstukken, de meest effectieve behandeling per subgroep, en de doelmatigheid van gerichte opsporing op landelijke schaal.