Mobiele menu

Het effect van overeenstemming over de behandeling tussen arts en patiënt op de genezing van aspecifieke lage rugpijn.

Projectomschrijving

Doel

Wij onderzoeken of de zorg voor patiënten met niet langdurige rugklachten verbeterd kan worden door de ideeën en verwachtingen van patiënten mee te nemen in het plan van aanpak.

Werkwijze

Van de 60 deelnemende huisartsen, zijn 30 huisartsen getraind om samen met de patiënt tot een therapiekeus te komen, waarin patiënten hun eigen ideeën meer terugvinden. Tot slot bevestigen de getrainde artsen dat de therapiekeus een goede keus is. De overige 30 huisartsen voeren hun consulten zoals zij dat altijd doen.

Alle artsen vragen ieder 10 patiënten met rugpijn om mee te doen aan dit onderzoek. Alle deelnemende patiënten vullen vragenlijsten in bij het consult en in de weken die volgen. Hierin wordt hen gevraagd we hoe ze het consult vonden en hoe snel ze herstellen. De groep patiënten, die door de getrainde artsen zijn behandeld, worden vergeleken met de groep patiënten zorg zoals altijd hebben ontvangen.

Resultaten

In het totaal deden er 226 patiënten mee, waarvan er 114 gebruikelijk zorg ontvingen en 112 getrainde zorg. Bij aanvang leken alle patiënten erg op elkaar. Bij aanvang hadden alleen iets meer patiënten van de getrainde artsen zich ziek gemeld. Uit de dagboekjes en de vragenlijsten, kon geen verschil worden gevonden tussen de snelheden waarmee de beperkingen en de pijn van de patiënten verdwenen. Uit de vragenlijsten van de patiënten en artsen bleek dat de patiënten van de getrainde artsen vonden ze dat zij vaker werden betrokken bij het besluit.

Hoe nu verder?

Hoewel de vragenlijsten een verschil tussen getrainde en ongetrainde huisartsen laten zien, weten we niet zeker of er echt gezamenlijk een therapie is gekozen. Daarvoor willen we graag de opnames verder bekijken. Nu blijkt dat er geen verschil in herstel is, willen we graag weten of er ook geen verschil in kosten voor de maatschappij is wanneer patiënten meer deel nemen aan de besluitvorming.

Producten

Titel: Effects of improved patient participation in primary care on health-related outcomes: a systematic review
Auteur: Ariëtte R J Sanders, Inge van Weeghel, Maartje Vogelaar, William Verheul, Ron H M Pieters, Niek J de Wit and Jozien M Bensing
Titel: the 6th ISDM 2011 conference. Maastricht, The Netherlands, from 19-22 June 2011. Conference secretariat ISDM 2011 Maastricht University Conference Office
Auteur: A.R.J. Sanders1, W. Verheul2, M. Essed1, H.M. Pieters1, N.J. de Wit1, J.M. Bensing2,3 • 1 Julius Center for Health Sciences and Primary Care, University Medical Center Utrecht, Utrecht, the Netherlands • 2 NIVEL (Netherlands Institute for Health Services Research), Utrecht, the Netherlands • 3 Faculty of Social and Behavioral Science, Utrecht University, The Netherlands
Link: http://www.isdm2011.org/ISDM_2011_ABSTRACT_BOOKDEF.pdf
Titel: Nederlands vereninging van revalidatie artsen, VRA annual congress 2011, Ermelo, The Netherlands, from 3-4 November 2011.
Auteur: A.R.J. Sanders1, W. Verheul2, H.M. Pieters1, N.J. de Wit1, J.M. Bensing2,3 1 Julius Center for Health Sciences and Primary Care, University Medical Center Utrecht, Utrecht, the Netherlands 2 NIVEL (Netherlands Institute for Health Services Research), Utrecht, the Netherlands 3 Faculty of Social and Behavioral Science, Utrecht University, The Netherlands
Link: http://www.revalidatiegeneeskunde.nl

Verslagen


Eindverslag

'Ruggespraak' Achtergrond Lage rugpijn zonder duidelijke ernstige lichamelijke oorzaak is een veel voorkomende klacht in de Nederlandse huisartsenpraktijk. Andere factoren dan uitsluitend lichamelijke factoren, spelen een belangrijke rol bij het genezingsproces. Bij consulten over deze rugklachten vragen artsen vaak niet goed naar de ideeën van patiënten. Als artsen en patiënten gezamenlijk een plan van aanpak zouden opstellen, zullen patiënten vaker positieve verwachtingen hebben over dit beleid. Dit effect zou versterkt kunnen worden doordat de arts deze verwachting expliciet bevestigt. Doel In dit onderzoek ‘Ruggespraak’ is gekeken naar het effect van gezamenlijke besluitvorming over de behandelingswijze tussen huisarts en patiënt, gevolgd door het positief versterken van deze keuze door de arts, op de genezing van hun rugklachten. Methode Voor dit onderzoek ‘Ruggespraak’ werd de helft van de deelnemende huisartsen(vierendertig) getraind in gezamenlijke besluitvorming gevolgd door positief versterken. De andere van de huisartsenhelft (vierendertig) was ongetraind en gaf gewone zorg. Patiënten, die contact zochten met de huisarts in verband met niet langdurige lage rugklachten, werd gevraagd om het consult op te nemen om te zien wat er gebeurde tijdens het consult en om vragenlijsten in te vullen over hun ideeën over de rugpijn, de ervaring van het consult en de pijn en beperkingen die zij ondervonden in te vullen. Ook vroegen we hen of ze zich hadden ziek gemeld. Zij deden dit rondom het consult, twee, zes en twaalf weken na het consult. De eerste twee weken hielden zij ook nog een dagboekje bij. Resultaten In het totaal deden er tweehonderdenzesentwintig patiënten mee, waarvan er honderdveertien gebruikelijk zorg ontvingen en honderdtwaalf getrainde zorg. Bij aanvang leken alle patiënten erg op elkaar. Bij aanvang hadden alleen iets meer patiënten van de getrainde artsen zich ziek gemeld. Uit de dagboekjes en de vragenlijsten, kon geen verschil worden gevonden tussen de snelheden waarmee de beperkingen en de pijn van de patiënten verdwenen. Uit de vragenlijsten van de patiënten en artsen bleek dat de patiënten van de getrainde artsen vonden ze dat zij vaker werden betrokken bij het besluit. Hoe nu verder? Hoewel de vragenlijsten een verschil tussen getrainde en ongetrainde huisartsen laten zien, weten we niet zeker of er echt gezamenlijk een therapie is gekozen. Daarvoor willen we graag de opnames verder bekijken. Nu blijkt dat er geen verschil in herstel is, willen we graag weten of er ook geen verschil in kosten voor de maatschappij is wanneer patiënten meer deel nemen aan de besluitvorming.

Samenvatting van de aanvraag

Acute en subacute aspecifieke lage rugpijn is een veel voorkomende alledaagse aandoening. In NHG-richtlijnen staan meer behandelmogelijkheden, maar een duidelijke evidence based voorkeursbehandeling ontbreekt: er is sprake van klinische 'equipoise'. Contextfactoren lijken van grote invloed bij het herstel van deze aandoening. De verwachting is dat het herstel van patiënten spoediger zal verlopen als 1) artsen de verwachtingen van de patiënt uitvragen, 2) op basis van deze verwachtingen expliciet overeenstemming wordt bereikt over het te volgen therapeutisch plan. Een dergelijke communicatiestrategie zal waarschijnlijk leiden tot meer positieve uitkomstverwachtingen en verhoogde therapietrouw en op die manier het herstel van patiënten positief beïnvloeden. Als dit zo blijkt te zijn, kan waarschijnlijk aan artsen een handvat geboden worden bij het bepalen van de beste therapie in het geval van (sub)acute aspecifieke lage rugpijn. Mogelijk kunnen de resultaten worden gegeneraliseerd naar andere aandoeningen waar sprake is van equipoise. Het onderzoek richt zich op patiënten in de huisartsenpraktijk, die zich met een nieuwe episode van acute of subacute aspecifieke lage rugpijn presenteren. In een clustered randomised controlled trial, handelen 60 huisartsen totaal 600 consulten af. Dertig huisartsen handelen 300 consulten conform de gangbare praktijk af en 30 huisartsen evenveel consulten met gebruikmaking van het principe van shared decision-making: zij vragen specifiek naar de verwachtingen van de patiënt en stellen, op basis van deze verwachtingen en samen met de patiënt, het te volgen beleid vast. Deze interventiegroep krijgt een training gericht op het betrekken van preferenties en verwachtingen van patiënten ten aanzien van de behandeling en het bereiken van overeenstemming over de therapie. Het herstel van de (sub)acute aspecifieke lage rugpijn wordt gemeten aan de hand van vragenlijsten over pijn en verzuim van dagelijkse bezigheden. De belangrijkste uitkomstmaat is herstel van de patiënt. Daarnaast zijn verzuim en het aantal vervolgconsulten secundaire uitkomstmaten.

Kenmerken

Projectnummer:
42011009
Looptijd: 100%
Looptijd: 100 %
2009
2012
Onderdeel van programma:
Gerelateerde subsidieronde:
Projectleider en penvoerder:
Drs. A.R.J. van Lennep-Sanders Arts
Verantwoordelijke organisatie:
Universitair Medisch Centrum Utrecht
Afbeelding

Alledaagse Ziekten

Zo’n 80% van de klachten waarmee patiënten naar de huisartsen-praktijk komen, zijn alledaagse klachten zoals buikpijn, een neerslachtige periode, wratten of slapeloosheid. Vanuit ons programma Alledaagse Ziekten financierden we onderzoek om adviezen en behandelingen wetenschappelijk te onderbouwen. Dit project is daar één van. Bekijk de andere projecten.